Czytaj więcej"/> Drukuj
Szach to sytuacja w partii szachów, w której król jest zagrożony zabiciem w następnym posunięciu. Jeśli przeciwnik wykonał ruch, który spowodował taką sytuację, mówi się, że król jest w szachu lub jest szachowany. W notacji szachowej szacha oznacza się znakiem +.
Gracz, którego król jest w szachu ma obowiązek wyeliminować groźbę jedną z trzech metod: Króla nigdy nie można pozostawiać w szachu. Niedozwolone jest również wykonanie posunięcia, które doprowadzi do szacha własnego króla.
Pozycja, w której król jest w szachu i nie ma żadnego dozwolonego ruchu, aby się przed szachem obronić lub od niego uciec, nazywa się matem (król został zamatowany) i kończy partię wygraną strony matującej.
Zmuszając ciągłym szachowaniem do powtarzania pozycji można zakończyć partię poprzez wiecznego szacha.
W towarzyskich rozgrywkach o szachu infrormuje się przeciwnika ustnie, mówiąc szach lub szach królowi. W oficjalnych rozgrywkach ten zwyczaj nie jest akceptowany i może być potraktowany jako próba rozpraszania przeciwnika.

Metody szachowania

Najprostszym i najczęście wykonywanym sposobem szachowania jest przesunięcie własnej bierki na pole, w którym wrogi król znajdzie się w jej polu rażenia. Innym sposobem jest odkryty szach: bierka którą wykonujemy posunięcie nie szachuje króla, lecz opuszczając pole na którym stała odsłania drogę do ataku innej bierce. Odkryty szach jest szczególną formą odkrytego ataku. Połączenie tych sposobów doprowadza do podwójnego szacha, kiedy bierka odsłaniana i wykonująca ruch razem atakują króla.
W wyjątkowym przypadku przy podwójnym szachu bierka wykonująca ruch nie daje szacha. W klasycznych szachach jedyną możliwością powstania tej sytuacji jest bicie w przelocie piona. W pozycji po prawej czarne zagrały właśnie g7-g5 (patrz: notacja szachowa); białe odparły hxg6 e.p.+. Powstał podwójny szach, ale pion wykonujący ruch nie dał szacha: szachują za to wieża i goniec; wieża odsłonięta ruchem pionka, goniec przez zabitego pionka. Taki podwójny szach jest niezwykle rzadki w praktycznej rozgrywce, ale spotykany czasem w problemach szachowych.
Podwójny szach jest bardzo groźnym posunięciem, gdyż jedyną obroną przed nim jest przesunięcie króla, bo nie sposób ani zbić ani zasłonić się przed dwiema bierkami jednocześnie. Wymienione powyżej zagrywki często stanowią część szachowej kombinacji.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-09-16 16:59:04