Czytaj więcej"/> Drukuj
Bank Polski
Bank_Polski -
Bank_Polski -
Bank_Polski -

1. Bank emisyjny i kredytowy działający w latach 1828–1885 w Królestwie Polskim, z siedzibą w Warszawie. Założony przez księcia Ksawerego Lubeckiego.
Była to instytucja rządowa o własnej osobowości prawnej. Bank Polski miał prawo emisji banknotów do wysokości kapitału zakładowego (początkowo 30 mln zł polskich, od 1834 — 42 mln, od 1841 — 8 mln rubli, czyli ok. 53 mln zł pol.), udzielał kredytów krótko- i długoterminowych, obsługiwał pożyczki zagraniczne.
W latach 1829–1837 finansował budowę dróg w Królestwie Polskim, 1829–1842 — górnictwo rządowe (w 1833 stał się jego inwestorem i administratorem) itp.
W 1869 został podporządkowany rosyjskiemu Ministerstwu Skarbu w Petersburgu, w 1870 pozbawiony prawa emisji banknotów i udzielania kredytów długoterminowych.
1 stycznia 1886 został postawiony w stan likwidacji (zakończonej 1894) a jego majątek przejął Bank Państwowy Rosji.
Bank_Polski -
Bank_Polski -
2. Bank emisyjny z siedzibą w Warszawie, założony w 1924, na mocy ustawy o naprawie Skarbu Państwa (z 11 stycznia 1924), w formie spółki akcyjnej z kapitałem 100 mln zł. Później kapitał podniesiono do 150 mln, podzielonych na 1,5 mln imiennych akcji po 100 zł każda.
Głównymi zadaniami Banku było: emisja pieniądza, regulowanie obiegu pieniężnego i ułatwianie kredytu. Powołanie Banku było jednym z etapów reformy pieniądza Władysława Grabskiego. Ponieważ Bank był spółką akcyjną, której akcje mogli nabywać zwykli obywatele, był on w dużej mierze niezależny od rządu, ale realizował jego politykę pieniężną.
Władzami Banku były: Bank miał monopol na emisję banknotów do 31 grudnia 1944 roku. Co najmniej 40% pieniądza miało mieć pokrycie w złocie (w mniejszej ilości w srebrze) i dewizach. Dywidenda wypłacana akcjonariuszom nie mogła przekraczać 8%. Gdy zysk wynosił od 8 do 12%, to połowa przypadała Skarbowi Państwa, a druga połowa akcjonariuszom jako superdywidenda. Powyżej 12% państwo brało 2/3. Likwidacja Banku, wygaśnięcie przywileju lub dalsze prowadzenie Banku jako zwykłego banku wymagało 2/3 głosów Walnego Zgromadzenia.
We wrześniu 1939 Bank wywiózł za granicę cały zapas złota i innych walorów. Siedzibą Banku Polskiego do czerwca 1940 był Paryż, następnie Londyn, skąd w 1946 powrócił do kraju z zapasem złota. Ponieważ nowe władze kraju, wprowadzone do Polski przez Armię Czerwoną założyły w 1945 całkiem nowy Narodowy Bank Polski, więc BP nie wznowił działalności, lecz wszedł w okres likwidacji zakończonej w 1952.

Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-07-25 07:17:49