Krzysztof Penderecki (urodzony 23 listopada 1933 w Dębicy) współczesny polski kompozytor, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli drugiej awangardy muzycznej XX wieku polskiej szkoły kompozytorskiej. Studiował kompozycję w Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna) w Krakowie w klasie Artura Malawskiego, którą ukończył w 1958 r. Jego językiem dźwiękowym był zrazu wywądzący się z muzyki serialnej sonoryzm, za którego twórcę jest uważany (np.: Ofiarom Hiroszimy — tren, Polymorphia, De natura sonoris). U progu lat siedemdziesiątych zapragnąwszy wyrażać marną kondycję człowieka i ból jego egzystencji, porzucił estetykę sonoryzmu i skierował się ku eksploatowaniu dorobku niemieckiej muzyki symfonicznej XIX stulecia (Symfonia wigilijna), stając się bodaj najwybitniejszym epigonem tamtej formacji. Z każdą nową partyturą inkoherencja i entropia formalna dzieł Pendereckiego zdaje się wzrastać w stopniu odwrotnie proporcjonalnym do ilości materiału dźwiękowego nie antycypowanego w jego wcześniejszych utworach.
Ulubionym interwałem kompozytora jest seksta mała.

Opery

  • 1968-1969: Diabły z Loudun (The Devils of Loudun) - Opera w trzech aktach (Libretto kompozytora na podstawie "The Devils of Loudun" (Aldousa Huxleya), w opracowaniu Johna Whitinga,);
  • 1976-1978: Paradise Lost (Raj utracony) - Sacra Raeppresentazione w dwóch aktach (na podstawie tekstu Johna Miltona);
  • 1984-1986: Czarna maska - Opera w jednym akcie (Tekst Harry'ego Kupfera i Krzysztofa Pendereckiego, na podstawie dramatu Gerharta Hauptmanna);
  • 1990-1991: Ubu Rex - Opera buffa w dwóch aktach (Libretto: Jerzy Jarocki, na podstawie dramatu "Ubu Roi" Alfreda Jarry'ego)

utwory na orkiestrę

  • 1959-1960: Anaklasis na 42 instrumenty smyczkowe i perkusję;
  • 1961-1962: Fluorescencje na orkiestrę;
  • 1966: De natura sonoris No. 1 na orkiestrę;
  • 1971: Prélude na instrumenty dęte blaszane, perkusję i kontrabasy;
  • 1971: De natura sonoris No. 2 na orkiestrę;
  • 1972-1973: I Symfonia na orkiestrę;
  • 1974: "Przebudzenie Jakuba" na orkiestrę;
  • 1979: Adagietto z "Raju utraconego" na orkiestrę;
  • 1979-1980: II Symfonia (Wigilijna') na orkiestrę;
  • 1988-1995: III Symfonia na orkiestrę;
  • 1989: Adagio - IV Symfonia na wielką orkiestrę;
  • 1991-1992: V Symfonia na orkiestrę;

utwory na orkiestrę smyczkową

  • 1959: Emanacje na dwie orkiestry smyczkowe;
  • 1960-1961: Ofiarom Hiroszimy — tren - na 52 instrumenty smyczkowe;
  • 1961: Polymorphia na 48 instrumentów smyczkowych;
  • 1962: Kanon na orkiestrę smyczkową;
  • 1973: Intermezzo na 24 instrumenty smyczkowe;
  • 1992: Sinfonietta per archi;
  • 1996-1997: Serenade na orkiestrę smyczkową: Passacaglia (1996), Larghetto (1997);

utwory na orkiestrę dętą

  • 1967: Pittsburgh Ouverture na orkiestrę dętą;
  • 1994: Entrata na 4 rogi, 3 trąbki, 3 puzony, tubę i kotły;
  • 1998: Luzerner Fanfare na 8 trąbek i perkusję.

utwory na zespół jazzowy

  • 1971: Actions na zespół jazzowy.

utwory na instrumenty solowe i orkiestrę

  • 1961: Fonogrammi na Flet i orkiestrę kameralną;
  • 1964: Capriccio per oboe e 11 archi;
  • 1964: Sonata per violoncello ed orchestra;
  • 1966-1967: Concerto per violoncello ed orchestra (przejrzane [1]/1972);
  • 1967: Capriccio per violino ed orchestra;
  • 1971: Partita na koncertujący klawesyn, gitarę elektryczną, basową, harfę, Kontrabas i orkiestrę (przejrzane 1991)
  • 1976-1977: Concerto per violino ed orchestra (revidiert 1988)
  • 1982: Concerto per violoncello ed orchestra no. 2;
  • 1983: Concerto per viola (violoncello/clarinetto) ed orchestra;
  • 1992: Concerto per flauto (clarinetto) ed orchestra da camera;
  • 1992-1995: Metamorfozy Concerto per violino ed orchestra n. 2;
  • 1994: Sinfonietta No. 2 per clarinetto ed archi;
  • 2000: Muzyka na flet prosty, marimbę i smyczki;
  • 2000-1901: Concerto Grosso per tre violoncelli ed orchestra;
  • 2001-2002: Concerto per pianoforte ed orchestra, «Resurection»;

muzyka kameralna

  • 1953: Sonata na skrzypce i fortepian;
  • 1956: 3 miniature per clarinetto e pianoforte;
  • 1959: Miniatura per violino e pianoforte;
  • 1960: Quartetto per archi No. 1 (I Kwartet smyczowy);
  • 1968: Capriccio per Siegfried Palm;
  • 1968: Quartetto per archi No. 2 (II Kwartet smyczowy);
  • 1980: Capriccio für Tuba solo;
  • 1984: Cadenza per viola sola;
  • 1985-1986: Per Slava;
  • 1987: Prélude na klarnet solo in B;
  • 1988: Der unterbrochene Gedanke na kwartet smyczkowy;
  • 1990-1991: Trio smyczkowe;
  • 1993: Quartett na klarnet, skrzypce, altówkę i wiolonczelę;
  • 1994: Divertimento per violoncello solo;
  • 1999: Sonata per violino e pianoforte No. 2;
  • 2000: Sekstet na skrzypce, altówkę, wiolonczelę, klarnet, waltornię i fortepian;

