Tymon Tymański, właściwie Ryszard Tymański (ur. 30 września 1968 w Gdańsku) – polski kompozytor, multiinstrumentalista, poeta, prozaik; twórca pojęcia yass. Założyciel i lider albo wspólider zespołów Miłość (1988), Kury (1992), Czan, NRD, Tymon i Trupy, Masło, Poganie, The Users, Tymański Yass Ensemble, Tymon & The Transistors, Polish Brass Ensemble, Jazz Out. Buddysta zen.

Działalność artystyczna

Zaczynał działalność muzyczną w drugiej połowie lat osiemdziesiątych jako basista i wokalista w nowofalowej grupie Sni Sredstvom Za Uklanianie. Później (na przełomie lat 80. i 90.), już jako kontrabasista, zasłynął jako odnowiciel polskiego jazzu (a zarazem twórca yassu) w zespole Miłość. Kwintet, w składzie którego znaleźli się inni trójmiejscy muzycy, Jacek Olter, Leszek Możdżer, Maciej Sikała i Mikołaj Trzaska, nagrał w sumie siedem płyt. Na trzech z nich gościnnie wystąpił afroamerykański trębacz Lester Bowie (Art Ensemble of Chicago). Miłość cztery razy z rzędu wybierana była najlepszym zespołem roku (ankieta czytelników czasopisma Jazz Forum) i została wyróżniona jako najlepszy polski jazzowy zespół lat 90. (ankieta krytyków JF). Popularność przyniosła Tymańskiemu również współpraca z zespołem Kury, w którym śpiewał i grał na gitarze basowej. Kury, skład których uzupełniali Piotr Pawlak oraz perkusista Jacek Olter – nagrały cztery płyty, z których najgłośniejsza, P.O.L.O.V.I.R.U.S., zdobyła nagrody Fryderyka '98 i Machinera '98.
Pierwsza płyta Kur, zatytułowana Kablox-niesłyna histaria, nawiązywała do alternatywnego rocka, jazzu oraz muzyki klasycznej, budząc skojarzenia z działalnością Franka Zappy. Ostatnia płyta Kur 100 lat undergroundu jest natomiast nasycona elementami rapu, hip-hopu i techno. Wraz z zespołem Miłość Tymański tworzył akustyczny jazz, zaś z formacją Tymański Yass Ensemble proponuje elektryczny jazz z elementami alternatywnego rocka i transowego etno.
Tymański od lat równolegle prowadzi zespoły alternatywno-rockowe i jazzowe, grając na elektrycznej gitarze lub na kontrabasie. Jednym z nich jest formacja Tymon & The Transistors, z którą nagrał dwie płyty (pierwsza z nich stanowi soundtrack do głośnego filmu Wesele Wojtka Smarzowskiego), obficie nagradzanego na Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni i festiwalu Polskiej Akademii Filmowej Orły 2003. Tymański Yass Ensemble, to gwiazdorska konstelacja trzech pokoleń polskiego alternatywnego jazzu. Z kolei Polish Brass Ensemble to sekstet, który powstał przy okazji współpracy z Dave'em Douglasem.
Współpracował m.in. z Lesterem Bowie, Johnem Zornem, Dave'em Douglasem, Chrisem Speedem, Jimem Blackiem, Lechem Janerką, Robertem Brylewskim, Antonim Gralakiem, Aleksandrem Koreckim, Włodzimierzem Kiniorskim, Mikołajem Trzaską, Leszkiem Możdżerem, Jackiem Olterem, Tomaszem Gwincińskim, Jerzym Mazzollem.
Skomponował muzykę do filmów: Sztos, Przemiany i Wesele (nagroda filmowa Polskie Orły 2005).
Jest także kompozytorem muzyki do filmu animowanego Jak bóg Maior utracił tron (1993) z cyklu Czternaście bajek z Królestwa Lailonii Leszka Kołakowskiegofilmpolski.pl: Tymon Tymański.
Tymański był współwłaścicielem trójmiejskiej wytwórni fonograficznej Biodro Records. Wydał m.in. płyty zespołów Miłość, Kury, Ścianka, Pogodno i Kobiety.

Jako lider

  • Miłość Miłość (1993)
  • Miłość Taniec smoka (1994)
  • Miłość & Lester Bowie Not Two (1995)
  • Miłość Asthmatic (1996)
  • Miłość Muzyka do filmu Sztos (1997)
  • Miłość & Lester Bowie Talkin' About Life and Death (2000)
  • Kury Kablox-niesłyna histaria (1995)
  • Kury P.O.L.O.V.I.R.U.S. (1998)
  • Kury Na żywo w Pstrągu (1999)
  • Kury Napijmy się oleju (2000)
  • Kury 100 lat undergroundu (2001)
  • Tymon i Trupy Songs for Genpo (1995)
  • Czan Samsara (1999)
  • Tymon Tymański & The Waiters Theatricon Plixx (2001)
  • Tymon & The Transistors Wesele (2003)
  • Tymon & The Transistors Don't Panic! We're From Poland (2007)
  • Tymon & The Transistors Bigos Heart (2009)
  • Tymański Yass Ensemble Jitte (2004)
  • Tymański Yass Ensemble Free Tibet (2008)

Jako współlider

  • NRD Sport i religia (1997)
  • The Users Nie idź do pracy (1999)
  • Poganie Wirtualna miłość (2001)

Jako gość

  • 3 METRY Jedli z dołków, pili z dziurek (1997)
  • Maciej Sikała Blue Destinations (1998)
  • Łowżył, Tymański, Klebba, Chandran Ni Sa Ni (2000)
  • Yugoton Yugoton (2001)
  • Lipali, Li-pa-li (2000)

Filmografia

  • Historia polskiego rocka (2008, film dokumentalny, reżyseria: Leszek Gnoiński, Wojciech Słota)
  • Wesele (2004, jako Tymon, szef orkiestry)
  • Segment '76 (2002, jako Ryszard, brat głównego bohatera filmu)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.