Wojna polsko-bolszewicka (zwana również wojną polsko-rosyjską 1919-1921,wojną 1920 r., wojną bolszewicką i - niepoprawnie - wojną polsko-sowiecką) to określenie wojny pomiędzy nowo powstałą Drugą Rzecząpospolitą Polską a znajdującą się w środku wojny domowej Rosją, przekształcającą się w ZSRR.

Początek walki

Wojna rozpoczęła się 14 lutego 1919 starciem koło miasteczka Mosty na Białorusi. Szczupłe siły polskie, składające się z 12 batalionów piechoty, 12 szwadronów kawalerii i 3 baterii artylerii, działały tam na dwóch, dość równomiernie obsadzonych odcinkach frontu. Formacjami odcinka południowego (rzeka Prypeć - miasteczko Szczytno), czyli Grupy Podlaskiej, przemianowanej potem na Grupę Poleską, dowodził gen. Antoni Listowski. Jego oddziały prawym swym skrzydłem utrzymywały łączność z Grupą Wołyńską gen. Edwarda Rydza-Śmigłego i koncentrowały się głównie pod Antopolem na kierunku Brześć-Pińsk i koło Berezy Kartuskiej. Oddziały odcinka północnego (Szczytno-Skidel) należały do Dywizji Litewsko-Białoruskiej gen. Wacława Iwaszkiewicza-Rudoszańskiego, który swoje oddziały skupiał przede wszystkim w rejonie Wołkowyska. Na tych pozycjach walczono z niewielkimi siłami Armii Czerwonej, zaangażowanej wówczas głównie w działaniach zbrojnych przeciw kontrrewolucyjnym białym generałom.
Na początku marca formacje zgrupowań polskich przeszły do akcji zaczepnej, opanowały na wschodzie Słonim (2 marca) i Pińsk (5 marca), a na północy dotarły pod Lidę, gdzie zatrzymały się na kilka tygodni. Dalsze decyzje w sprawie działań na wschodzie zostały podjęte w pierwszej dekadzie kwietnia, zgodnie z wolą Józefa Piłsudskiego, który uznał konieczność przejęcia inicjatywy na północno-wschodnim teatrze wydarzeń wojennych.

Kalendarium wydarzeń:

  • kwiecień 1919 - zdobycie Wilna przez Polaków
  • sierpień 1919 - zdobycie Mińska przez Polaków
  • styczeń 1920 - Armia Czerwona formuje 700 tysięczne siły nad Berezyną
  • 10 marca - rozpoczęcie ofensywy na zachód przez wojska rosyjskie
  • bitwa o Mozyrz
  • 24 kwietnia 1920 roku - sojusz wojskowy pomiędzy Polską a Ukraińską Republiką Ludową, rozpoczęcie marszu polsko ukraińskich wojsk na Kijów
  • 7 maja 1920 wyzwolenie Kijowa
  • czerwiec 1920 dodatkowe 40 tysięcy żołnierzy powoduje przejście inicjatywy na stronę bolszewicką
  • opór wojsk polskich nad Berezyną
  • Galicja - przerwanie oporu wojsk polskich przez armię Budionnego
  • sierpień
    • oblężenie i bohaterska obrona Lwowa
    • pięć armii rosyjskich zbliża się do okolic Warszawy
    • brak bolszewickiej zgody na linię graniczną zaproponowaną przez Brytyjczyków (tzw. Linia Curzona)
    • Wielka Brytania odmawia pomocy Polsce
    • Francja ogranicza się do niewielkich kontyngentów wojskowych
    • niemieccy dokerzy w Gdańsku i czescy kolejarze w Brnie opóźniają dostawy dla Polski
    • 10 sierpnia Wisłę przekraczają Kozacy Gaj Chana
    • 13 sierpnia armia rosyjska pod wodzą Michaiła Tuchaczewskiego uderza na Warszawę
    • odparcie pierwszego ataku na przyczółek mostu na Wiśle
    • zatrzymanie wojsk rosyjskich nad Wkrą przez Piątą Armię pod dowództwem Władysława Sikorskiego
    • 16 sierpnia polska ofensywa przedziera się przez tyły armii Tuchaczewskiego
    • 18 sierpnia - otoczenie armii Tuchaczewskiego ("Cud nad Wisłą")
    • 31 sierpnia - okrążenie armii Budionnego (Komarowo)
  • 12 października - podpisanie rozejmu
  • 18 października - wejście w życie rozejmu
  • 18 marca 1921 roku - podpisanie traktatu w Rydze
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.