Zaburzenie osobowości występuje gdy elastyczny system regulacji usztywnia się i powoduje stały, niezmienny wzorzec zachowania, ujawniający się w niezmiennych reakcjach na zmieniające się sytuacje.
Powyższy model opiera się na założeniach, że:

1. osobowość

jest to wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności).

2. zaburzenie

jest to efekt niedopasowania potrzeb, sposobu ich zaspokajania i sposobu realizacji zadań jednostki na danym etapie życia do wymogów społecznych czyli aktywności własnej do wymagań społecznych i kulturowych obowiązujących w środowisku jednostki.
Zaburzenie osobowości jest stanem psychicznym, w którym następuje częściowa dezintegracja psychiki, rozchwianie emocjonalne, szybkie gwałtowne zmiany osobowości. Osobowość może ulec dezintegracji gdy dochodzi do traumatycznych przeżyć osobistych, uzależnień lub może być jednym z objawów niektórych chorób psychicznych. Zaburzenia osobowości nie są typowymi zespołami klinicznymi to raczej stany behawioralne i psychospołeczne.

Objawy wg DSM IV

W przebiegu zaburzeń osobowości, które nie są efektem organicznego uszkodzenia mózgu, lub choroby psychicznej (oś I), występują zwykle następujące objawy:
  • znacząco dysharmonijne postawy lub zachowania, wyrażające się w takich obszarach życia psychicznego jak: afektywność, kontrola zachowań impulsywnych, style myślenia lub przeżywania, relacje z innymi osobami;
  • wzorce zachowań trwają przez długi okres czasu i nie są ograniczone do zaostrzenia innego zaburzenia psychicznego;
  • wzorce zachowań utrudniają funkcjonowanie oraz relacje z innymi osobami;
  • zaburzenia osobowości rozpoczynają się w okresie dzieciństwa lub adolescencji i trwają w okresie dorosłości;
  • subiektywne uczucie dyskomfortu w przebiegu zaburzeń osobowości pojawiaja się zwykle w późniejszym okresie jej trwania;
  • zaburzenia te prowadzą zwykle do gorszego funkcjonowania społecznego lub zawodowego.

Podział zaburzeń osobowości wg ICD-10

Podział zaburzeń osobowości wg DSM IV

Definicja zaburzeń osobowości wg DSM IV oś II

Przewlekle trwający wzorzec patologicznych zachowań i przeżywania manifestujący się w zakresie poznawczej, afektywnej, interpersonalnej, kontroli impulsów; stabilność tych wzorców, czyli sztywność zachowań prowadzi do pogorszenia funkcjonowania.

Niektóre z zaburzeń:

  • paranoiczne zaburzenie osobowości - przewrażliwiony, podejrzliwy i autorytarny
  • schizoidalne zaburzenie osobowości - aspołeczny, "samotnik", niepodobny do schizofrenika
  • schizotypowe zaburzenie osobowości - schizofreniczny, bez halucynacji lub urojeń
  • osobowość unikająca - wycofany z kontaktów społecznych, nadwrażliwy
  • osobowość bierno-agresywna - negatywne nastawienie i bierny opór względem wymagań otoczenia
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.