Czytaj więcej"/> Drukuj
Sarmaci (lub Sauromaci) to nazwa irańskich ludów koczowniczo-pasterskich. Sarmaci byli spokrewnieni ze Scytami, Medami, Partami i Persami. Pierwsze wzmianki o Sarmatach znajdują się u Herodota (IV,21), Hipokratesa i Strabona. Sarmaci nigdy nie tworzyli jednolitego ludu, a byli raczej związkiem plemion, do którego zalicza się: Jazygów, Roksolanów, Syraków, Aorsów, Antów i Alanów. Najwcześniejsi Sarmaci, około 600 p.n.e. zasiedlali dorzecze dolnej Wołgi. Prowadząc koczowniczy tryb życia przemieszczali się sezonowo między Mołdawią, Ukrainą, wybrzeżami Morza Czarnego, Jeziora Aralskiego, poprzez Kazachstan do Ałtaju i południowej Syberii. Ślady ich pobytu odkryto głównie w dopływach Dniestru, Dniepru, delt Amu-darii i Syr-darii, wzdłuż brzegów Wołgi, Samary i na Uralu.
W IV-III w. p.n.e. zmieszali się z napływającą ze wschodu ludnością, co wykształciło u nich nowe związki plemienne. Od III w. p.n.e. zamieszkiwali między Donem i Morzem Czarnym. W okresie wędrówki na zachód wyparli Scytów, docierając w końcu I w. p.n.e. do Dunaju, gdzie weszli w kontakt z imperium rzymskim. Po przegranych wojnach z Rzymem część Sarmatów została wcielona do armii rzymskiej i rozproszyła się na ziemiach cesarstwa (np. Jazygowie trafili do Brytanii, a Alanowie wraz z ludami germańskimi dotarli do Galii i Hiszpanii).
Tryb życia i gospodarka Sarmatów związana była z pasterską hodowlą zwierząt. Sarmaci nie zakładali stałych osad, lecz przemieszczali się na wozach mieszkalnych śladem wędrujących stad. Jedynie w strefie lasostepu archeolodzy odkryli pozostałości osad z sarmackimi zabytkami.
Sarmaci byli znakomitymi wojownikami, wprawianymi w wojenne rzemiosło już od dzieciństwa. Ich taktyka oparta była na oddziałach lekkozbrojnych konnych łuczników. Dopiero Roksolanie utworzyli oddziały katafraktów – ciężkiej kawalerii, walczącej w zwartym szyku. Tej taktyki nie stosowali Jazygowie i Alanowie, którzy używali łuków typu huńskiego.
Organizacja społeczna Sarmatów była bardzo podobna do scytyjskiej. Po okresie wojen i podbojów wytworzyła się warstwa arystokracji, przedstawiciele której chowani byli w bogato wyposażonych kurhanach. Charakterystyczną cechą społecznych stosunków w sarmackich plemionach jest ważna rola kobiety w społeczności. Stosunkowa duża liczba grobów uzbrojonych kobiet, zwłaszcza na cmentarzyskach zachodnich Sarmatów, świadczy o pewnych elementach matriarchatu, które przetrwały z wcześniejszych okresów. Herodot twierdzi, że Sauromaci – wcześni, zachodni Sarmaci – pochodzili ze związku Amazonek ze Scytami.
O wierzeniach Sarmatów wiadomo niewiele. Prawdopodobnie oddawali cześć słońcu i ogniowi. Rzymski historyk Ammianus Marcelinus notuje, iż Alanowie czcili jako boga wojny, scimitar – nagi miecz wbity w ziemię. Sarmaci wierzyli w życie pozagrobowe, jako kontynuacje życia ziemskiego.
Autorzy antyczni używali dla określenia wschodniej Europy terminu – Sarmacja. Ptolemeusz wyróżnia obok Germanii Sarmację europejską, położoną między Wisłą i Dnieprem i Sarmację azjatycką. Północną granicą tej krainy geograficznej był Ocean Sarmacki (Bałtyk). Stąd wzięło początek wielowiekowe przekonanie, że Sarmaci byli przodkami Słowian. Odnalezione w pochówkach słowiańskich możnych przedmioty w stylu sarmackim skłaniają niektórych naukowców do poglądu, że część Sarmatów podbiła Słowian, po czym uległa slawizacji. Byłby to proces podobny temu, który stał się kilkaset lat później udziałem tureckich Bułgarów. Polskie tradycje sarmackie początkami swoimi tkwią w VI w. n.e. Uczeni podreślają podobieństwa leksykalne w sferze słownictwa religijno-obrzędowego, etycznego, a także zbieżności pomiędzy sarmacką symboliką i polskimi znakami heraldycznymi.
Uważa się, że ze starożytnych dialektów sarmacko-alańskich, rozwinął się język dzisiejszych kaukazkich Osetyńców.
, Sztuka sarmacka I wiek p.n.e. – II wiek n.e., Alanowie, Roksolanowie, Jazygowie.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-09-16 17:37:35