Czytaj więcej"/> Drukuj
Pierre Mendes-France (10 stycznia 1907 - 18 października 1982) - polityk francuski.

Młodość i początki kariery politycznej

Pochodził z żydowskiej rodziny rodem z Portugalii. Od wczesnej młodości miał poglądy socjalistyczne. W wieku 15 lat zdał maturę, zaś mając ich 21 został wpisany na listę adwokatów (studiował na uniwersytecie w Paryżu). Wstąpił do Partii Radykalnej, której ówczesnym przywódcą był Edouard Daladier. W roku 1932 został członkiem Zgromadzenia Narodowego (był wówczas najmłodszym deputowanym).
W roku 1936 został sekretarzem stanu ds. finansów w gabinecie Frontu Ludowego, pod przewodnictwem Leona Bluma.

W czasie wojny i krótko po wyzwoleniu

W roku 1940 stanowczo opowiadał się przeciwko kapitulacji, a kiedy do władzy doszedł Philippe Petain wraz z grupą deputowanych (wśród nich byli przyszłyprezydent i jego kolega z rządu Bluma Vincent Auriol i Daladier. Zmuszono ich do powrotu do Francji, gdzie Mendes-France stanął przed sądem, który skazał go na karę więzienia. Uciekł jednak (jako Jan Lemberg) wraz z grupą polaków i nawiązał kontakt z przywódcą Wolnej Francji, generałem Charlesem de Gaulle'em. Między dwoma panami szybko zawiązała się współpraca, a nawet coś w rodzaju wzajemnej sympatii. Mendes-France służył początkowo w lotnictwie, a następnie został w roku 1943 komisarzem ds. finansów.
Po wyzwoleniu został ministrem finansów i gospodarki, ale ustąpił na skutek sporu z innym ministrem (i również przyszłym premierem) Rene Plevenem.

Kariera w IV Republice

Mendes-France został w wyborach roku 1947 wybrany członkiem Zgromadzenia Narodowego, odzyskując swoje przedwojenne miejsce.
Od roku 1950 wyróżniał się jako zdecydowany krytyk francuskiego kolonializmu. Był przeciwnikiem wojny w Indochinach.

Premier rządu Republiki

Mendes-France został mianowany premierem i dnia 18 czerwca 1954 roku uzyskał inwestyturę. Jego ministrem spraw wewnętrznych był młody Francois Mitterrand.
Jego priorytetem było zakończenie wojny w Indochinach. Cel ten osiągnął po morderczych negocjacjach w Genewie.
Uregulował też kwestię Tunezji, nadając jej autonomię, co doprowadziło w kilka lat później do jej pełnej niepodległości.
Poniósł porażkę przy odrzuceniu przez Zgromadzenie (głownie głosami gaullistów i komunistów) projektu przystępienia do Europejskiej Wspólnoty Obronnej, co zniweczyło całe przedsięwzięcie.
Jego gabinet upadł w lutym 1955 roku. Obalony premier oświadczył wówczas: To, co dokonało się w kraju w ciągu tych siedmiu miesięcy nie może zostać już zatrzymane.
Robert Bielecki w swoim zbiorze szkiców o politykach francuskich pt. De Gaulle i inni rozdział o Mendes-France'em zatytułował "jedyna nadzieja IV Republiki". Nie ulega wątpliwości, że Mendes-France odniósł poważne sukcesy, zwłaszcza w dziedzinie polityki zagranicznej. To on właściwie rozpoczął proces dekolonizacji.
Przed powrotem generała de Gaulle'a do władzy pełnił jeszcze, prócz piastowania mandatu deputowanego, funkcję wicepremiera w rządzie Guy Molleta.

V Republika

W roku 1958 Mendes-France był - obok Mitterranda i Daladiera - jednym z największych przeciwników powierzenia władzy de Gaulle'owi. Jako jeden z nielicznych głosował przeciwko udzieleniu mu inwesytury 1 czerwca 1958 roku (powiedział wtedy, że czyni to ze ściśniętym sercem). W wyborach tegoż roku stracił mandat, co ponoć zmartwiło generała.
Kilka lat później wstąpił do Zjednoczonej Partii Socjalistycznej (PSU) Michela Rocarda. Z jej ramienia został ponownie wybrany w skład zgromadzenia (1967), ale przegrał rok później.
Udzielał poparcia swemu dawnemu ministrowi Mitterrandowi w walce o fotel prezydencki. Ale nie powrócił już do czynnej działalności politycznej.
Opublikował kilkanaście książek.

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-07-24 02:26:38