B - C - N
 
C
Si  
 
 
Węgiel_(pierwiastek) -

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Węgiel, C, 6
Własności metaliczneniemetal
Grupa, okres, blok14 , 2, p
Gęstość, twardość2267 kg/m3
0,5 (grafit)
10,0 (diament)
Kolorczarny (grafit)
bezbarwny (diament)
Własności atomowe
Masa atomowa12,0107 u
Promień atomowy (obl.)70 (67) pm
Promień kowalencyjny77 pm
Promień van der Waalsa170 pm
Konfiguracja elektronowahref="Hel_(pierwiastek).html" title="Hel (pierwiastek)" >He2s22p2
e- na poziom energetyczny2, 4
Stopień utlenienia4, 2
Własności kwasowe tlenkówlekko kwaśne
Struktura krystalicznaheksagonalna
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia3773 K (3500 °C)
Temperatura wrzenia5100 K (4827 °C)
Objętość molowa5,29×10-6 m3/mol
Ciepło parowania355,8 kJ/mol
(sublimuje)
Ciepło topnieniabrak (sublimuje)
Ciśnienie pary nasyconej0 Pa
Prędkość dźwięku18350 m/s
Pozostałe dane
Elektroujemność2,55 (Pauling)
2,50 (Allred)
Ciepło właściwe710 J/
Przewodność właściwa6,1×104 S/m
Przewodność cieplna 129 W/
I Potencjał jonizacyjny1086,5 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny2352,6 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny4620,5 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny6222,7 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny37831 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny47277 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r. MeVp.r.
11C {syn.} 20,3 min β+   11B
12C 98,9% stabilny izotop z 6 neutronami
13C 1,1% stabilny izotop z 7 neutronami
14C ślady 5730 lat β- 0,156 14N
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H - He - Li - Be - B - C - N - O - F - Ne - Na - Mg - Al - Si - P - S - Cl - Ar - K - Ca - Sc - Ti - V - Cr - Mn - Fe - Co - Ni - Cu - Zn - Ga - Ge - As - Se - Br - Kr - Rb - Sr - Y - Zr - Nb - Mo - Tc - Ru - Rh - Pd - Ag - Cd - In - Sn - Sb - Te - I - Xe - Cs - Ba - La - Ce - Pr - Nd - Pm - Sm - Eu - Gd - Tb - Dy - Ho - Er - Tm - Yb - Lu - Hf - Ta - W - Re - Os - Ir - Pt - Au - Hg - Tl - Pb - Bi - Po - At - Rn - Fr - Ra - Ac - Th - Pa - U - Np - Pu - Am - Cm - Bk - Cf - Es - Fm - Md - No - Lr - Rf - Db - Sg - Bh - Hs - Mt - Ds - Rg - Uub - Uut - Uuq - Uup - Uuh - Uus - Uuo


Węgiel (C, łac. carboneum) jest niemetalem, pierwiastkiem należącym do czwartej grupy głównej. Stabilne izotopy to 12C oraz 13C. Ważnym niestabilnym izotopem jest 14C (powstający z 14N w górnych warstwach atmosfery), gdyż jest on używany do datowania.
Zawartość węgla w skorupie ziemskiej wynosi 0,018%.
Węgiel był znany już ludziom pierwotnym. Jako pierwszy za pierwiastek chemiczny uznał go Antoine Lavoisier.
Węgiel posiada następujące odmiany alotropowe:
W naturze węgiel występuje też jako bezpostaciowa sadza. Naturalne złoża węgla kamiennego i węgla brunatnego to mieszanina węgla w postaci grafitu, sadzy i różnego rodzaju zanieczyszczeń.
Liczba znanych związków węgla jest ponad 10 razy większa niż liczba wszystkich znanych związków innych pierwiastków. Wynika to głównie, z jego znaczenia biologicznego, powodującego że na badania związków węgla poświęca się znacznie więcej czasu i nakładów niż na inne działy chemii. Oprócz organiczych związków węgla duże znaczenie mają też dwutlenek węgla, tlenek węgla kwas węglowy, węglany oraz węgliki.
Węgiel stanowi podstawę życia na Ziemi, gdyż z jego związków są zbudowane praktycznie wszystkie struktury organizmów żywych.
Węgiel jest jednym z paliw kopalnych i ważnym źródłem nieodnawialnej energii. Uważa się, że spalanie węgla, a także innych kopalnych paliw przyczynia się do powstawania efektu cieplarnianego.
W postaci czystej węgiel jest albo czarnym, łamliwym ciałem stałym (grafit), albo bardzo twardym i przezroczystym ciałem stałym (diament). Jego postacie czyste są stosowane jako koks i węgiel opałowy do produkcji energii cieplnej, jako sadza w poligrafii, jako diament w jubilerstwie, urządzeniach pomiarowych i narzędziach do skrawania, a w formie bezpostaciowej jako węgiel aktywny stosowany do procesów filtracyjnych.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.