Czytaj więcej"/> Drukuj

Święty Tomasz Morus (wł. Thomas More; ur. 7 lutego 1478 - zm. 6 lipca 1535). Angielski myśliciel, pisarz i polityk, członek Izby Lordów. Stworzył wizję państwa idealnego (Utopia). Nie uznał legalności małżeństwa Henryka VIII z Anną i nie zgodził się uznać króla za głowę Kościoła w Anglii. Został skazany na ścięcie. Kościół katolicki uznał go w 1935 roku świętym.
Przez krótki czas był kanclerzem Anglii za panowania Henryka VIII. Znany w Europie jako humanista i pisarz. Jego najsłynniejsze dzieło, Utopia (około 1516) przedstawia fikcyjne królestwo na wyspie, w którym niektórzy współcześni uczeni dopatrują się wyidealizowanego przeciwieństwa Europy z czasów More'a, podczas gdy inni uznają je za złośliwą satyrę na tąże Europę.
Jedną z cech charakterystycznych dzieł More'a jest stosowanie alegorii w postaci fikcyjnego autora (tak jak w Dialogue of Comfort, który stanowi rzekomy dialog pomiędzy wujem i bratankiem) lub/i stylizacji. Ponadto, More nie daje żadnych wyraźnych wskazówek co do swojego osobistego punktu widzenia - z przyczyn, wyjaśnionych poniżej - co sprawia, że możliwa jest praktycznie każda interpretacja jego dzieł.
More urodził się w Londynie w Anglii. W roku 1520 był związany z dworem Henryka VIII. Został pasowany na rycerza w 1521 roku. Wspomina się o jego karierze prawniczej, mimo że brak dowodów na prowadzenie przez niego chociażby jednej sprawy.
Jako naukowiec początkowo był humanistą w najbardziej znanym sensie tego słowa. Był przyjacielem Desideriusa Erasmusa, który zadedykował mu swoją Pochwałę głupoty -- słowo "głupota" po grecku znaczy moria. Później stosunki między nimi popsuły się, ponieważ More miał ortodoksyjne poglądy religijne, podczas gdy Erazm poddawał próbie to, co według niego stanowiło ogólnie przyjęte sprzeczności w doktrynie katolickiej.
More był autorem kilku obszernych, miejscami zjadliwych traktatów, w których atakował 'reformatorów' religijnych, od Williama Tyndale , Christophera St.German po Marcina Lutra i właściwie każdego, kto podważał dowolną doktrynę kościoła, czy to w sferze duchowej (na przykład zdolność księży do odpuszczania grzechów) czy świeckiej, na przykład prymat prawa kanonicznego nad prawem zwyczajowym.
Jako kanclerz (1529 - 1532) nie wyróżnił się właściwie niczym poza konsekwentnym prześladowaniem heretyków oraz ich dzieł. Człowiek, który dzisiaj uznawany jest za libertarianina i wolnomyśliciela był jednocześnie orędownikiem surowej zwierzchności kościoła.

Rozwód Henryka VIII

Kanclerz Thomas Wolsey , arcybiskup Yorku, nie zdołał doprowadzić do rozwodu i unieważnienia małżeństwa, o które zabiegał Henryk VIII i był zmuszony zrezygnować z urzędu w roku 1529. Henryk mianował More'a jego następcą, gdyż najwyraźniej nie zdawał sobie sprawy z jego poglądów. Jako człowiek dobrze obeznany z prawem kościelnym oraz głęboko religijny (miał zwyczaj biczować się) - More uważał, że unieważnienie małżeństwa leży w gestii jurysdykcji papieskiej, a papież Klemens VII był zdecydowanie przeciwny rozwodowi króla.
W odpowiedzi na to, Henryk mianował się głową Kościoła Anglii. Tylko duchowni musieli złożyć przysięgę supremacji, w której deklarowali, że król stanowi głowę Kościoła. More, jako człowiek świecki nie musiałby jej składać, lecz wolał zrzec się urzędu kanclerza 16 maja 1523 roku, niż służyć nowemu reżimowi. Początkowo udało mu się uniknąć sprawy o zdradę stanu, ale w roku 1534 parlament uchwalił Ustawę o Sukcesji, która zawierała przysięgę, wymagającą uznania ewentualnych dzieci Henryka i Anny Boleyn za prawowitych potomków oraz odrzucenia "wszelkiej obcej zwierzchności, księcia czy monarchy".
Podobnie jak przysięga supremacji, obowiązywała ona nie wszystkich obywateli, tylko tych, których specjalnie zawezwano, to znaczy piastujących urzędy państwowe oraz podejrzanych o zdradę. W kwietniu 1535 roku More został poproszony o złożenie tej przysięgi, a kiedy odmówił, uwięziono go w Tower, gdzie nadal pisał. Konsekwentnie milczał, co zgodnie z prawem uważane było za zgodę bez krzywoprzysięstwa.
Kiedy ten trik zawiódł, został osądzony, skazany i ścięty na Tower Hill w dniu 6 lipca. Ostatnie jego słowa to "Umieram jako dobry sługa króla, ale Bóg jest ważniejszy". Jego głowę była wystawiona na Moście Londyńskim przez miesiąc, potem odzyskała ją jego córka, Margaret Roper.
More został kanonizowany przez Kościół katolicki w roku 1935. Jego święto przypada 22 czerwca. W 2000 papież Jan Paweł II ogłosił go "patronem mężów stanu i polityków". Zobacz http://www.catholic-forum.com/saints/stt04003.htm.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-07-30 08:49:25