Wielka Zbrojownia w Gdańsku
Rosnące zagrożenie ze strony Szwecji w końcu XVI wieku skłoniło gdańskich mieszczan do przygotowań na wypadek wojny. Odczuwając brak magazynów na produkowany w mieście i okolicach sprzęt wojenny, podjęli decyzję o budowie specjalnego arsenału. Jednak w realizacji projektu nie ograniczono się do wzniesienia magazynu o ściśle użytkowej funkcji.
Zbrojownia, nazywana też arsenałem, stanowi najokazalszy świecki budynek renesansowej zabudowy Gdańska. Wzniesiony w latach 1602 -1605, jest dziełem jednego z najwybitniejszych gdańskich architektów tamtej epoki, Antoniego van Obbergena. Zbudowano go z drobnej, czerwonej, holenderskiej cegły zdobionej dekoracjami z piaskowca oraz bogatymi złoceniami. Konstrukcja sprawia wrażenie, jakby budynek składał się z czterech, pozornie oddzielnych kamieniczek. Główna fasadę budynku zdobią dwa wielkie rustykowane portale, zwieńczone kartuszami z herbami Gdańska, podtrzymywanymi przez lwy. We wnęce usytuowanej na wysokości górnej kondygnacji znajduje się posąg Minerwy, a obok ustawiono statuy wojowników, sfinksów oraz zawieszono kamienne maski. Po obu stronach fasady wznoszą się ośmioboczne, wysokie wieżyczki, zwieńczone z hełmami z blachy. Budynek został spalony w 1945 r. i odbudowany w latach 1947-65, z rekonstrukcją hełmów wież i kamieniarki szczytów.
Wnętrze Zbrojowni przyciągało wielu podróżnych zwiedzających Gdańsk. Trzypiętrowy budynek mieścił w sobie nie tylko przeróżnego rodzaju broń, zbroje, uprzęże, ale również obrazy i posągi. Ponadto zgromadzone przedmioty były eksponowane w sposób przyciągający uwagę zwiedzających, np. zbroje zaprezentowano na manekinach, które usadzono na kukłach udających rumaki. Manekiny te były ruchome, co potęgowało zainteresowanie oglądających.
Wydaje się, że Zbrojownię można by porównać do dzisiejszych muzeów sztuki militarnej, z tym oczywiście zastrzeżeniem, iż w XVII-wiecznym Gdańsku liczono się z koniecznością praktycznego wykorzystania posiadanych zbiorów.
Literatura: M. Bogucka, Żyć w dawnym Gdańsku. Wiek XVI – XVII., Warszawa 1997
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.