Wojna Chłopska (niem. Bauernkrieg) była największym w dziejach Niemiec wystąpieniem chłopskim, przeciw panom feudalnym. Trwała w latach 1524-1525 i zakończyła się całkowitą klęską powstańców.

Geneza:

1. Na prowincję docierają zradykalizowane i przeinterpretowane poglądy Lutra dzięki tzw. prorokom zwikawskim (od miasta Zwickau), w tym głównie Tomasza Münzera (Marks mówił o nim, że to prekursor komunizmu):
  • Całkowita negacja stosunków feudalnych,
  • Drogą zmian może być tylko rewolucja,
  • Najważniejsze jest „natchnienie przez Ducha Świętego”, a pośrednictwo księży jest zbędne,
  • Należy siłą odebrać dobra panom feudalnym i duchownym (kościoły, klasztory) i równo rozdzielić je między chłopów,
  • Musi panować całkowita równość.
    Sam Marcin Luter uważał te poglądy za zbyt radykalne i jawnie się im przeciwstawiał („Przeciwko zbójeckim i morderczym rotom chłopów”, 1525).
    2. Wciąż podnoszone opłaty pańszczyźniane(a w szczególności tzw. daniny pośmiertnej, uiszczanej przez rodzinę zmarłego chłopa) przez rycerzy, którzy po zakończeniu XV-wiecznych wojen domowych stracili główne źródło dochodu – łupy.
    3. Zakaz korzystania z pańskich lasów, pastwisk i wód.

    Przebieg:

    1. Czerwiec 1524 – zbrojne wystąpienie chłopów w hrabstwie Stühlingen przeciw zwiększeniu pańszczyzny.
    2. Chłopski ruch rozprzestrzenia się. Do powstania przyłącza się biedota miejska i ludzie luźni.
    3. Powstania ogarnia Tyrol, arcybiskupstwo Salzburg, księstwa Styrii, Karyntii, Szwabię, Witenbergię, Schwarzwald, Alzację, Palatynat, Hesję, Brunszwik i część Saksonii nie przekraczając jednak, co charakterystyczne, Łaby.
    4. Rok 1524 oraz początek 1525 o sukcesy chłopów, zajęcie wielu miast (m.in. Memmingen, Ulm i in.) oraz zagrożenie m.in. Frankfurtowi n/Menem.
    5. Na przełomie 1524/25 w okręgu Klettgau powstańcy wydają swój pierwszy program – Artikelbrief: wezwanie do niszczenia starego systemu, palenia dworów i klasztorów, do uwolnienie się spod ucisku. Drugi program powstańców powstał w lutym 1525 w zdobytym Mammingen i było to tzw. 12 artykułów.
    6. Krwawa wala sukcesów pod wodzą Münzera i kaznodziejów Hubmora i Baltazara kończy się w maju 1525, kiedy to chłopi zostają pobici w Szwabii a 15 maja 1525 w Turyngii pod Frankenhausen w nierównej walce między dobrze uzbrojonymi, zorganizowanymi i wspieranymi przez artylerię wojskami książęcymi a praktycznie bezbronnymi chłopami pod dowództwem Münzera.
    7. Do końca czerwca 1525 chłopi zostają pokonani w całych Niemczech w niezwykle krwawych walkach.

    Następstwa:

    1. Okrutna i krwawa zemsta feudałów: palenie zbuntowanych wiosek, morderstwa i tortury,
    2. Odwrotny efekt od zamierzonego: zwiększenie obciążeń pańszczyźnianych,
    3. Zemsta feudałów uciszyła chłopów aż do XIX w. (wyjątek: komuna monasterska 1534-35),
    4. „Zjednoczenie” duchownych katolickich i protestanckich przeciw chłopom.

    Ważniejsze starcia wojny chłopskiej 1524-25

    • 1524 Bitwa pod Mulsum (wojska biskupa Christopha von Bremen zwyciężają armie chłopską)
    • 1525 Bitwa pod Goys (zwycięstwo chłopów nad wojskami szlachty pod wodzą Dietrichsteina)
    • 1525 Bitwa pod Neumarkt (wojska rządowe zwyciężają armię 700 chłopów)
    • 1525 Bitwa pod Leipheim
    • 1525 Bitwa pod Goettingen
    • 1525 Bitwa pod Wurzach
    • 1525 Bitwa pod Gaisbeuren
    • 1525 Bitwa pod Ostheim
    • 1525 Bitwa pod Boeblingen
    • 1525 Bitwa pod Frankenhausen
    • 1525 Bitwa pod Luetzelstein
    • 1525 Bitwa pod Scherweiler
    • 1525 Bitwa pod Windsheim
    • 1525 Bitwa pod Koenigshofen
    • 1525 Bitwa pod Sulzdorf
    • 1525 Bitwa pod Pfeddersheim
    • 1525 Bitwa pod Hilzingen
    • 1525 Bitwa pod Griessen
    • 1525 Bitwa pod Rafzerfeld
    Walki w roku 1526
    • 1526 Bitwa pod Kitzbuehel (zwycięstwo 800 chłopów pod wodzą Maxa Neufanga nad wojskami rządowymi pod wodzą Grubbera)
    • 1526 Bitwa pod Kirchberg (chłopi pod wodzą Maxa Neufanga zwyciężają wojska rządowe)
    • 1526 Bitwa pod Zell am See
    • 1526 Bitwa pod Pass Modling
  • Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.