Mg - Al - Si
 
B
Al
Ga  
 
 
Aluminium -

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Glin, Al, 13
Własności metalicznemetal grup głównych
Grupa, okres, blok13 , 3, p
Gęstość, twardość2700 kg/m3, 2,75
Kolorsrebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa26,981538 u
Promień atomowy (obl.)125 (118) pm
Promień kowalencyjny118 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowahref="Neon_(pierwiastek).html" title="Neon (pierwiastek)" >Ne3s23p1
e- na poziom energetyczny2, 8, 3
Stopień utlenienia3
Własności kwasowe tlenkówamfoteryczne
Struktura krystalicznaregularny ściennie
centrowana
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia933,47 K
(660,32 °C)
Temperatura wrzenia2792 K
(2519 °C)
Objętość molowa10,00×10-3 m3/mol
Ciepło parowania293,4 kJ/mol
Ciepło topnienia10,79 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej2,42×10-6 Pa
Prędkość dźwięku5100 m/s (933 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność1,61 (Pauling)
1,47 (Allred)
Ciepło właściwe900 J/
Przewodność właściwa37,7×106 S/m
Przewodność cieplna237 W/
I Potencjał jonizacyjny577,5 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1816,7 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2744,8 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny11577 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny14842 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny18379 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny23326 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny27465 kJ/mol
IX Potencjał jonizacyjny31853 kJ/mol
X Potencjał jonizacyjny38473 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.rs.r.e.r. MeVp.r.
26Al {syn.} 7,17×105 lat w.e. 4,004 26Mg
27Al 100% stabilny izotop z 14 neutronami
28Al {syn.} 2,25 min β-   28Si
29Al {syn.} 6,5 min β-   29Si
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H - He - Li - Be - B - C - N - O - F - Ne - Na - Mg - Al - Si - P - S - Cl - Ar - K - Ca - Sc - Ti - V - Cr - Mn - Fe - Co - Ni - Cu - Zn - Ga - Ge - As - Se - Br - Kr - Rb - Sr - Y - Zr - Nb - Mo - Tc - Ru - Rh - Pd - Ag - Cd - In - Sn - Sb - Te - I - Xe - Cs - Ba - La - Ce - Pr - Nd - Pm - Sm - Eu - Gd - Tb - Dy - Ho - Er - Tm - Yb - Lu - Hf - Ta - W - Re - Os - Ir - Pt - Au - Hg - Tl - Pb - Bi - Po - At - Rn - Fr - Ra - Ac - Th - Pa - U - Np - Pu - Am - Cm - Bk - Cf - Es - Fm - Md - No - Lr - Rf - Db - Sg - Bh - Hs - Mt - Ds - Rg - Uub - Uut - Uuq - Uup - Uuh - Uus - Uuo


Glin (Al, łac. aluminium) to metal należący do trzeciej grupy głównej. Jedynym izotopem stabilnym jest 27Al.
Glin jest piątym, najpowszechniej występującym pierwiastkiem na powierzchni Ziemi. Od niego wywodzi się nazwa pierwszej warstwy globu - SiAl.

Właściwości chemiczne

Glin występuje na +3 stopniu utlenienia, bardzo rzadko również na +1 i +2. W stanie czystym powoli utlenia się na powietrzu, pokrywając się warstwą tlenku Al2O3, dobrze chroniącą głębiej położony metal przed korozją. Reaguje z wrzącą wodą wypierając z niej wodór i przechodząc w wodorotlenek. Podgrzewany reaguje z tlenem obecnym w powietrzu tworząc tlenek. Glin łatwo rozpuszcza się w mocnych zasadach (takich jak NaOH lub KOH) wypierając wodór i przechodząc w czterohydroksyglinian: 2Al + 2NaOH + 6H2O → 2Na[1] + 3H2↑. W kwasie solnym i w rozcieńczonym kwasie siarkowym rozpuszcza się wypierając wodór, natomiast reakcja ze stężonym kwasem siarkowym i rozcieńczonym kwasem azotowym reakcja przebiega inaczej - wydziela się odpowiednio tlenek siarki(IV) i amoniak. W stężonym kwasie azotowym glin ulega pasywacji.

Zastosowanie

Ze względu na swoje właściwości, takie jak mała gęstość i odporność na korozję, stopy glinu z miedzią i molibdenem zwane duraluminium znalazły wiele zastosowań i są używane do wyrobu szerokiej grupy produktów - od puszek do części statków kosmicznych. Czysty, krystaliczny glin jest kruchy i łamliwy.

Związki

Najważniejsze związki glinu to tlenek glinu i amfoteryczny wodorotlenek glinu. Glin tworzy też wodorek, a wodorek glinowo-litowy LiAlH4 jest powszechnie stosowanym w chemii organicznej silnym środkiem redukującym. Duże znaczenie przemysłowe mają też aluminoksany, a zwłaszcza MAO (metylowy aluminoksan), z którego produkuje się sita molekularne, oraz powszechnie wykorzystuje jako stałe podłoże dla wielu katalizatorów. Glina i kaolin powszechnie wykorzystywane przy produkcji ceramiki to złożone mieszaniny glino-krzemianów.

Znaczenie biologiczne

Glin dla zwierząt w nadmiarze może być rakotwórczy. Podejrzewa się, iż powoduje chorobę Alzheimera u ludzi. Z tych powodów gotowanie kwaśnych potraw w garnkach z aluminium jest niewskazane, ponieważ kwas wzmaga rozpuszczalność glinu. Codziennie w pożywieniu, między innymi w warzywach i herbacie, przyjmujemy około 12 mg glinu.
Wodorowęglan glinu Al(HCO3)3, ortofosforan glinu AlPO4, oraz krzemian glinu Al2(SiO3)3, są stosowane jako leki przy nadkwasocie.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.