Województwo podlaskie jest jednostką podziału administracyjnego Polski, jednym z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części Kraju, w geograficznym środku Europy. Przez jego środek przepływa Narew. Stolicą jest Białystok.

Geografia

Dane szczegółowe
Wsie 3272
Sołectwa 3307
Gminy 118
Miasta 36
Powiaty
Użytki rolne 1 200 600 ha
Gęstość dróg 52,4 km/100 km²
Dochód na
mieszkańca
14,1%/79 tys. osób (2003)
Stopa bezrobocia 1106 zł

Położenie

Województwo podlaskie znajduje się na terenie Niziny Podlaskiej, Pojezierza Suwalskiego i Niziny Mazowieckiej.
Województwo podlaskie graniczy z:
Powiaty

Geografia historyczna

Obszar województwa podlaskiego nie pokrywa się z Podlasiem. Tworzy je: Ponadto nie zawiera ono 42% Podlasia - części na południe od Bugu (są to ziemie od Węgrowa po Międzyrzec Podlaski).

Warunki naturalne

W rozległych lasach i puszczach (Puszcza Białowieska, Augustowska, Knyszyńska, Zielona), z których niektóre jako jedyne w Europie zachowały swój pierwotny charakter, można spotkać bogactwo unikatowej fauny i flory. Szata roślinna regionu jest niezwykle bogata i urozmaicona, co sprzyja bogactwu świata zwierząt. Spotkać tu można łosie, wilki, rysie i żubry żyjące w Puszczy Białowieskiej i Knyszyńskiej.
Ochroną prawną objęto blisko 40% powierzchni Podlasia. Szczególnym uznaniem cieszą się 4 podlaskie parki narodowe - najstarszy w Polsce Białowieski Park Narodowy, a także o największej powierzchni czyli Biebrzański Park Narodowy. Dwa pozostałe parki narodowe to wigierski i narwiański.
Ochrona przyrody i środowiska naturalnego w województwie podlaskim obejmuje także 3 parki krajobrazowe, 85 rezerwatów przyrody oraz 2051 pomnikow przyrody.
Krajobraz urozmaicony, ukształtowany na północy podczas zlodowacenia bałtyckiego, na pozostałym obszarze podczas zlodowacenia środkowopolskiego. Najwyższe wzniesienia na północy to Rowejska Góra (298 m n.p.m), gdzie dominuje krajobraz pagórkowaty pojezierny. Pojezierza: Zachodniosuwalskie, Wschodniosuwalskie, Ełckie) oraz sandrowy pojezierny (Równina Augustowska); w środkowej i południowej części przeważają równiny peryglacjalne (wysoczyzny: Kolneńska, Białostocka, Wysokomazowiecka, Drohiczyńska, Wzgórza Sokólskie, Międzyrzecze Łomżyńskie, Równina Bielska), urozmaicone wcinającymi się w nie kotlinami i dolinami rzek, na zachodzie leży skraj sandrowej Równiny Kurpiowskiej. Na powierzchni przeważają piaski, żwiry, gliny morenowe, a w dolinach i kotlinach rzek iły, piaski i torfy rzeczne.
Klimat w porównaniu z innymi rejonami Polski jest bardziej surowy, a Suwałki, są nazywane "polskim biegunem zimna". Jest on pod silnym wpływem mas powietrza kontynentalnego; średnia roczna temperatura powietrza poniżej 7°C, w części północno-wschodniej poniżej 6,5°C. Jes to jeden z chłodniejszych obszarów w kraju (zimy najchłodniejsze w Polsce, poza górami, o temp. poniżej 5,5°C); amplitudy temperatur powyżej 23°C, większe niż przeciętne w kraju. Opady wynoszą średnio 550 mm na południu województwa, do 700 na północy. Z warunków klimatycznych wynika długi okres zalegania pokrywy śnieżnej (ponad 3 miesiące) oraz skrócony okres wegetacyjny roślin 190-205 dni.
Województwo podlaskie należy do najczystszych ekologicznie regionów Polski - najniższa emisja (poza województwem warmińsko-mazurskim) zanieczyszczeń pyłowych (5,4 tys. t) i gazowych (23 tys. t).
Bardzo niska gęstość zaludnienia 61 mieszk. na km², największe zaludnienie (poza miastami) w zach. i środk. części województwa podlaskiego; w Białymstoku i okolicach mieszka 1/3 ludności; niższy od średniej krajowej stopień urbanizacji 57,8%, wyższy, przyrost naturalny 1,2, ujemne saldo migracji (0,6);
Podlaskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym w Polsce pod względem etnicznym i kulturowym. Od stuleci sąsiadują tu różne narodowości i wyznania: Poza ludnością polską mieszkają tu Litwini (ok. 6 tys.), Tatarzy (ok. 0,5 tys.), Żydzi, Białorusini (ok. 48 tys), Rosjanie, Ukraińcy i Romowie.
Występuje tu najliczniejsze w Polsce skupisko ludności prawosławnej (ok. 300 tys), w Grabarce znajduje się ośrodek pielgrzymek prawosławnych (dane z 1999 roku).
Województwo podlaskie jest regionem o ogromnym, nie w pełni wykorzystanym, potencjale turystycznym (niska ilość miejsc noclegowych, brak infrastruktury). Małe miasteczka, ciekawe budowle, miejsca kultu religijnego i wspaniała przyroda tworzą klimat i niepowtarzalny urok Podlasia.