Kompozycje na taśmę

  • 1961: Psalmus na taśmę;
  • 1972: Ekecheiria - Muzyka na taśmę z okazji igrzysk XX olimpiady.

muzyka na chór a capella

  • 1962: Stabat Mater z Pasji Łukaszowej na trzy chóry mieszane(SATB) a cappella;
  • 1965: Miserere z Pasji Łukaszowej na chór chłopięcy ad lib. i trzy chóry mieszane (ATB) a cappella;
  • 1965: In Pulverem Mortis z Pasji Łukaszowej für drei gemischte Chöre (SATB) a cappella;
  • 1972: Ecloga VIII (Vergili "Bucolica") na 6 głosów (AATBBB) a cappella;
  • 1981: Agnus Dei z Polskiego Requiem na chór mieszany (SSAATTBB) a cappella;
  • 1986: Ize cheruvimi - na chór mieszany a capella (SSAATTBB) a cappella do tekstu staro-cerkiewno-słowiańskiego;
  • 1987: Veni creator (Hrabanus Maurus) na chór mieszany (SSAATTBB) a cappella;
  • 1992: Benedicamus Domino (Organum i Psalm 117) na pięciogłosowy chór męski (TTTBB) a cappella;
  • 1993: Benedictus na chór mieszany (SATB) a cappella;

śpiew z akompaniamentem zespołu instrumentalnego lub orkiestry

  • 1959: Strofy na sopran, recytatora i 10 instrumentów do tekstów Menandra, Sofoklesa, i in.

utwory na chór i orkiestrę

  • 1958: Psalmy Dawida na chór mieszany (SATB) i instrumenty strunowe - (Psalm XXVIII, Psalm XXX, Psalm XLIII und Psalm CXLIII);
  • 1959-1961: Wymiary czasu i ciszy na czterdziestogłosowy chór mieszany, perkusję i smyczki;
  • 1964: Cantata in honorem Almae Matris Universitatis Iagellonicae sescentos abhinc annos fundatae na dwa chóry mieszane i orkiestrę;
  • 1970-1973: Canticum Canticorum Salomonis na szesnastogłosowy chór mieszany, orkiestrę kameralną i parę taneczną (ad lib.);
  • 1997: Slawa swjatamu dlinnju knazju moskowskamu (Hymn do św. Daniela) na chór mieszany i orkiestrę;
  • 1997: Hymn do św. Adalberta na chór mieszany i orkiestrę.

głosy solowe, chór i zespół instrumentalny bądź orkiestra

  • 1965-1966: Passio Et Mors Domini Nostri Jesu Christi Secundum Lucam na sopran, bariton, bas, recytatora, chór chłopięcy, trzy chóry (SATB) und Orchester;
  • 1967: Dies Irae - Oratoriom ob memoriam in perniciei castris in oświęcim nacatorum inexstinguibilem reddendam na sopran, tenor, bas, chórmieszany (SATB) i orkiestrę: I. Lamentatio, II. Apocalypsis III. Apotheosis (Oratorium);
  • 1970: Kosmogonia na solistów (sopran, tenor, bas), chór mieszany i orkiestrę;
  • 1969-1970: Utrenja I (Jutrznia — złożenie do grobu) na solistów (sopran, alt, tenor, bas, basso profondo), dwa chóry mieszane i orkiestrę;
  • 1970-1971: Utrenja II (Zmartwychwstanie) na solistów (sopran, alt, tenor, bas, basso profondo), dwa chóry mieszane i orkiestrę;
  • 1973-1974: Magnificat na bas solo, zespół wokalny, dwa chóry mieszane, głosy chłopięce i orkiestrę: I. Magnificat, II. Fuga, III. Et misericordia eius..., IV. fecit potentiam, V. passacaglia, IV. sicut locutus est, VII. gloria;
  • 1979-1980: Te Deum na cztery głosy solowe (sopran, mezzosopran, tenor, bas), dwa chóry mieszane i orkiestrę;
  • 1980-1984: Polskie Requiem na czterech solistów (SATB), chór mieszany i orkiestrę;
  • 1995: Agnus Dei na cztery głosy solowe, chór mieszany i orkiestrę;
  • 1996: Siedem bram Jerozolimy na pięć głosów solowych (SSATB), recytatora, trzy chóry mieszane i orkiestrę. Częci utworu:
    • I. Magnus Dominus et laudabilis nimis,
    • II. Si oblitus fuero tui, Jerusalem,
    • III. De profundis,
    • IV. Si oblitus fuero tui, Jerusalem,
    • V. Lauda, Jerusalem, Dominum (Psalm 147),
    • VI. Ezechiel 37, 1-10,
    • VII. Haec dicit Dominus: Ecce ego do coram vobis viam vitae, et viam mortis;
    • (zdjęcie fragmentu partytury);
  • 1997-1998: Credo na pięć głosów solowych (sopran, mezzosopran, alt, tenor, bass) chór dziecięcy, chór mieszany i orkiestrę.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.