Wolsztyn -
Wolsztyn, miasto powiatowe w województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim
. Położony w zachodniej części województwa, 72 km na południowy zachód od Poznania.
Liczba mieszkańców: 14,1 tys. (2001)
Powierzchnia: 4,83 km²
Współrzędne geograficzne: 16°07' E, 52°07' N
Kod pocztowy: 64-200
Dzisiejszą Ziemię Wolsztyńską w obecnych granicach administracyjnych zamieszkuje 28 746 mieszkańców.

Historia

Pierwsze ślady osadnictwa i działalności człowieka na terenie Ziemi Wolszyńskiej pochodzą z okresu kultury wczesnołużyckiej, o czym świadczą znalezione tam naczynia gliniane. Pierwsze dokumenty mówiące o tym terenie pochodzą dopiero z połowy XII w., a na przełomie XIII i XIV w. powstało miasto Wolsztyn. Założyli je Cystersi z pobliskiego klasztoru w Obrze. Początki Wolsztyna związane są z handlem wełną, a także z produkcją sukna i sukiennictwa. W ciągu wieków nawiedzały miasto klęski żywiołowe – pożary i epidemie – z których najgroźniejsze wybuchły w latach: 1469, 1630, 1710 i 1810 r. U schyłku XVIII w. Wolsztyn liczył ponad półtora tysiąca mieszkańców. Wśród nich najwięcej było kupców, młynarzy, piwowarów i szewców. Pod koniec stulecia ten pomyślny dla miasta stan gospodarczy uległ zmianie. Rok 1793, a z nim drugi rozbiór Polski zmienił los dziejowy Wolsztyna. Miasto weszło w granice królestwa pruskiego. Oznaczało to oderwanie go od naturalnego zaplecza, jakim były dlań ziemie Rzeczpospolitej. I ten fakt zadecydował o szybkim upadku gospodarczym Wolsztyna. W XIX w. piękną kartę walk w obronie polskości zapisali mieszkańcy Ziemi Wolsztyńskiej, mimo że na skutek działalności osławionej Hakaty zmniejszył się stan posiadanej w rękach polskich ziemi. W walce o tę ziemię zasłynął z ogromnego patriotyzmu i świadomości narodowej chłop z Podgradowic – Michał Drzymała. W czasie powstania wielkopolskiego ludność dała bohaterski przykład walki wyzwoleńczej, przywracając 5 stycznia 1919 władzę polską na następne dwudziestolecie. Wybuch II wojny światowej rozpoczęty najazdem hitlerowskim na Polskę przyniósł Wolsztynowi niewolę i cierpienia podobnie jak reszcie kraju. Na terenie miasta znajdowały się obozy pracy i obozy jenieckie. Okupację niemiecką Wolsztyna zakończyło wkroczenie Armii Czerwonej w dniu 26 stycznia 1945.
Z dziejami Wolsztyna związało swe życie trzech wybitnych ludzi.
  • Józef Hoene-Wroński, wybitny filozof i matematyk urodzony w Wolsztynie w 1776 r.
  • Robert Koch – wybitny uczony, lekarz, sławny "łowca mikrobów". W latach 1872-1880 jako skromny lekarz powiatowy w Wolsztynie dokonał swych pierwszych odkryć, wykrył zarazek wąglika, który dziesiątkował wówczas bydło. Później, znany już w medycynie i świecie nauki, pracując w Berlinie odkrył prątki gruźlicy.
  • Marcin Rożek – rzeźbiarz i malarz lat międzywojennych, profesor Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych w Poznaniu, powstaniec wielkopolski. Jedną z jego prac jest pomnik Bolesława Chrobrego w Gnieźnie. Znakomity artysta, którego większość dzieł zniszczyli hitlerowcy, został zamęczony w obozie w Oświęcimiu w 1944 r.

Gospodarka

  • przemysł metalowy, meblarski i spożywczy
  • ważny węzeł kolejowy

Turystyka

Wokół Wolsztyna znajdują się atrakcyjne tereny turystyczne:

Zabytki

  • Kościół parafialny pw. NMP Niepokalanie Poczętej, ul. Kościelna – najcenniejszy zabytek w mieście – późnobarokowy, powstał w II poł. XVIII w. obecny kształt kościoła jest wynikiem remontów dokonanych w latach 1925 (zakrystia), 1987 (hełm wieży).
  • Klasztor pocysterski i opactwo OO Cystersów w Obrze – założył je w 1231 r. Sędziwój Kantor Katedry Gnieźnieńskiej. Pierwsza świątynia przetrwała do XVI w. W 1596 r. poświęcenia nowego klasztoru i kościoła dokonał Jakub Brzeźnicki sufragan poznański. Obecny kościół pochodzi z XVII w. Jego gospodarzami od 1920 r. są Oblaci Maryi Niepokalanej.
  • Pałac i park, ul. M. Drzymały 12 – zabytkowy park nad Jeziorem Wolsztyńskim w stylu angielskim z rzadkimi gatunkami drzew (miłorząb dwuklapowy, dąb), w którym stoi Pałac neoklasycystyczny z początku tego wieku. Obecnie jest tu restauracja i hotel.
  • Parowozownia, ul. Dworcowa – jest to jedyny w Europie skansen czynnych parowozów. Znajduje się tutaj ok. 30 tych zabytkowych pojazdów, m.in. unikalna lokomotywa Ok1, Ok22, oraz historyczne wagony. Najcenniejszym eksponatem jest parowóz Pm36 Piękna Helena, z 1937 r. wyprodukowana w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie, który potrafi osiągać szybkość do 130 km/h.
  • Izba pamięci Roberta Kocha ul. Roberta Kocha 12 – budynek dawnego szpitala, w którym pracował Robert Koch laureat Nagrody Nobla. Obecnie znajduje się tu muzeum dr Roberta Kocha.
  • Skansen Budownictwa Ludowego Zachodniej Wielkopolski ul. Bohaterów Bielnika 26 – znajduje się tu kilka typowych dla tego regionu wiejskich zagród wraz z wyposażeniem wnętrz, m.in. karczma z 1706 r., stodoła zrębowa, stajnia z wozownią, studnia zrębowa, chałupa parobka, zrębowa chata i obora z wozownią.
  • Muzeum Regionalne im. Marcina Rożka ul. 5 Stycznia 34 – mieszkał tu znany rzeźbiarz i malarz Marcin Rożek. Jest on autorem m.in. pomnika Bolesława Chrobrego w Gnieźnie i "Siewcy" w Luboniu. W muzeum prezentowane są pamiątki po artyście oraz materiały dotyczące historii Wolsztyna i okolic. W ogrodzie zachowało się kilka rzeźb artysty.

Instytucje oświatowe

  • Szkoła Podstawowa nr 1, ul. Poniatowskiego 1
  • Szkoła Podstawowa nr 2, ul. Wschowska 15
  • Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Marii Konopnickiej 1
  • Szkoła Podstawowa nr 5, ul. Żegockiego 26
  • Zespół Szkół Specjalnych w Wolsztynie, ul. 5 Stycznia 14, (http://www.zsswolsztyn.w.pl/)
  • Gimnazjum nr 1, ul. Wschowska 15 (http://www.gimnazjum.xp.pl/)
  • Gimnazjum nr 2, ul. Poniatowskiego 1
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących i Profilowanych im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Poniatowskiego 7 (http://www.liceum.wolsztyn.pl/index.php)

Miasta partnerskie

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.