Panteon w Rzymie (z greckiego pan – wszystko, theoi – bogowie, skąd panteon), to poświęcona wszystkim bogom okrągła świątynia na Polu Marsowym, wzniesiona przez Hadriana w roku 125. Panteon stanął na miejscu starszej świątyni ufundowanej w roku 27 p.n.e. przez Agryppę i zniszczonej w roku 80 przez pożar, z której zachował się tylko portyk. Poczas najazdu barbarzyńców na Rzym w V wieku świątynia została uszkodzona. W 609 cesarz wschodniorzymski Fokas podarował Panteon papieżowi Bonifacemu IV, który przekształcił go w kościół chrześcijański pw. Santa Maria ad Martyres. W 663 na polecenie cesarza Konstansa II złocone płytki dachu zostały zastąpione brązowymi. W XIV wieku Panteon został zamieniony w fortecę. W okresie renesansu został odnowiony. Pracami kierował Rafael Santi, który później został w nim pochowany. W Panteonie spoczywają również zwłoki włoskich królów Wiktora Emanuela II i Humberta I.
Panteon jest rotundą o o średnicy 43,3 m i takiej samej wysokości. Przed wejściem do świątyni znajduje się dobudowany dwurzędowy portyk 16 kolumn w porządku korynckim. Wieńczy go tympanon, pod którym widnieje inskrypcja:
.AGRIPPA.L.F.COS.TERTIUM.FECIT,
którą można przetłumaczyć jako „Wzniesiony przez Marka Agryppę, syna Lucjusza, konsula po raz trzeci”. Wysokość portyku wraz z tympanonem wynosi 25,0 m. Kopuła budowli odlana jest z betonu z centralnym otworem (oculusem) o średnicy 9,0 m, jedynym otworem oświetlającym wnętrze. Wewnątrz znajdują się rzeźby z brązu, podniebienie kopuły jest ozdobione kasetonami, a w ścianach znajdują się nisze.
Do czasu zbudowania Panteonu największą budową kopułową na świecie był Skarbiec Atreusza w Grecji.
grafika:Panteon_Rzym001.jpg grafika:Panteon_Rzym002.jpg grafika:Panteon_Rzym003.jpg Grafika:panteon_rzymski001.png|Panteon w Rzymie (ilustr. z pocz. XX w) Grafika:przekroj_panteonu_rzymskiego.png|Przekrój przez budowlę (ilustr. z pocz. XX w.)

Zobacz też:
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.