Województwo podkarpackie jest jednostką podziału administracyjnego Polski, jednym z 16 województw utworzonych w 1999 roku. Powstało z województw przemyskiego, rzeszowskiego, krośnieńskiego oraz części tarnobrzeskiego. Pierwotnie miało się nazywać Wschodniomałopolskie (nazwę Podkarpackie wymyślono w ostatniej chwili). Na skutek powstania regionu świętokrzyskiego od województwa odpadł Sandomierz. Region położony jest w południowo-wschodniej części kraju, graniczy od wschodu z Ukrainą od południa ze Słowacją oraz z województwami: od północnego-wschodu z lubelskim, od północnego-zachodu z świętokrzyskim i od zachodu z małopolskim. Stolicą województwa podkarpackiego jest Rzeszów
Obszar województwa zamieszkuje 5,5% ludności kraju w 45 miastach, 2 166 miejscowościach wiejskich tworzących 1 532 sołectwa, 160 gmin i 21 powiatów Podkarpacia. Większe miasta to: Rzeszów (174 tys.), Przemyśl (68 tys.), Stalowa Wola (67 tys.), Mielec (62 tys.), Tarnobrzeg (51 tys.), Krosno (50 tys.), Dębica (48 tys.) Sanok (40 tys.)
Największe powiaty to: rzeszowski--ziemski (166 tys.), mielecki (136 tys.), dębicki (134 tys.), jasielski (125 tys.), jarosławski (124 tys.) i stalowowolski (116 tys.)

Podział administracyjny

Gospodarka

Podkarpacie w porównaniu do innych regionów kraju charakteryzuje się odmiennymi warunkami funkcjonowania, wynikającymi przede wszystkim ze zróżnicowanych warunków przyrodniczych, społeczno-gospodarczych, ekonomicznych a także historycznych.
W oparciu o potencjalne warunki i czynniki rozwoju wykształciły się podstawowe funkcje województwa podkarpackiego w gospodarce krajowej, tj. rolnicza, przemysłowa, rekreacyjno-wypoczynkowa i turystyczna, oraz funkcje uzupełniające, które spełniają: komunikacja, budownictwo oraz usługi socjalno-kulturalne. Rozwój wymienionych funkcji podstawowych i uzupełniających znajduje swoje odbicie w strukturze funkcjonalno-przestrzennej województwa, która została ukształtowana historycznie w wyniku procesów demograficznych, gospodarczych oraz rozwoju infrastruktury technicznej, ekonomicznej a także społecznej.
W istniejącej strukturze funkcjonalno-przestrzennej regionu ważną rolę odgrywa Aglomeracja Rzeszowska oraz sam Rzeszów uwzględniony w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju jako istotny czynnik równoważenia rozwoju tego obszaru. Rzeszów będąc największym miastem w województwie podkarpackim dysponuje dużym potencjałem gospodarczym i intelektualnym, spełnia szereg funkcji o charakterze ponadregionalnym, przede wszystkim w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki, kultury, wyspecjalizowanego lecznictwa, sądownictwa, a także komunikacji. W dalszej odległości od niego (w promieniu 50-80 km) występują ośrodki regionalne o znacznym potencjale społeczno-gospodarczym, wśród których wymienić należy przede wszystkim: Dębicę, Mielec, Tarnobrzeg, Stalową Wolę, Jarosław, Przemyśl, Sanok, Krosno i Jasło.
Jak wynika z analizy podstawowych wskaźników ekonomicznych regionu, da się zauważyć, że pozycja województwa podkarpackiego odbiega od rozwiniętych regionów kraju, co sytuuje je w grupie województw słabo rozwiniętych.
Użytki rolne zajmują 942,3 tys ha.
Gęstość dróg wynosi 80,9 km/100 km²

silne strony województwa

  • dynamiczny rozwój miasta Rzeszowa, liczne inwestycje zagraniczne, rozwój przestrzenny, intensywna rewitalizacja miasta, poprawa warunków życia
  • rosnąca funckja Rzeszowa jako ośrodka ponadregionalnego, rozwijający się przemysł lotniczy (Dolina Lotnicza), powstający Podparpacki Park Naukowo-Technologiczny w Rzeszowie.
  • Modernizacja, rozbudowa i nadanie charakteru międzynarodowego lotniska Portowi Lotniczemu Rzeszów, dobry stan dróg dojazdowych, planowana budowa autostrady A4.
  • walory środowiskowe Karpat i Pogórza, bogactwo cennych obiektów miejsc dziedzictwa kulturowego i wynikająca z nich wysoka atrakcyjność turystyczna,
  • zasoby naturalne; lasy i kompleksy leśne, rzeki i zbiorniki wodne, zasoby gazu, wód geotermalnych, oraz surowców budowlanych,
  • sprzyjająca rozwojowi struktura wiekowa oraz niewykorzystane zasoby wykwalifikowanej siły roboczej
  • posiadanie lotniska o międzynarodowych parametrach (Jasionka) oraz sieci lotnisk o charakterze zakładowym bądź sportowym (Mielec, Krosno oraz Turbia koło Stalowej Woli)
  • istniejący potencjał i kultura techniczna przedsiębiorstw przemysłu elektromaszynowego i chemicznego w połączeniu z potencjałem naukowym środowiska akademickiego.
  • dobrze rozwinięta sieć instytucji pozarządowych wspierających rozwój regionalny,
  • bogate historycznie i kulturowo miasta, stanowiące atrakcję turystyczną, spośród których największy potencjał mają miasta Przemyśl i Krosno
  • konkurencyjne ceny terenów inwestycyjnych oraz dwie specjalne strefy ekonomiczne: mielecka i tarnobrzeska,
  • identyfikacja mieszkańców z regionem i rozwinięta świadomość obywatelska oraz niski poziom patologii społecznych,
  • rozwój oświaty niepublicznej i powstanie sieci szkół średnich, pomaturalnych oraz szkół wyższych,
  • dbałość o tożsamość narodową i kulturową, pielęgnowanie tradycji.

