Czytaj więcej"/> Drukuj

Jać (ros. ять) to nazwa 32. litery starej cyrylicy, 30. litery w przedrewolucyjnym alfabecie rosyjskim oraz głoski oznaczanej tą literą. Dźwięk ten jest obecnie realizowany w języku rosyjskim jako [1] i jako [2] w ukraińskim. Jać wyszła z użycia we wszystkich językach słowiańskich korzystających z unowocześnionej cyrylicy.
Pozostawienie jaci podczas reformy rosyjskiego alfabetu w 1708 wskazuje na to, że wymowa liter [3] i [4] różniła się od siebie. jednak już pod koniec XVIII wieku, Michał Łomonosow zauważył, że różnica w wymowie tych liter jest ledwo zauważalna. 100 lat później autor „Rosyjskiej ortografii", Grot pisał, że jać wymawia się jak [5]. W XX wieku ślady tej litery pozostały tylko w niektórych rosyjskich gwarach.
Latem 1917, rosyjski Rząd Tymczasowy wydał dekret o reformie rosyjskiej ortografii, jednak dla jej wprowadzenia w życie potrzebne były jeszcze dwa dekrety bolszewików. W ten sposób rosyjski alfabet utracił twarde znaki na końcu wyrazu, literę [6] i jać. Ta ostatnia stała się niemal symbolem "białego" oporu przeciwko bolszewikom oraz wszystkiego tego co odeszło w przeszłość wraz z nową władzą.
Rosyjskie publikacje wydawane poza granicami ZSRR jeszcze długo po II wojnie światowej zachowywały starą ortografię. Rosyjscy inteligenci na emigracji pisali zawzięte obrony jaci, a w samym ZSRR drukarniom odbierano czcionki z "wrogimi" literami. We współczesnej Rosji obserwuje się pewną modę na powrót do używania jaci, szczególnie w znakach towarowych.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-06-14 21:20:32