Słowo ziemia ma wiele znaczeń. Aby sprawdzić pozostałe przeczytaj hasło Ziemia .

Ziemia - trzecia w kolejności (licząc od Słońca) i piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego.
Wokół Ziemi krąży jeden naturalny satelita - Księżyc, dwa księżyce pyłowe (księżyce Kordylewskiego) i znaczna liczba sztucznych satelitów. Uformowała się około 4,57 miliarda lat temu. Ziemia ma właściwą masę i grawitację dla utrzymania atmosfery, która chroni przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Oddalenie od Słońca jest właściwe dla utrzymania odpowiedniej temperatury. Uważa się, że czynniki te sprzyjały powstaniu życia na naszej planecie. Jest największą z planet skalistych w Układzie Słonecznym, a także jedynym znanym miejscem występowania życia. Dominującym gatunkiem na Ziemi jest człowiek (Homo sapiens sapiens)
  • Powierzchnia całkowita: 510,072 milionów km2
  • Powierzchnia lądowa: 148,94 milionów km2 (29,2% powierzchni całkowitej)
  • Powierzchnia wodna: 361,132 milionów km2 (70,8% powierzchni całkowitej)

Geografia Ziemi

Ziemia -

Oceany: Kontynenty:

Sfery Ziemi

Skorupa

Ziemia -
Skorupa ziemska jest zewnętrzną powłoką Ziemi, która rozciąga się od powierzchni Moho aż do powierzchni Ziemi. Powierzchnia Moho znajduje się na głębokości około 50-60 km, a została odkryta przez chorwackiego geofizyka Andrija Mohorovičicia w 1910 r. Pomiędzy powierzchnią Ziemi a Moho znajduje się jeszcze jedna powierzchnia nieciągłości zwana powierzchnią Conrada. Została ona odkryta w 1925 r. przez V. Conrada. Według najnowszych badań powierzchnia ta w wielu rejonach świata nie występuje lub jest bardzo niewyraźna. Skorupę ziemską możemy podzielić na skorupę kontynentalna i oceaniczną.

Jądro

Ciężar właściwy Ziemi wynosi 5515 kg/m3, czyniąc ją najbardziej gęstą planetą w Układzie Słonecznym. Ciężar właściwy przy powierzchni wynosi tylko ok. 3000 kg/m3. Jądro Ziemi składa się z bardziej gęstych substancji. W dawniejszych epokach, ok. 4,5 mld (4,5×109) lat temu, podczas formowania się planety, Ziemia stanowiła półpłynną stopioną masę. Cięższe substancje opadały w kierunku środka, podczas gdy lżejsze materiały odpływały ku powierzchni. W efekcie jądro składa się głównie z żelaza (80%), niklu i krzemu. Inne cięższe pierwiastki, jak ołów i uran, występują zbyt rzadko, żeby przewidzieć ich dokładne rozmieszczenie oraz mają tendencję do tworzenia wiązań z lżejszymi pierwiastkami pozostają w płaszczu.
Jądro podzielone jest zasadniczo na dwie części, stałe jądro wewnętrzne o promieniu ok. 1250 km i płynne jądro zewnętrzne wokół niego sięgające promienia ok. 3500 km. Przyjmuje się, że wewnętrzne jądro jest w stanie stałym i składa się głównie z żelaza z domieszką niklu. Niektórzy uważają, że jądro wewnętrzne może tworzyć żelazny monokryształ. Jądro zewnętrzne otacza jądro wewnętrzne i składa się przypuszczalnie z ciekłego żelaza zmieszanego z ciekłym niklem i śladowymi ilościami pierwiastków lekkich. Ogólnie uważa się, że konwekcja jądra zewnętrznego połączona z ruchem rotacyjnym Ziemi (zob.: Siła Coriolisa), wytwarza pole magnetyczne Ziemi przez proces znany jako efekt dynama. Stałe jądro wewnętrzne jest zbyt gorące aby utrzymać stałe pole magnetyczne (zob. Temperatura Curie) ale prawdopodobnie działa stabilizująco na pole magnetyczne wytwarzane przez ciekłe jądro zewnętrzne.
Ostatnie badania wskazują, że jądro wewnętrzne Ziemi może obracać się szybciej niż reszta planety, około 2° rocznie (Comins DEU-s.82).

