Czytaj więcej"/> Drukuj
Biuro Szyfrów (BS) - utworzone przy Oddziale II Sztabu Generalnego w 1930 roku jako komórka Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, objęło działania w dziedzinie radiowywiadu i kryptologii.

Utworzenie Biura Szyfrów

Przed utworzeniem BS radiowywiadem w Oddziale II zajmowała się Sekcja VII, następnie Referat V Wydziału Organizacyjnego. Biuro Szyfrów przy Oddziale II Sztabu Generalnego (tzw. Dwójka) zostało utworzone w 1930 roku do podjęcia walki z bardzo zaawansowanym niemieckim wywiadem radiowym. Do zadań Biura Szyfrów weszły:
  1. radiowywiad,
  2. studia nad rozwiązywaniem szyfrów nieprzyjacielskich
  3. przygotowywanie szyfrów własnych
  4. szkolenie personelu
  5. organizacja i zabezpieczenie łączności radiowej Oddziału II.

Referaty Biura Szyfrów

Biuro Szyfrów zostało podzielone na 4 referaty:

Stacje pelengacyjne

Biuro Szyfrów przy Oddziale II Sztabu Generalnego dysponowało 7 stacjami, które zajmowały się namiarem (tzw.pelengacją) i całodobowym nasłuchem obcych stacji radiowych.
W kierunku zachodnim (niemieckim) działały 3 stacje pelengacyjno-nasłuchowe: W kierunku wschodnim (Związek Radziecki) działały 4 stacje:

Grupy ruchome

W strukturach Oddziału II w kierunku wschodnim działały również 4 manewrowe stacje namiaru i nasłuchu radiowego (tzw. grupy ruchome). W 1939 roku, na wieść o groźbie wybuchu wojny, zostały przeniesione na Pomorze i Śląsk Cieszyński. Grupy ruchome:

Główne zagrożenie

Za główne zagrożenie dla bezpieczeństwa II Rzeczypospolitej uważano Związek Radziecki i tam kierowano główne wysiłki wywiadowcze Oddziału II i Biura Szyfrów.

Enigma

Choć wywiad radiowy w kierunku niemieckim traktowano jako zadanie drugoplanowe, osiągnięto w tej dziedzinie bardzo duże sukcesy. Rozwiązanie przez polskich kryptologów (jak m.in. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski) maszyny szyfrowej Enigma, używanej w niemieckich siłach zbrojnych od 1926 roku, pozwoliło odczytać szereg depesz, uważanych przez sztab niemiecki za całkowicie zabezpieczone przed deszyfrażem. Pierwszą radiodepeszę pracownicy BS4 (Referatu 4 Biura Szyfrów) zdołali odszyfrować w całości pod koniec grudnia 1932 roku.

Enigma (pomoc francuska)

Pomagały w tym dostarczone 7 grudnia 1931 roku przez szefa francuskiego Biura Szyfrów przy Deuxieme Bureau Gustave Bertranda materiały (według źródeł polskich, biuro otrzymało je 7 grudnia 1931 roku, lecz większość innych źródeł przesuwa datę na 1932 rok).
Gustave Bertrand miał bardzo ważne źródło informacji, od 1931 roku nawiązał współpracę z Hansem-Thilo Schmidtem, agentem francuskim pracującym w niemieckim wojskowym biurze szyfrów. Hans-Thilo Schmidt, pod pseudonimem Asche, dostarczał mu bezcenne dokumenty na temat Enigmy. Do obowiązków Schmidta w niemieckim wojskowym biurze szyfrów należała m.in. dystrybucja materiałów dekryptażu wśród odbiorców i nadzór nad zniszczeniem zdezaktualizowanych materiałów kryptologicznych.
Praca kryptologów z Referatu 4 (BS4) Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Generalnego przyniosła bezcenne korzyści. W 1938 roku Biuro Szyfrów odczytywało ruch radiowy niemieckich Sił Lądowych Wehrmahtu, Sił Powietrznych Luftwaffe. Z szyfrem niemieckiej Marynarki Wojennej Kriegsmarine było więcej kłopotów, ponieważ Enigma używana przez Marynarkę Wojenną Kriegsmarine posługiwała się modelem z pięcioma krążkami kodującymi, w przeciwieństwie do Enigmy używanej przez Wehrmaht i Luftwaffe.

II wojna światowa

Po wybuchu II wojny światowej 1 września 1939 roku i bardzo szybkim postępie wojsk niemieckich, 5 września 1939 roku Biuro szyfrów otrzymało rozkaz ewakuacji do Brześcia nad Bugiem. Plan ten pokrzyżowała jednak agresja sowiecka z 17 września 1939 roku.

Francja

Ekipa z Biura Szyfrów za pomocą ambasady francuskiej przedostała się do Paryża (niektórzy dostali się do niewoli niemieckiej), gdzie kontynuowała pracę jako Ekipa Z.

Afryka Północna i Wielka Brytania

Po zajęciu Francji przez wojska niemieckie personel Biura Szyfrów został ewakuowany do Afryki Północnej, a stamtąd do Wielkiej Brytanii. Personel BS, któremu udało się uniknąć niewoli niemieckiej najpierw w Polsce, pózniej we Francji, pracował w miejscowości pod Londynem, gdzie utworzył sekcję kryptologiczną batalionu radiowego Sztabu Naczelnego Wodza.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-06-25 11:35:01