Czytaj więcej"/> Drukuj
Tadeusz Tomaszewski (26 listopada 1881, wieś Sacin koło Nowego Miasta nad Pilicą, obecne województwo mazowieckie - 10 sierpnia 1950, Londyn), prawnik, działacz polityczny, premier rządu emigracyjnego od 1949.
Rozpoczął studia prawnicze na zrusyfikowanym Uniwersytecie Warszawskim, kończył je na Uniwersytecie w Moskwie, uzupełniał w późniejszych latach we Francji. Od 1901 był członkiem nielegalnej PPS, wcześniej działał w konspiracyjnych kółkach gimnazjalnych i studenckich. Trzykrotnie był zatrzymywany przez władze carskie, nie przeszkodziło to jednak w odbyciu aplikacji adwokackiej i otwarciu w Warszawie kancelarii. Po zajęciu Warszawy przez Niemców w okresie I wojny światowej był członkiem lewicowego Centralnego Komitetu Narodowego oraz innych organizacji niepodległościowych - Międzypartyjnego Koła Politycznego i Ligi Państwowości Polskiej; wraz z innymi działaczami tych organizacji był sygnatariuszem deklaracji w sprawie niepodległości Polski (22 lutego 1916). Położył duże zasługi w tworzeniu sądownictwa polskiego po odzyskaniu niepodległości.
W okresie II Rzeczpospolitej prowadził nadal kancelarię adwokacką w Warszawie. Był naczelnym radcą prawnym Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, członkiem Rady Banku Polskiego; w 1929 członek Trybunału Stanu do rozpatrzenia sprawy ministra skarbu Czechowicza i nieprawidłowości budżetowych. Był przewodniczącym Centralnego Sądu Partyjnego PPS oraz radnym Rady Miejskiej Warszawy z ramienia PPS. W 1930 współorganizował Zrzeszenie Prawników Socjalistów; organizacja ta była odpowiedzią na Narodowe Zrzeszenie Adwokatów, którego członkami byli adwokaci prorządowi. Tomaszewski pełnił ponadto funkcje prezesa Rady Nadzorczej Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej i Społecznego Prezdsiębiorstwa Budowlanego.
We wrześniu 1939 wyjechał do Rumunii, następnie do Francji. W strukturze władz na uchodźstwie był przewidywany początkowo na ministra pracy i opieki społecznej, ostatecznie został powołany na prezesa Najwyższej Izby Kontroli na Uchodźstwie. Aktywnie działał m.in. w sprawie pozostawienia do dyspozycji rządu londyńskiego mienia, które wobec cofnięcia uznania dla rządu przez władze brytyjskie miało być przekazane tworzącemu się rządowi polskiemu w Warszawie.
7 kwietnia 1949 został mianowany przez prezydenta Augusta Zaleskiego na premiera rządu emigracyjnego; oznaczało to jednocześnie rezygnację z dalszego kierowania NIK. Zmarł nagle w trakcie posiedzenia rządu rok później.
Bibliografia: ----- Inny Tadeusz Tomaszewski (1894-1967) był oficerem WP, generałem z nominacji rządu w Londynie.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-07-25 09:21:24