Czytaj więcej"/> Drukuj
Dadaizm – ruch w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były anarchistyczna dowolność wyrazu, zerwanie z wszelką tradycją i odrzucająca jakiekolwiek kanony swoboda twórczości. Według przekazów, nazwa ruchu wzięła się od słowa "dada", wybranego przez Hugo Balla na chybił trafił ze słownika Larousse'a i oznaczającego w języku francuskim drewnianą zabawkę, konika.
Dadaizm powstał w roku 1916, w czasie pierwszej wojny światowej, jako reakcja na jej absurd i falę nacjonalistycznego szaleństwa, które ogarniało wówczas kraje Europy Zachodniej. W latach 1919-1921 zdołał przyciągnąć pewną uwagę twórców i publiczności, zwłaszcza we Francji, Szwajcarii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych, lecz w wyniku waśni między czołowymi przedstawicielami zanikł już w roku następnym.
Ideologia dadaizmu była samounicestwiająca się – sztuka oderwana od tradycji, nie odwołująca się do wspólnoty pojęć między twórcą, a jej odbiorcą, oparta na nonsensie, chaosie i zupełnej dowolności nie może istnieć.
Dadaizm miał szokować i robił to skutecznie: dadaiści zbierali się w kawiarniach i klubach pisząc absurdalne "poezje", komponowali "muzykę hałasu", przedstawiali przedmioty codziennego użytku jako dzieła sztuki. Słynny jest obraz Marcela Duchampa będący reprodukcją Giocondy, której Duchamp dorysował wąsy i hiszpańską bródkę, po czym podpisał własnym nazwiskiem. Wystawa Maxa Ernsta w Kolonii przyciągała uwagę czym innym – wchodziło się do niej i wychodziło przez ustęp.
Dadaizm nie stworzył żadnego stylu, bo nie mógł – swą ulubioną technikę kolażu przejęli dadaiści od kubistów, techniki formalne czerpali z futuryzmu. Twórcza jałowość dadaizmu najwyraźniej przejawia się w ideale poezji dadaistycznej: jest to gaworzenie dziecka, którego umysł nie został jeszcze skażony żadnym językiem.
Swoje manifesty dadaiści publikowali również w wydawanych przez siebie pismach: Cabaret Voltaire i Dada (wychodzące w Zurychu latach wojny), Litterature (Paryż), Dada Club i Der Dada (Berlin) oraz The Blind Man (Nowy Jork).
Po zaniku dadaizmu wielu jego przedstawicieli związało się z surrealizmem, na rozwój którego wywarli poważny wpływ – i to może jest największą zasługą dadaizmu. Jego elementów można też doszukiwać się w sztuce pop artu.
Z francuskim nurtem dadaizmu, którego głównym ośrodkiem był Paryż, związani byli: główny animator dadaizmu Tristan Tzara, Georges Ribemont-Dessaignes, Jean Cocteau, André Breton, Louis Aragon, Paul Eluard i Guillaume Apollinaire. Dadaiści niemieccy to przede wszystkim: Richard Huelsenbeck tworzący w Berlinie, Max Ernst i Hans Arp z Kolonii oraz Kurt Schwitters. Najważniejsi z amerykańskich dadaistów to wspomniany Duchamp oraz Man Ray i Francis Picabia.
Dadaizm nie wywarł praktycznie żadnego wpływu na polskich twórców.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-09-17 19:04:33