Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), ur. 1368 w Norymbergii, zm. 1437 w czeskim Znojmie. Elektor (margrabia) brandenburski od 1387 r., król węgierski od 1387 r., niemiecki od 1410 r., włoski od 1431 r., cesarz rzymsko-niemiecki od 1433 r., król czeski od 1436 r.
Czwarty i ostatni cesarz z dynastii Luksemburskiej. Drugi syn cesarza Karola IV Luksemburskiego oraz jego czwartej żony, Elżbiety Pomorskiej. Prawnuk Kazimierza III Wielkiego, króla Polski. Przyrodni brat Wacława IV, króla Czech i Niemiec. Pozostawił jedną córkę, Elżbietę, małżonkę Alberta Rekuskiego. Niektórzy uważają Jana Hunyadi’ego, węgierskiego bohatera narodowego, (ojca późniejszego króla Węgier, Macieja Korwina) za nieprawego syna Zygmunta.
Polityka i rządy Zygmunta Luksemburskiego
Ocena panowania tego władcy pozostaje wciąż gorącym tematem dyskusji wielu historyków - są wśród nich tacy, którzy wychwalają postawę Zygmunta jako obrońcy chrześcijaństwa - władcy, który pragnął zjednoczyć świat chrześcijański, aby ten mógł skuteczniej przeciwstawić się naporowi potęgi muzułmańskiej, jak również narastającym ruchom protestanckim. Oponenci nie negują tego poglądu, zarzucają jednak Zygmuntowi Luksemburskiemu wykorzystywanie religijnych instrumentów dla realizacji planów dynastycznych domu luksemburskiego oraz własnych nacjonalistycznych tendencji. Obie strony zgadzają się z tym, że Zygmunt Luksemburski był osobą o wysokiej inteligencji, władcą niezwykle energicznym, o wygórowanych ambicjach. Przyczyn niepowodzeń tego nietuzinkowego władcy upatruje się zarówno w sprzecznościach jego charakteru, jak i w utopijności podejmowanych przez niego przedsięwzięć. Faktem jest, że polityka prowadzona przez Zygmunta doprowadziła do licznych wojen, a w ostatecznym rezultacie przyczyniła się do znacznego osłabienia rządzonych przez niego państw.
Spróbujmy zatem przedstawić czyste fakty:
  • Był duchowym i militarnym przywódca kilku krucjat, które na ogół kończyły się klęską
    • Wyprawy przeciw Turkom ottomańskim - porażki pod Nikopolis – 1396 i Goloubcem (Gołębiec) – 1428
    • Wyprawy przeciw czeskim husytom - porażki pod Witkowem i pod Pragą w 1420, pod Niemieckim Brodem w 1422, pod Ujściem w 1426, pod Tachowem w 1427 i pod Domażlicami 1431.
  • Przyczynił się walnie do zwołania soboru w Konstancji w 1414 r., i odegrał podczas niego istotną rolę, doprowadzając do zakończenia Wielkiej Schizmy kościoła katolickiego; ciemną plamą tej misji Zygmunta pozostaje jego postępowanie wobec sprawy i osoby Jana Husa
  • Prowadzone przez niego wojny wymagały ogromnych nakładów finansowych. Szukając pokrycia dla tych wydatków wysprzedawał dobra królewskie i cesarskie, zaciągał liczne długi oraz nakładał nadmierne podatki
  • Polityka Zygmunta wobec Węgier - spędzając większość czasu poza rządzonym przez siebie krajem niewiele zajmował się jego administracją - powołał do tego celu urząd palatyna, który miał to robić w jego zastępstwie. Nie lubiany przez swych węgierskich poddanych starał się zjednać sobie wpływowych popleczników poprzez wynoszenie ich do godności magnackich, doprowadził tym do nadmiernego wzrostu ich znaczenia oraz skłócenia z resztą szlachty węgierskiej; nałożył ogromne podatki na magnatów, ci zaś przenieśli ten ciężar na niższą szlachtę, a ta z kolej na chłopstwo, co doprowadziło do chłopskiego powstania w Transylwanii. Wykorzystując dla swych imperialnych celów ekonomiczne, militarne i polityczne zasoby Węgier, wyczerpał ten kraj tak skutecznie, że jego znaczne osłabienie przyczyniło się do późniejszego uzależnienia od Turcji.
  • Polityka Zygmunta wobec Czech – jego przewrotne postępowanie wobec Jana Husa podczas soboru w Konstancji, które doprowadziło do spalenia Husa na stosie, wzbudziło powszechne oburzenie i wywołało gwałtowny sprzeciw Czechów wobec zamiaru objęcia tronu czeskiego przez Zygmunta po śmierci jego brata Wacława IV. Doprowadziło to w 1420 r. do nasilenia wyniszczających ten kraj wojen husyckich. Tron czeski Zygmunt uzyskał dopiero w 1436 r. na skutek zdrady kalikstynów (ultrakwistów), jednego z ugrupowań husyckich.
  • Polityka Zygmunta wobec Niemiec - za jego panowania w Rzeszy Niemieckiej umocniły się nowe potęgi terytorialne, Brandenburgia i Saksonia. Najsilniejszą rodziną w Niemczech uczynił Hohenzollernów.
  • Polityka Zygmunta Luksemburskiego wobec Polski - z reguły była nieprzychylna, bądź wręcz wroga. Stanowi ona obszerne zagadnienie, które wymaga odrębnego omówienia (w przygotowaniu).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.