Czytaj więcej"/> Drukuj
Kaźń_profesorów_lwowskich -
-Wzgórza Wuleckie. Pomnik w miejscu kaźni
Kaźń_profesorów_lwowskich -
Kaźń_profesorów_lwowskich -
Kaźń profesorów lwowskich. 30 czerwca 1941, kilka dni po wybuchu wojny niemiecko - sowieckiej Lwów został zajęty przez hitlerowców. 7 godzin przed zajęciem miasta przez dywizję strzelców alpejskich, wkroczyła do miasta niemiecko-ukraińska grupa Abwehry, pozostająca pod osobistym dowództwem Teodora Oberländera. Oddział ten, przeznaczony do wykonywania zadań sabotażu i dywersji, odegrał główną rolę w tragicznych pogromach ludności lwowskiej. W skład grupy, oprócz oddziałów wojska i policji niemieckiej, wchodził także batalion ukraiński Nachtigall pod dowództwem niemieckim por. Herznera i ukraińskim Romana Szuchewycza, z oficerami będącymi w bliskich kontaktach ze Stepanem Banderą - ks.Iwanem Hryniochem i Jurijem Łopatynśkym a także grupą cywilów z kierownictwa radykalnego skrzydła OUN: Jarosławem Stećko (desygnowanym przez Banderę na szefa rządu wyzwolonej Ukrainy), Lwem Rebetem, Jarosławem Staruchem, Iwanem Rawłykiem, Stepanem Pawłykiem, Stepanem Łemkowśkym, Dmytro Jaciwem.
W nocy z 3 na 4 lipca 1941 grupa Abwehry dokonała aresztowania kilkudziesięciu profesorów uczelni lwowskich (głównie Uniwersytetu Jana Kazimierza oraz Politechniki Lwowskiej), członków ich rodzin i osoby przebywające w ich mieszkaniach.
Aresztowanych profesorów przewożono do Zakładu Wychowawczego im. Abrahamowiczów - w kompleksie akademików Politechniki Lwowskiej, skąd później zabrano ich na rozstrzelanie. Ogółem w nocy z 3 na 4 lipca aresztowanych zostało 28 uczonych. Z całej grupy uczonych ocalał jedynie prof. Franciszek Groër.
Istnieją uzasadnione przypuszczenia, że u źródeł tej zbrodni leżały także motywy rabunkowe, gdyż aresztowani i rozstrzelani Profesorowie posiadali w swoich mieszkaniach dzieła sztuki i inne cenne przedmioty, zrabowane przez hitlerowców.
Aresztowanych uczonych oraz ich rodziny wymordowano jeszcze tej samej nocy na zboczu Kadeckiej Góry, koło ul. Wuleckiej. Egzekucje odbywały się pośpiesznie we wczesnych godzinach rannych, żeby zdążyć przed końcem godziny policyjnej. Świadkami zbrodni byli mieszkańcy pobliskich domów, którzy obserwowali egzekucje z okien swoich mieszkań.