Biosfera

zob. też: życie
Ziemia jest jedynym znanym miejscem występowania życia. Ziemskie formy życia są czasem określane jako "biosfera". Uważa się, że biosfera zaczęła się rozwijać ok. 3,5 mld (3,5×109) lat temu. Biosfera dzieli się na wiele biomów zamieszkiwanych przez florę i faunę wspólnego pochodzenia. Biomy lądowe są podzielone głównie ze względu na szerokość geograficzną. Ziemskie biomy leżące w Arktyce i Antarktydzie są względnie ubogie w życie roślinne i zwierzęce, podczas gdy biomy najbogatsze w formy życia leżą w strefie równikowej.

Atmosfera

Dryf kontynentów

Około 700 milionów lat temu istniał jakiś prastary wszechląd utworzony z połączonych fragmentów litosfery, otoczony wszechoceanem. Złożone procesy rządzące przemianami litosfery zapoczątkowały nowe ważne zjawisko globalnej tektoniki, zwane wielkim dryfem. Początkowo doszło do pęknięcia i podziału wszechlądu na część północną - Laurazję i część południową Gondwanę. Wspomniany wielki dryf trwa od 200 milionów lat. Najpierw rozpoczęło się tworzenie środkowego Atlantyku. Około 135 mln lat temu zarysowało się pęknięcie południowego Atlantyku. Poczęła też rozwijać się przestrzeń wodna pomiędzy Afryką i Antarktydą stanowiącą nadal jeden wielki ląd z Australią. Około 65 milionów lat temu środkowy Atlantyk począł rozwijać się ku północy. Ameryka odzieliła się od Grenlandii, nadal jeszcze połączonej z Europą. Niewiele później otwarła się zasadnicza część północnego Atlantyku wskutek rozerwania Grenlandii i Europy. Przemieszczające się na zachód bloki Ameryki Północnej i Ameryki Południowej deformowały swoje zachodnie krańce dając rozwijające się systemy górskie. Około 50 milionów lat temu kra Indii uderzyła o Azję. Zapoczątkowane zostało intensywne fałdowanie, a potem piętrzenie Himalajów. Góry te "rosną" dotąd. Wówczas też zaczęła rozwijać się południowa część Oceanu Indyjskiego, wskutek odłączenia się Australii od Antarktydy. Natomiast 35 milionów lat temu Europa i Afryka zbliżyły się tak dalece, że zaczęły formować Alpy, Pireneje i Kaukaz. Około 10 milionów lat temu powstało Morze Czerwone, które dotąd systematycznie się poszerza i rozwija w stronę Morza Martwego. Nieustannie powiększa się Ocean Atlantycki i Ocean Indyjski, a zmniejsza się Ocean Spokojny. Poszerza się Zatoka Kalifornijska i zmierza do rozerwania Afryka - wzdłuż rowu Wielkich Jezior. Pomniejszają się morza przybrzeżne Azji Wschodniej i Zatoka Perska. Do zamknięcia zmierza Cieśnina Gibraltarska, natomiast otwiera się wschodni kraniec Morza Śródziemnego w stronę Morza Czerwonego. Wielki dryf trwa nadal.

Biegun magnetyczny

Ziemię uznaje się za wielki magnes, którego bieguny położone są w pobliżu biegunów geograficznych. Oś ta nie pokrywa się jednak z osią obrotu Ziemi, lecz jest od niej odchylona o kilkanaście stopni i zmienia swoje położenie w czasie (obecnie odchylenie to wynosi około 11°). Charakter ziemskiego pola magnetycznego można porównać z polem wytwarzanym przez dipol, tzn. jak dwie położone blisko siebie masy magnetyczne o przeciwnym znaku (np. magnes sztabkowy).
Na przestrzeni lat powstało wiele teorii na temat pochodzenia ziemskiego pola magnetycznego. W 1919 r. angielski fizyk Joseph Larmor stworzył teorię dynama. Teoria ta zakłada, że na początku Ziemia nie miała własnego pola magnetycznego. Jednak w słabym polu magnetycznym Galaktyki ruchy zjonizowanej cieczy w zewnętrznym jądrze Ziemi wytwarzały prądy elektryczne, które indukowały pole magnetyczne, stopniowo wzmacniając swe natężenie. Teorię tę porównuje się do wielkiego samowzbudzalnego dynama. Jest ona uznawana przez większość uczonych.

Zjawiska związane z Ziemią

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.