Wołoszczyzna - kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi oraz dolnym Dunajem. Zachodnia część Wołoszczyzny, położona za rzeką Alutą, zwana jest też Oltenią. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Pitesti (główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski) oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).
Historia.
Wołoszczyzna w okresie starożytnym zasiedlona była przez Traków, których ok. VI w. p.n.e. wypchnęli za Dunaj Dakowie, zwani też Getami. Gdy w 106 r. n.e. cesarz rzymski Trajan podbił państwo dackie, duża część dzisiejszej Wołoszczyzny znalazła się w granicach rzymskiej prowincji Dacja.
Rzymianie opuścili tereny na północ od Dunaju w końcu III w. Pozostała tutaj ludność - już wtedy o mieszanym składzie etnicznym (potomkowie Daków, Rzymian, a wkrótce potem także Słowian i innych wędrujących tutaj ludów) stanowiła zaczątek ludu wołoskiego. Przez ziemie te przelewały się liczne ludy. W V w. pojawili się tutaj Wizygoci, którzy potem przekroczyli Dunaj i wkroczyli na tereny upadającego Cesarstwa. Potem Wołoszczyzna pozostawała pod władaniem (mniej lub bardziej bezpośrednio) kolejno Gepidów (VI w.), Awarów (VII-VIII w.), Bułgarów (IX w.), potem przez jakiś czas stanowiła teren kontrolowany przez Pieczyngów, a wreszcie dostała się pod zwierzchnictwo węgierskie.
Państwo wołoskie powstało na bazie kilku drobniejszych miejscowych księstewek (głównie w Oltenii w I połowie XIV w. za sprawą Basaraba I (ok. 1310-1352), założyciela dynastii Basarabów, której przedstawiciele władali Wołoszczyzną do XVII w. Niezależność od Węgier wywalczona w 1330 r. na polu bitwy pod Posadą, trwała dość krótko. Ponownie zdobyta w latach 70-tych XIV w. umocniona została na pewien czas przez najwybitniejszego z Basarabów - Mirczę Starego. Jednak w 1393 r. upadło państwo bułgarskie i sąsiadem Wołoszczyzny stało się młode i rosnące w siłę Imperium Osmańskie. Konkurencja pomiędzy dwiema liniami dynastycznymi oraz ścieranie się wpływów węgierskich i osmańskich powodowało odtąd brak możliwości politycznego wzrostu kraju. Stan formalnej, politycznej zależności od Węgier oraz jednoczesnego płacenia trybutu Turkom, przerywały liczne próby uniezależnienia kraju bądź zachwiania równowagi między dwoma potężnymi sąsiadami. W 1396 r. miał miejsce epizod uznania zwierzchnictwa polskiego przez Włada Uzurpatora. Upadek Węgier w 1526 r. spowodował koniec możliwości lawirowania pomiędzy potężnymi sąsiadami i odtąd, na kilka wieków, Wołoszczyzna poddana została całkowitej supremacji osmańskiej. Wśród władców, którzy próbowali zmienić tą sytuację wymienić należy hospodara Michała Walecznego , hospodara wołoskiego 1593-1601, który na bardzo krótki czas zdołał zebrać pod swoim berłem także Siedmiogród (1599-1600) i Mołdawię (1600), przez co uważany jest przez Rumunów za pierwszego zjednoczyciela ich państwa.
Znaczącą zmianę sytuacji przyniosła dopiero porażka Turcji w wojnie z Austrią przypieczętowana pokojem w Karłowicach (1699). Podporządkowanie Siedmiogrodu Austrii spowodowało pojawienie się nowego potężnego sąsiada, niechętnego Turcji, którego wpływy mogły równoważyć wpływy osmańskie. Od początku XVIII w. zaczęło też wzrastać zainteresowanie tym obszarem coraz potężniejszej Rosji. Już wkrótce, choć na krótko (1718-1739) Austriacy zdołali opanować Oltenię. Z kolei w 1770 r. Wołoszczyzna została zajęta przez wojska rosyjskie - na mocy pokoju w Kuczuk Kajnardżi (1774) powróciła pod zwierzchnictwo tureckie, jednak Rosja zachowała pewną kontrolę nad tym krajem.
Wiek XVIII to w samej Wołoszczyźnie epoka hospodarów fanariockich - byli nimi osadzani tutaj przez sułtana Grecy ze Stambułu, często zmieniani, dla których stanowisko hospodarskie stanowiło jedynie okazję do szybkiego wzbogacenia. Jedynym, który zdołał uczynić coś dla polepszenia katastrofalnej sytuacji ekonomicznej kraju był Konstantyn Mavrocordat.
W XIX w. ilość wojen, które dotykały Wołoszczyznę, jeszcze się zwiększyła, jednocześnie wciąż spadało znaczenie Imperium Osmańskiego. Rosjanie kontrolowali kraj m.in. w latach 1807-1812, potem ponownie 1829-1833. W tym okresie nadany został krajowi regulamin organiczny, na mocy którego wprowadzono zasadę wyboru hospodara przez divan (rodzaj sejmu stanowego). Gdy w 1833 Rosjanie wycofali się z Wołoszczyzny, przekazali formalne zwierzchnictwo Turkom, faktyczną władzę zachował jednak konsul rosyjski. Osłabienie wpływów rosyjskich nastąpiło wskutek porażki w wojnie krymskiej (1853-1856). Stanowiło to jedyną w swoim rodzaju okazję na wyzwolenie się księstw naddunajskich spod wpływów potężnych sąsiadów. Gdy w 1857 r. Turcy sfałszowali wybory do divanu, zaprotestowały mocarstwa zachodnie. Rok później zarówno w Wołoszczyźnie, jak i w Mołdawii hospodarem został wybrany Aleksander Jan Kuza, który w grudniu 1861 r. proklamował powstanie zjednoczonego państwa rumuńskiego. Jego stolicą stała się stolica Wołoszczyzny - Bukareszt.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.