Lista rozstrzelanych

  1. Prof. dr Antoni Cieszyński, lat 59, kierownik Zakładu Stomatologii Uniwersytetu Jana Kazimierza, Obrońca Lwowa w 1918
  2. Prof. dr Władysław Dobrzaniecki, lat 44, Ordynator Oddziału Chirurgii Państwowego Szpitala Powszechnego, Obrońca Lwowa w 1918.
  3. Prof. dr Jan Grek, lat 66, profesor w Klinice Chorób Wewnętrznych UJK;
  4. Maria Grekowa, lat 57, żona profesora Jana Greka;
  5. Doc. dr Jerzy Grzędzielski, lat 40, Kierownik Kliniki Okulistycznej UJK;
  6. Prof. dr Edward Hamerski, lat 43, Kierownik Katedry Chorób Zakaźnych Zwierząt Domowych Akademii Medycyny Weterynaryjnej, Obrońca Lwowa w 1918.
  7. Prof. dr Henryk Hilarowicz, lat 51, profesor w Klinice Chirurgicznej UJK, Obrońca Lwowa w 1918.
  8. Ks. doc. dr Władysław Komornicki, lat 29, wykładowca nauk biblijnych w Wyższym Seminarium Duchownym we Lwowie;
  9. Eugeniusz Kostecki, lat 36, mistrz szewski, mąż gospodyni profesora Dobrzanieckiego;
  10. Prof. dr Włodzimierz Krukowski, lat 53, Kierownik Katedry Pomiarów Elektrycznych Politechniki Lwowskiej;
  11. Prof. dr Roman Longchamps de Berier, lat 56, Kierownik Katedry Prawa Cywilnego UJK, prorektor UJK w latach 1938-1939, Obrońca Lwowa w 1918.
  12. Bronisław Roman Longchamps de Berier, lat 25, absolwent Politechniki Lwowskiej, syn profesora;
  13. Zygmunt Roman Longchamps de Berier, lat 23, absolwent Politechniki Lwowskiej, syn profesora;
  14. Kazimierz Roman Longchamps de Berier, lat 18, syn profesora;
  15. Prof. dr Antoni Łomnicki lat 60, Kierownik Katedry Matematyki Wydziału Mechanicznego Politechniki Lwowskiej;
  16. Adam Mięsowicz, lat 19, wnuk profesora Sołowija, zabrany ze swoim dziadkiem;
  17. Prof. dr Witold Nowicki, lat 63, Kierownik Katedry Anatomii Patologicznej UJK. Obrońca Lwowa w 1918.
  18. Dr med. Jerzy Nowicki, lat 27, asystent Zakładu Higieny UJK, syn profesora;
  19. Prof. dr Tadeusz Ostrowski, lat 60, Kierownik Kliniki Chirurgii, Dziekan Wydziału Lekarskiego 1937-1938, Obrońca Lwowa w 1918;
  20. Jadwiga Ostrowska, lat 59. żona profesora;
  21. Prof. dr Stanisław Pilat, lat 60, Kierownik Katedr Technologii Nafty i Gazów Ziemnych Politechniki Lwowskiej;
  22. Prof. dr Stanisław Progulski, lat 67, profesor w Klinice Pediatrii UJK;
  23. Inż. Andrzej Progulski, lat 29, syn profesora;
  24. Prof. honor. Roman Rencki, lat 74, Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych UJK;
  25. Maria Reymanowa, lat 40, pielęgniarka Ubezpieczalni Społecznej, zabrana z mieszkania profesora Ostrowskiego;
  26. Dr med. Stanisław Ruff, lat 69, Ordynator Oddziału Chirurgii Szpitala Żydowskiego, zabrany z mieszkania profesora Ostrowskiego;
  27. Anna Ruffowa, lat 55, żona dr. Ruffa;
  28. Inż. Adam Ruff, lat 30, syn dr. Ruffa;
  29. Prof. dr Włodzimierz Sieradzki, lat 70, Kierownik Katedry Medycyny Sądowej UJK, rektor UJK w latach 1924-1925, Obrońca Lwowa w 1918 roku,
  30. Prof. dr Adam Sołowij, lat 82, emerytowany ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Powszechnego;
  31. Prof. dr Włodzimierz Stożek, lat 57, Kierownik Katedry Matematyki Wydziału Inżynierii Lądowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej
  32. Inż. Eustachy Stożek, lat 29, asystent Politechniki Lwowskiej, syn profesora;
  33. Inż.Emanuel Stożek, absolwent Wydziału Chemii Politechniki Lwowskiej, syn profesora;
  34. Dr praw Tadeusz Tapkowski, lat 44, zabrany z mieszkania profesora Dobrzanieckiego;
  35. Prof. dr Kazimierz Vetulani, lat 61. Kierownik Katedry Mechaniki Ogólnej Politechniki Lwowskiej;
  36. Prof. dr Kasper Weigel, Kierownik Katedry Miernictwa Politechniki Lwowskiej;
  37. Mgr praw Józef Weigel, lat 33, syn profesora;
  38. Prof. dr Roman Witkiewicz, lat 55, Kierownik Katedry Pomiarów Maszynowych Politechniki Lwowskiej;
  39. Walisch, lat 40-45, właściciel magazynu konfekcyjnego Beier i S-ka, zabrany z mieszkania profesora Sieradzkiego;
  40. Dr Tadeusz Boy-Żeleński, lat 66, lekarz, publicysta, krytyk literacki, tłumacz literatury francuskiej, podczas okupacji sowieckiej Lwowa, w latach 1939-1941, Kierownik Katedry Literatury Francuskiej Uniwersytetu Lwowskiego, zabrany z mieszkania szwagra - profesora Jana Greka.
Ponadto w dniu 5 lipca 1941 rozstrzelani zostali: W dniu 12 lipca 1941 zamordowani zostali: W dniu 26 lipca 1941 rozstrzelany został: Kilku profesorów aresztowano z rodzinami i gośćmi. Z jednego domu wywleczono 82-letniego staruszka, profesora położnictwa w stanie spoczynku, Adama Sołowija. Z mieszkania prof. Ostrowskiego zabrano będących u niego gości - między innymi ordynatora szpitala żydowskiego, dra Stanisława Ruffa z całą rodziną i księdza Komornickiego. Tak samo uczyniono w domu profesora Jana Greka, zabierając gospodarza wraz z żoną i ich szwagra, Tadeusza Boy-Żeleńskiego, którego wcale nie było na liście. Lista profesorów Uniwersytetu, sprządzona prawdopodobnie przez ukraińskich studentów z Krakowa, była zdezaktualizowana, co stwarzało w tych tragicznych sytuacjach dodatkowe komplikacje: zdarzało się, że siepacze dopatrywali się ukrywania szukanego, kiedy nie znajdowali go pod wskazanym adresem (rzecz dotyczyła np. zmarłych przed napaścią na ZSRR profesorów: Romana Leszczyńskiego, Adama Bednarskiego i dyrektora Ossolineum Ludwika Bernackiego).
Zwłoki rozstrzelanych zostały nocy z 7 na 8 października 1943 wydobyte przez specjalny oddział (Sonderkommando 1005, utworzone z młodych Żydów, pozostających w gettach, którego zadaniem było odkopywanie grobów ludzi rozstrzelanych w masowych egzekucjach, a następnie palenie ich zwłok) i spalone w Lasach Krzywczyckich.
Odpowiedzialni za mord: m.in gestapowcy: Hans Krüger, Walter Kutschmann, Kurt Stawizki, oraz ich holenderski współpracownik Pieter Nikolaas Menten nie zostali nigdy osądzeni za tę zbrodnię pomimo kilkakrotnych wniosków strony polskiej.
Na miejscu zbrodni staraniem rodzin pomordowanych postawiono w latach 90-tych skromny pomnik z dwujęzyczną (polską i ukraińską) listą ofiar tragedii.

Źródła

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-06-13 07:49:42