Ząb to złożony twardy twór anatomiczny zlokalizowany w jamie ustnej, służący głównie do rozdrabniania pożywienia. U niektórych zwierząt zęby wykorzystywane są również do ataku (drapieżniki) i obrony. Rozwojowo u człowieka rozróżniamy zęby mleczne i zęby stałe. Różnią się one między sobą budową.
Zęby występują w jamie gębowej większości kręgowców, jednak najbardziej zróżnicowane są u ssaków.

Anatomia

Ząb składa się z korony, szyjki i korzenia (korzeni). W zależności od przyjętego podzialu korona i korzeń są różnie definiowane. Według podzialu zwanego anatomicznym, korona jest częścią zęba pokrytą szkliwem, według podziału klinicznego jest to ta część korony, która znajduje się ponad dziąsłem.
Wewnątrz korony znajduje się komora miazgi.
Z kolei korzeń anatomiczny jest to część zęba pokryta cementem, podczas gdy według podziału klinicznego jest to część zęba znajdująca sie poniżej brzegu dziąsłowego. w przypadku chorób przyzębia korzeń kliniczny może byc bardzo skrócony w wyniku recesji dziąseł. Zwykle wewnątrz korzeni znajdują się kanały doprowadzajace do korony naczynia krwionośne i nerwy. Przeważnie w każdym korzeniu znajduje się jeden kanał.
Szyjka jest częścią zęba łącząca koronę anatomiczną i korzeń anatomiczny. W tym miejscu występuje charakterystyczne przewężenie zęba.

Histologia

Ząb zbudowany jest z kolejnych warstw tkanek:
  1. szkliwa - najtwardszej tkanki w ludzkim organiźmie; pokrywa ono koronę,
  2. zębiny - tkanki która stanowi glówna część zęba,
  3. miazgi - tkanki wypełniającej komorę zęba; w skład mizgi wchodzą naczynia krwionośne, nerwy i tkanka łączna.
  4. cementu - tkanki pokrywającej korzeń.

Powierzchnie

W stomatologii wyróznia się następujące powierzchnie zębów:
  • powierzchnię podniebienną - od strony podniebienia w szczęce lub językową w żuchwie;
  • powierzchnię przedsionkową, zwaną również wargową lub policzkową od strony przedsionka jamy ustnej;
  • powierzchnię żującą w trzonowcach i przedtrzonowcach lub brzeg sieczny w siekaczach i kłach;
  • powierzchnię mezjalną od strony linii pośrodkowej ciała
  • powierzchnię dystalną przeciwną do liniii pośrodkowej ciałą

Formuła zębowa

Dorosły człowiek ma 32 zęby - 16 w szczęce i 16 w żuchwie:
  • 4 siekacze
  • 2 kły
  • 4 zęby przedtrzonowe
  • 6 trzonowych
Dziecko o uzębieniu mlecznym ma w każdym łuku:
  • 4 siekacze
  • 2 kły
  • 4 trzonowce
Siekacze służą do odgryzania kęsów, kły do rozrywania pokarmu, zęby trzonowe i przedtrzonowe do jego rozcierania.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.