Gospodarka

Przemysł
artykuły spożywcze, napoje 46,2%
drewno, wyroby z drewna, meble 14,6%
energia elektryczna, gaz i woda 10,7%
maszyny i urządzenia 4,8%
włókiennictwo 4,4%

Jednostki gospodarcze w sektorze prywatnym
33,2%
obsługa nieruchomości i firm 11,8%
budownictwo 10,5%
przetwórstwo przemysłowe 9,7%
transport 8,3%
rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo 4,5%

Ważniejsze przedsiębiorstwa
Białystok
  • Fabryka dywanów "Agnella"
  • Fabryka wyrobów runowych "Biruna"
  • Zakład Przemysłu Odzieżowego "Kostar"
  • Producent tkanin i koców "Polpled" (zbankrutował)
  • Zakłady Przemysłu Pasmanteryjnego "Pasmanta"
  • Przedsiębiorstwo Handlu Tekstyliami
  • Zakłady mięsne PMB
  • Chłodnia Białystok
  • Agrovita Białystok
  • Polmos Białystok
  • Browar Dojlidy
  • Fabryka przyrządów i uchwytów "Bison-Bial"
  • Fabryka urządzeń grzewczych "NIBE-Biawar"
  • Firma "Altrad Spomasz"
  • Zakłady Przemysłu Sklejek "Biaform"
  • Huta szkła Białystok "Biaglass"
  • Białostockie Fabryki Mebli
  • Elektrociepłownia Białystok
  • Zakłady Elektrotechniczne Biazet SA (obecnie produkuje także wyroby AGD pod marką Philips)
  • Podlaskie Zakłady Zbożowe
  • Zakład Energetyczny Białystok S.A.
  • ZEB PPH "EKTO" Sp. z o.o.
Grajewo
  • Spółdzielnia Mleczarska "Mlekpol"
  • Pfleiderer Grajewo SA
Łomża
Sokółka
  • Spółdzielnia Mleczarska "Somlek"
Suwałki
  • Atlas Wigry sp. z o.o.
  • Browar Północny
  • Fabryka Mebli Forte S.A.
  • SALAG Sp. Komandytowa
  • Sido i Partner S.C
  • Sudowia Spółdzielnia Mleczarska
  • Suwalskie Kopalnie Surowców Mineralnych
  • Suwalskie Zakłady Drobiarskie
Wysokie Mazowieckie
  • Spółdzielnia Mleczarska Mlekovita
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.