Czytaj więcej"/> Drukuj
Søren Aabye Kierkegaard (5 maja 1813 - 11 listopada 1855) - duński teolog, filozof.
Soren_Kierkegaard -

Filozofia Kierkegaarda kształtowała się pod wpływem głębokiej religijności domu rodzinnego i przejawianej przez jego ojca obsesji grzechu; duży wpływ na niego miały też zerwane zaręczyny z Reginą Olsen.
Kierkegaard nie stworzył żadnego pełnego systemu filozoficznego, a jego prace są bardzo osobistymi, na wpół poetyckimi esejami, w których próbuje się on rozprawiać z własnymi, dręczącymi go wątpliwościami natury etyczno-religijno-egzystencjalnej. Przy okazji jednak rozważa on szereg podstawowych zagadnień filozoficznych z teorii bytu i teorii poznania w sposób, w jaki nikt przed nim tego wcześniej nie czynił. Wnioski z tych rozważań stały w silnej opozycji do dominującego wówczas w filozofii racjonalizmu heglowskiego i panteizmu i za życia Kierkegaarda przeszły właściwie bez echa.
Podstawowym zagadnieniem dręczącym Kierkegaardam, który przewija się przez jego wszystkie dzieła jest poczucie absurdu śmiertelnej, ludzkiej egzystencji w obliczu czy to wszechmocy i nieskończoności Boga, czy też w obliczu niewiary w Boga i przyjmowania istnienia całkowicie obojętnej dla losu człowieka, wiecznie istniejącej przyrody.
W Bojaźni i drżeniu (Frygt og Bæven, 1843) filozof zadaje pytania o związek etyki z religią - czy działania nieakceptowalne z puktu widzenia etyki są usprawiedliwione obowiązkiem wobec Boga? Czy można mówić o istnieniu takiego obowiązku? Czy bycie 'rycerzem wiary' oznacza zamknięcie oczu na absurdy, do których ślepa wiara prowadzi? Czy lepiej pogrążyć się w bierności?
W pracy Stadier paa Livets Vei (1843) Kierkegaard wyróżnił trzy etapy rozwoju osobowości:
  1. estetyczny, charakteryzujący się dominacją pragnień egoistycznych; ponieważ realizacja tych pragnień jest zależna od warunków zewnętrznych podstawowym nastrojem okazuje się rozpacz wynikająca z uświadomienia sobie możliwości utraty tych warunków;
  2. etyczny, w którym jednostka wybiera siebie jako własne bycie, uniezależniając się od warunków zewnętrznych i włączając do społeczności ludzkiej; ten etap wywołuje poczucie winy wynikające z uświadomienia sobie własnej skłonności do zła;
  3. religijny, oznaczający rozpoznanie w sobie grzesznika, powrót do Boga i oddalenie od innych.
Kierkegaard pisał swoje dzieła w całkowitym odosobnieniu i oderwaniu od jakichkolwiek prądów filozoficznych. Dopiero 50 lat po jego śmierci twórczość tego myśliciela zaczęła inspirować filozofów, a on sam stał się prekursorem kierunku filozoficznego zwanego egzystencjalizmem.

Najważniejsze prace

Soren_Kierkegaard -

Karykatura S. Kierkegaarda
autorstwa W. Marstranda

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-09-17 18:36:24