Czytaj więcej"/> Drukuj
Aleksander Zawadzki (16 grudnia 1899 w Dąbrowie Górniczej - 7 sierpnia 1964 w Warszawie), działacz partii komunistycznych, generał, przewodniczący Rady Państwa PRL.
Urodził się w rodzinie hutnika, zdobył wykształcenie średnie. W wieku 14 lat rozpoczął pracę, a w wieku 16 lat wyjechał do Niemiec. Tam początkowo pracował w Turyngii jako robotnik rolny, a nastepnie w kopalnii węgla w Bytomiu i w hucie w Siemianowicach. Po wybuchu w Niemczech rewolucji w 1918 roku powraca do Dąbrowy Górniczej, gdzie zgłasza się na ochotnika do Wojska Polskiego. Początkowo walczy w obronie Lwowa, a następnie na froncie litewsko-białoruskim. Wojnę kończy w Suwałkach w 24 pułku piechoty. W 1921 roku zostaje zdemobilizowany w stopniu plutonowego i powraca do Dąbrowy Górniczej. Za udział w walkach zostaje odznaczony Krzyżem Walecznych.
Po powrocie z wojny początkowo jest bezrobotnym, a następnie pracuje w kopalni "Paryż". Tam też styka się z ruchem komunistycznym i wstępuje do Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej . Od 1923 roku jest sekraterzem Komitetu Dzielnicowego KZMP w Dąbrowie Górniczej oraz członkiem Zarządu Okręgowego KZMP, w tym czasie wstępuje do Komunistycznej Parii Polski . Ponieważ jest poszukiwany przez policję za działalność w ZMK zostaje skierowany do Okręgu Łódzkiego, wchodząc przy tym do Komitetu Centralnego KZMP. Na terenie Okręgu Łódzkiego działa do 1924 roku i zostaje skierowany do szkoły partyjnej w Moskwie. Przebywa tam kilka tygodnii.
Po powrocie do Polski pod pseudonimem "Kazik" działa w Okręgu Radom KPP, następnie na terenie Kielc i Radomia. W styczniu 1925 roku zostaje skierowany na teren Zagłębia Dąbrowskiego, aby odbudować rozbitą organizację KPP na tym terenie. Z uwagi na to, że jest zbyt tam znany, zadania tego nie wykonał - skierowano go więc na teren Białegostoku, Grodna i Pińska.
W dniu 9 lipca 1925 roku Aleksander Zawadzki zostaje aresztowany w Wilnie pod zarzutem udziału w zabójstwie konfidenta i prowokatora policji odpowiedzialnego za aresztowania członków Zarządu Okręgowego KPP w Dąbrowie Górniczej. W grudniu 1925 roku pomimo braku dowodów na jego udział w tym zabójstwie został skazany na sześć lat ciężkiego więzienia. Karę odbywa w więzieniach w Kielcach, Łomży i Drohobyczu. Z więzienia wychodzi 2 marca 1932 roku - ponieważ jest chory, zostaje skierowany na leczenie do ZSRR, leczy się tam i uczy w szkole partyjnej pod Moskwą.
Do Polski wraca w maju 1934 roku, lecz wkrótce w dniu 27 maja 1934 zostaje aresztowany jako członek Komitetu Centralnego KPP. W więzieniu przebywa bez wyroku do lutego 1935, gdy zostaje zwolniony za kaucją. Po wyjściu z więzienia zostaje kierownikiem Centralnego Wydziału Wojskowego Komunistycznej Partii Polski. Występuje wtedy pod pseudonimem "Wacek". Wydział ten zajmował się działalnością w Wojsku Polskim.
W dniu 13 stycznia 1936 roku zostaje ponownie aresztowany w czasie akcji policji przeciwko Centralnemu Wydziałowi Wojskowemu KPP. Zarzucono mu wtedy działalność na szkodę państwa polskiego. Proces odbywał się w dniach 4 — 21 kwietnia 1938 roku i wraz z Aleksanderem Zawadzkim, który był głównym oskarżonym sądzono jeszcze 55 osób. Zawadzki został skazany na 15 lat więzienia. PO zatwierdzeniu w dniu 23 listopada 1938 roku przez Sąd Apelacyjny wyroku, osadzono go w więzieniu w Brześciu nad Bugiem. Przebywa tam do września 1939 roku, gdy miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną.
W początkowym okresie pracował na terenie Kresów Wschodnich, a po ataku Niemiec na ZSRR udał się do Moskwy, a następie do miejscowości Aksaj pod Stalingradem. W lipcu 1942 roku zostaje zmobilizowany do batalionów roboczych Armii Czerwonej. Buduje umocnienia w rejonie Stalingradu, w listopadzie 1942 roku z powodu choroby zostaje wysłany na tyły i ostatecznie zostaje górnikiem w kopalni węgla na północ od Nowosybirska.
Po rozpoczęciu organizowania przez Związek Patriotów Polskich polskich jednostek wojskowych w ZSRR udaje się do Sielc, gdzie dociera w połowie września 1943 roku. Początkowo dostaje przydział do 3 batalionu 6 pułku piechoty 2 Dywizji Piechoty w stopniu sierżant|starszego sierżanta]. Jednak po dwóch tygodniach przybyły do Sielec gen. Karol Świerczewski w spisach znajduje jego nazwisko i w dniu 24 września 1943 roku mianuje go na stopień porucznika i stanowisko zastępcy szefa Wydziału Oświatowego 1 Korpusu. W grudniu 1943 roku zostaje mianowany na stanowisko zastępcy dowódcy do spraw wychowawczych 1 Korpusu w stopniu pułkownika. Od 1944 członek PPR, członek KC i Biura Politycznego KC PPR (od 5 sierpnia 1948). W kwietniu 1944 roku został mianowany generałem brygady oraz zastępcą dowódcy Armii Polskiej w ZSRR ds. polityczno-wychowawczych, od 5 maja 1944 roku szefem Polskiego Sztabu Partyzanckiego, przewodniczącym Centralnego Biura Komunistów Polskich w ZSRR (10 stycznia 1944 - sierpnia 1944) oraz członkiem Prezydium Zarządu Głównego Związku Patriotów Polskich. 22 lipca 1944 roku zostaje mianowany zastępcą do spraw polityczno-wychowawczych Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego. A w lutym 1945 roku zostaje mianowany generała dywizji.
W dniu 21 stycznia 1945 zostaje mianowany pełnomocnikiem rządu województwa śląskiego, a następnie wojewodą śląsko-dąbrowskim. Funkcję tę pełni do 1948 roku.
Następnie pełni szereg funkcji w PPR i PZPR: 1948 członek Sekretariatu KC PPR i Biura Organizacyjnego KC PPR, następnie członek PZPR; w PZPR pełnił funkcje: członka Biura Organizacyjnego KC (1948-1954), członka KC i Biura Politycznego KC (od 1948), sekretarza KC (1948-1954).
W okresie 21 stycznia - 10 czerwca 1949 — wicepremier, następnie od 5 czerwca 1949 roku do 28 kwietnia 1950) przewodniczący Centralnej Rady Związków Zawodowych i ponownie wicepremier w okresie od 28 kwietnia 1950 - 20 listopad 1952. Od 20 listopada 1952 przewodniczący Rady Państwa; zmarł jako urzędująca głowa państwa.
Od 1944 poseł do KRN, na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL. 1954-1956 członek Prezydium, od 14 sierpnia 1956 roku przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Narodowego; od 4 stycznia 1958 przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.
Materiał wydrukowany z portalu zgapa.pl dnia 2021-06-12 22:49:26