Województwo świętokrzyskie jest jednostką podziału administracyjnego Polski, jednym z 16 województw utworzonych w 1999 roku. W przybliżeniu obejmuje obszar dawnego województwa kieleckiego oraz tarnobrzeskiego (rejony Sandomierza). Pierwotnie region miał stać się cześcią dużego województwa małopolskiego, jednak na skutek nacisku posłów SLD i prezydenta w ostatniej chwili powołano województwo świętokrzyskie. Położone jest w południowej części kraju.
Graniczy z województwami:

Podział administracyjny

Województwo składa się z 14 powiatów, 102 gmin (w tym 29 miast) oraz 2842 wsi.
Stolicą i największym miastem województwa są Kielce.
Inne większe miasta to Ostrowiec Świętokrzyski, Sandomierz, Skarżysko-Kamienna oraz Starachowice. Rozważa się przyłączenie do województwa Radomia.

Położenie

Położenie województwa wyznaczone jest przez jego krańcowe punkty:
  • na zachodzie miejscowość Dąbie (19°43' E)
  • na wschodzie miejscowość Zawichost (21°42' E)
  • na północy okolice Kamiennej Woli (51°21' N)
  • na południu okolice Sędziszowic (50°10' N)
Część granic województwa jest naturalna - na południowym wschodzie i wschodzie wyznacza je Wisła, na zachodzie Pilica. Cały region położony jest w lewostronnej części dorzecza Wisły.
Świętokrzyskie leży w obrębie Wyżyny Małopolskiej, na obszarze obejmującym:

Warunki naturalne

Charakterystycznym elementem województwa są Góry Świętokrzyskie stanowiące centrum Wyżyny Kieleckiej. Góry wpływają na klimat regionu, zaostrzając go. Średnia roczna temperatura powietrza wynisi 5,7°C w Łysogórach do 8,2°C w rejonie Sandomierza. Rozpiętość temperatur jest znaczna, w lecie sięga 32-33°C, zimą spada do -35°C. Najcieplejsze regiony to Niecka Nidziańska i Kotlina Sandomierska.
Średnie roczne opady wynoszą 602,8mm, przy czym silnie zależą od ukształtowania terenu. W Łysogórach sięgają 840 mm, podczas gdy na wschodnią część Niecki Nidziańskiej i Kotliny Sandomierskiej przypada 550mm. Na terenie województwa przeważają wiatry zachodnie o prędkości 3 m/s. Rzadsze są wiatry wschodnie i południowo-wschodnie.
Przez świętokrzyskiego przepływają rzeki: Wisła (górna i środkowa), Pilica, Nida, Nidzica, Lubrzanka, Kamienna, Czarna Włoszczowska, Czarna Konecka, Czarna Staszowska, Wschodnia i wiele mniejszych.
Lasy pokrywają 27,3% powierzchni województwa. Dominuje sosna, dopełniają ją jodła, dąb szypułkowy i bezszypułkowy, olsza, brzoza, grab, buk, lipa drobnolistna, modrzew europejski i polski.
W lasach zamieszkują sarny, dziki, łosie, daniele, wiele chronionych gatunków ptaków, płazów i owadów. Bogata szata roślinna i zwierzęca chroniona jest w licznych parkach krajobrazowych.

Ochrona przyrody

Formy ochrony przyrody w województwie świętokrzyskim.

Nauka i oświata

W Kielcach działają dwie państwowe uczelnie wyższe: oraz szereg uczelni niepaństwowych. Więcej informacji znajduje się w artykule Wyższe uczelnie w Kielcach.
Ponadto na terenie województwa znajdują się:
  • Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości, Ostrowiec Świętokrzyski (uczelnia niepaństwowa)
  • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Przyrodnicza Studium Generale Sandomiriense, Sandomierz (uczelnia niepaństwowa)
  • Wyższa Szkoła Umiejętności Zawodowych, Pińczów (uczelnia niepaństwowa)

Historia

Region świętokrzyski zamieszkany był już w schyłkowym paleolicie. Znaleziono także ślady pobytu ludzi z epoki neolitu. Osadnictwo związane było z wydobyciem i obróbką krzemienia oraz hematytu.
W okresie od II w. p.n.e do IV wieku w rejonie Gór Świętokrzyskich (na północny wschód od Łysogór) działał jeden z największych okręgów hutniczych. Wydobywano rudy żelaza i wytapiano w glinianych piecach, tzw. dymarkach. Odnaleziono około sześć tysięcy stanowisk, przy czym szacuje się, że w szczytowym okresie działało blisko 400 tys. pieców dymarskich o zdolności produkcyjnej ok. 8 tys. ton żelaza.

Turystyka i wypoczynek

Rejon województwa jest niezwykle atrakcyjny turystycznie. Blisko 70% powierzchni objęte jest różnymi formami ochrony w związku z występującymi okazami chonionej flory i fauny. Turystów przyciągają także unikatowe w skali Europy ślady zbiorowego osadnictwa z okresu neolitu i paleolitu oraz epoki żelaza, o charakterze górniczo-przemysłowym.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.