słabe strony województwa

  • niski poziom wykształcenia, słaba infrastruktura szkół wyższych, odpływ ludzi wykształconych z regionu, niedostateczna liczba wysoko wykwalifikowanych kadr menedżerskich,
  • luki w infrastrukturze komunikacyjnej, telekomunikacyjnej oraz w infrastrukturze ochrony środowiska,
  • słaba baza ekonomiczna obszarów wiejskich i małych miast, nieefektywne, rozdrobnione rolnictwo, brak trwałego powiązania przetwórstwa rolniczego z producentami oraz słaby ekonomicznie sektor małych i średnich przedsiębiorstw, ukryte bezrobocie na wsi,
  • tendencja starzenia się ludności wiejskiej, odpływ ludności z regionu,
  • niska jakość życia w małych miejscowościach oraz poziom dochodów ludności (PKB na jednego mieszkańca),
  • słabe tempo procesów restrukturyzacji duzych podmiotów gospodarczych i usług publicznych,
  • słaba infrastruktura turystyczna i sportowo-rekreacyjna, niski poziom obsługi ruchu turystycznego, brak doświadczeń w zakresie tworzenia rynku turystycznego i agroturystycznego oraz promocji walorów przyrodniczo-kulturowych i krajobrazowych regionu,
  • słaba mobilność zawodowa mieszkańców, dominacja kultury zachowawczej,
  • przeciętny stan techniczny większości zespołów i obiektów dziedzictwa kulturowego.

Obszary województwa podkarpackiego i ich charakterystyka

  • obszar środkowy, powiaty: leżajski, łańcucki, przeworski, rzeszowski i miasto Rzeszów. Skupia 552,7 tys. ludności. Zatrudnienie poza rolnictwem sięga 129 tys. osób. Z pracy wyłącznie w gospodarstwie rolnym utrzymuje się 35,5 tys. ludności powyżej 15 roku zycia.
  • obszar środkowo-zachodni, powiaty: brzozowski, kolbuszowski, niżański, ropczycko-sędziszowski i strzyżowski. Koncentruje prawie 326 tys. ludności. Jest to obszar o dominującym profilu rolniczym oraz zróżnicowanej gęstości zaludnienia. Ludność powyżej 15 roku zycia utrzymująca się wyłącznie z pracy w rolnictwie to prawie 27,9 tys. osób. Zatrudnienie poza rolnictwem wynosi 41,4 tys. osób. Niska gęstość zaludnienia wystepuje w powiatach kolbuszowskim i niżańskim.
  • obszar wschodni, powiaty: jarosławski, lubaczowski, przemyski i miasto Przemyśl. Obszar liczy około 322,2 tys. ludności. Jest to obszar o profilu rolniczym i zróżnicowanej gęstości zaludnienia. Z pracy wyłącznie w swoich gospodarstwach utrzymuje się 22,9 tys. ludności powyżej 15 roku życia. Zatrudnienie poza rolnictwem ma 61,8 tys. osób. Niska gęstość zaludnienia cechuje powiaty lubaczowski i przemyski.
  • obszar południowy, powiaty: bieszczadzki, leski, krośnieński, miasto Krosno i sanocki. Obszar zamieszkuje 304,2 tys. ludności. Z pracy wyłącznie w rolnictwie utrzymuje się 9,8 tys. ludności powyżej 15 roku zycia. Zatrudnienie poza rolnictwem wynosi 70,1 tys. osób. Obszar odwiedza w skali roku około 235 tys. turystów i kuracjuszy, co stanowi 39,8% ogółu odwiedzających województwo podkarpackie. Jest to obszar o zróżnicowanym profilu turystyczno-rolniczym.
  • obszar zachodni, powiaty: dębicki, jasielski, mielecki, stalowowolski, tarnobrzeski i miasto Tarnobrzeg. Obszar ma 612,2 tys. ludności. Jest to obszar o profilu przemysłowo-rolniczym. Poza rolnictwem pracuje 139,5 tys. osób. Ludność powyżej 15 roku zycia utrzymująca się wyłącznie z pracy w gospodarstwie rolnym to około 31,8 tys. osób.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.