H - He
 
He
Ne  
 
 
Hel_(pierwiastek) -

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Hel, He, 2
Własności metalicznegaz szlachetny
Grupa, okres, blok18 , 1, p
Gęstość, twardość0,1785 kg/m3, bd
Kolorbezbarwny
Własności atomowe
Masa atomowa4,002602 u
Promień atomowy (obl.)bd (31) pm
Promień kowalencyjny32 pm
Promień van der Waalsa140 pm
Konfiguracja elektronowa1s2
e- na poziom energetyczny2
Stopień utlenienia0
Własności kwasowe tlenkównieznane
Struktura krystalicznaheksagonalna
Własności fizyczne
Stan skupieniagazowy
Temperatura topnienia0,95 K (-272,2 °C)
Temperatura wrzenia4,22 K (-268,93 °C)
Temperatura krytyczna5,19 K (-267,96 °C)
Objętość molowa21,0×10-3 m3/mol
Ciepło parowania0,0845 kJ/mol
Ciepło topnienia5,23 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconejbd
Prędkość dźwięku970 m/s (298,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność? (Pauling)
? (Allred)
Ciepło właściwe5193 J/
Przewodność właściwabd
Przewodność cieplna 0,152 W/
I Potencjał jonizacyjny2372,3 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny5250,5 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.rs.r.e.r. MeVp.r.
3He 0,000137% stabilny izotop z 1 neutronem
4He 99,999863% stabilny izotop z 2 neutronami
6He {syn.} 806,7 msβ- 3,508 6Li
8He {syn.} 122 ms β-   8Li
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H - He - Li - Be - B - C - N - O - F - Ne - Na - Mg - Al - Si - P - S - Cl - Ar - K - Ca - Sc - Ti - V - Cr - Mn - Fe - Co - Ni - Cu - Zn - Ga - Ge - As - Se - Br - Kr - Rb - Sr - Y - Zr - Nb - Mo - Tc - Ru - Rh - Pd - Ag - Cd - In - Sn - Sb - Te - I - Xe - Cs - Ba - La - Ce - Pr - Nd - Pm - Sm - Eu - Gd - Tb - Dy - Ho - Er - Tm - Yb - Lu - Hf - Ta - W - Re - Os - Ir - Pt - Au - Hg - Tl - Pb - Bi - Po - At - Rn - Fr - Ra - Ac - Th - Pa - U - Np - Pu - Am - Cm - Bk - Cf - Es - Fm - Md - No - Lr - Rf - Db - Sg - Bh - Hs - Mt - Ds - Rg - Uub - Uut - Uuq - Uup - Uuh - Uus - Uuo


Hel (He, łac. helium) - jest drugim po wodorze najlżejszym pierwiastkiem chemicznym. Jest też drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach (4 × 10-7% w górnych warstwach). Hel na Ziemi występuje głównie w atmosferze (5,2 × 10-4% obj. w powietrzu), pochodzi głównie z rozpadu jąder promieniotwórczych w naturalnych szeregach promieniotwórczych. W litosferze hel występuje również w niektórych złożach gazu ziemnego. W gazach występujących w Stanach Zjednoczonych dochodzi do 1%, w gazach występujących w Europie ilość ta jest bardzo mała. Praktycznie cały hel, który mógł pierwotne istnieć na Ziemi, nie mogąc związać się z żadnym innym pierwiastkiem, jako bardzo lekki opuścił atmosferę Ziemi.
Występuje w postaci dwóch izotopów trwałych - 3He i 4He oraz czterech nietrwałych: 5He, 6He, 7He i 8He.
Hel jest gazem szlachetnym i najmniej aktywnym pierwiastkiem chemicznym, z bardzo wysoką energią jonizacji. Nie ma żadnego znaczenia biologicznego.

Zastosowania helu

  • Hel w postaci ciekłej jest używany do chłodzenia tam, gdzie potrzebne są bardzo niskie temperatury, ze względu na jego bardzo niską temperaturę wrzenia. Stosuje się go m.in. do chłodzenia nadprzewodników.
  • Jako najlżejszy gaz bezpieczny (niepalny) był stosowany do wypełniania statków powietrznych lżejszych od powietrza, czyli aerostatów (balony, sterowce). Obecnie ze względu na wysokie koszty jego pozyskania, zamiast helu stosuje się w aerostatach najczęściej ogrzane powietrze.
  • Ze względu na niską rozpuszczalność w osoczu krwi, używany jest jako składnik mieszanki do oddychania w głębokim nurkowaniu.

Otrzymywanie helu

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.