Lipidy to termin, który na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat zmieniał znaczenie. Obecnie w biochemii przyjmuje się, że jest to ogólna nazwa wszystkich związków zawierających kwasy tłuszczowe, łącznie z nimi samymi. Niegdyś terminem tym określano tylke te związki zawierające kwasy tłuszczowe, które wykazywały własności amfifilowe.
Lipidy występują powszechnie w organizmach zwierzęcych i roślinnych i pełnią tam najrozmaitsze funkcje. Współcześnie dzieli się je na:
  • kwasy tłuszczowe - które w stanie wolnym nie występują w organizmach żywych, ale może je otrzymać w wyniku rozkładu lipidów naturalnych
  • prostaglanydyny - obecne we krwi i będącą podstawowym związkiem odpowiedzialnym za jej krzepnięcie.
  • mydła - czyli sztucznie otrzymywane estry kwasów tłuszczowych i metali alkalicznych.
  • glicerydy - czyli estry kwasów tłuszczowych i gliceryny. Glicerydy dzieli się jeszcze na:
    • glicerydy neutralne - mono-, di- i triglicerydy. Te ostatnie mają też ogólną nazwę tłuszczy - glicerydy neutralne pełnią w organizmie rolę transporterów i zasobników energii.
    • fosfoglicerydy - które posiadają silne własności amfifilowe i pełnią istotną rolę w budowie błon komórkowych
  • Proste lipidy nie-glicerynowe, które dalej dzielą się na:
    • sfingolipidy - bedące estrami glikolowymi i zawierającymi jeden kwas tłuszczowy i jedną resztę fosforylową - pełnią one ważną rolę w komórkach nerwowych i stanowią aż 25% masy wszystkich lipidów występujących w organizmach zwierzęcych
    • Steroidy - będące połączeniem cholesterolu i kwasów tłuszczowych. Są one także wbudowane w błony komórkowe i pełnią tam rolę kontrolerów przepuszczalności tych błon. Niektóre sztucznie syntezowane steroidy mają też działanie silne bakteriobójcze i pobudzające (np: kortyzon)
  • lipoproteiny - nazwą tą objęte są związki będące kombinacją protein (białek), węglowodanów (cukrów) oraz kwasów tłuszczowych. Dzielą się one na:
    • lipoproteiny bardzo małej gęstości (VLDL), które transportują tłuszcze i inne glicerydy z wątroby do tkanek tłuszczowych
    • lipoproteiny małej gęstości (LDL), które rozprowadzają po organizmie cholesterol i inne steroidy - LDL zwany jest także czasem "złym cholesterolem".
    • lipoproteiny wysokiej gęstości (HDL), które usuwają nadmiar cholesterolu i inne steroidów ze wszystkich tkanek do wątroby - HDL zwany jest także czasem "dobrym cholesterolem".
Przykłady struktur lipidów:

Lipidy -
Fosfogliceryd o własnościach amfifilowych,
będący podstawowym składnikiem błon komórkowych

Lipidy -
Przykład estru kw. tłuszczowego i cholesterolu
obecnego często w błonach komórkowych.

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.