, 1689–1706

Andreas Schlüter Młodszy (ur. 20 maja 1660 najprawdopodobniej w Gdańsku lub 20 maja 1664 w Hamburgu, zm. 1714 w Sankt PetersburguInne źródła podają jako datę urodzin 13 lipca 1659, patrz ) − niemiecki rzeźbiarz i architekt, przedstawiciel nurtu klasycyzującego w sztuce baroku.

Biografia

Pierwsze nauki pobierał u gdańskiego rzeźbiarza Davida Christopha Sapobiusa (zm. 1710). Początkowo działał w Polsce, na dworze warszawskim króla Jan III Sobieskiego, współpracując z architektem niderlandzkiego pochodzenia Tylmanem z Gameren (1632–1706). W drodze uznania szczególnych zasług dla kultury niemieckiej na ziemiach polskich warszawski plac Krasińskich nazwano w latach 1941–1945 imieniem Andreasa Schlütera (niem. Andreas-Schlüter-Platz).
W 1694 Schlüter przeprowadził się do Brandenburgii na dwór księcia Fryderyka Wilhelma, późniejszego króla Prus. 25 czerwca 1694 został wykładowcą rzeźby w nowo powstałej berlińskiej Akademie der Künste. W 1695 odbył dwie podróże studialne do Holandii i Francji, a rok później wyjechał do Włoch, gdzie zapoznał się z dziełami Michała Anioła, Berniniego i Borrominiego.
2 listopada 1699 został kierownikiem budowy zamku berlińskiego, a w 1704 objął stanowisko Oberbaudirektor – nadzorował prace nad przebudową zamku królewskiego w Berlinie i sporządził plany pałaców w Charlottenburgu i Poczdamie. Zwolniony ze stanowiska kierownika budowy zamku pod koniec 1706 w związku z aferą budowlaną przy wznoszeniu stumetrowej wieży, która musiała zostać rozebrana z powodu błędów konstrukcyjnych. W 1707, po obsunięciu się ziemi przy pałacu Freienwalde (niem. Schloß Freienwalde) stracił również stanowisko Oberbaudirektora. Po utracie pracy Schlüter przeszedł kryzys twórczy i załamanie nerwowe. Dopiero w 1710 powrócił do architektury, projektując na zlecenia prywatne.
1 maja 1713 wstąpił do służby cara Rosji Piotra I Wielkiego i rozpoczął prace m.in. nad Pałacem Letnim. Współpracował z Johannem Friedrichem Braunsteinem i Georgiem Johannem Mattarnovi, którzy kończyli lub rozwijali projekty Schlütera. Zmarł pod koniec maja 1714 w Petersburgu.

Wybrane dzieła

Jego najwybitniejszym dziełem jest dekoracja rzeźbiarska Zeughausu (Starego Arsenału) w Berlinie, składająca się m.in. z 22 zworników przedstawiających głowy ludzi umierających na polu bitwy.
Najważniejszy budynek jego projektu, zamek w Berlinie został zburzony w 1950 po częściowym zniszczeniu podczas II wojny światowej.
Jego pomnik konny księcia Fryderyka Wilhelma na dziedzińcu pałacu w Charlottenburgu, odlany w jednym kawałku wg metody Johanna Jacobiego, to pierwszy tego typu obiekt na terenie Niemiec.

W Polsce

W Niemczech

  • 1698–1699 – dekoracja Zeughausu (Starego Arsenału) w Berlinie
  • 1699–1707 – Zamek w Berlinie, zniszczony w czasie II wojny światowej i ostatecznie wyburzony przez władze komunistyczne w 1950, choć jego stan pozwalał na odbudowę; zachował się ryzalit wejściowy, przeniesiony w inne miejsce
  • 1689–1706 – pomnik konny Wielkiego Elektora brandenburskiego księcia Fryderyka Wilhelma na dziedzińcu pałacu w Charlottenburgu
  • 1700 – nagrobek Männlicha w kościele św. Mikołaja w Berlinie
  • 1705–1713 – zespół sarkofagów królewskich w berlińskiej katedrze
  • 1711–1712 – willa Kamecke w Berlinie (zburzona)

W Rosji

  • Letni Pałac Piotra I w Sankt Petersburgu

Dzieła przypisywane Schlüterowi

  • 1678–1681 – dekoracja rzeźbiarska fasady Kaplicy Królewskiej w Gdańsku
  • 1680 – rzeźby na fasadzie kamienicy przy Długim Targu 20 w Gdańsku
  • krucyfiks w ołtarzu Św. Krzyża w kościele franciszkanów w Warszawie
  • ok. 1690 – ołtarz główny w kościele św. Antoniego i św. Piotra w Węgrowie
  • grota Pałacu Letniego Piotra I w Sankt Petersburgu
  • pałac Peterhof
  • pałacyk Montplaisir
}}

Bibliografia

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.