William_Szekspir -
William Shakespeare (data ur. nieznana, prawdopodobnie kwiecień 1564, miejsce ur. Stratford-upon-Avon, ochrzczony 26 kwietnia 1564 - zmarł 23 kwietnia 1616 w Stratford-upon-Avon) - angielski poeta, dramaturg, a także aktor . Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.
Biografia Shakespeare'a zwłaszcza, lata 1574-88 (młodość Shakespeare'a) są najmniej znane historykom, odtwarzana jest na podstawie ok. czterystu dokumentów. Niewiele wiadomo o życiu Shakespeare'a po ukończeniu nauki i na początku jego kariery.
Jego ojciec, John, pochodził z chłopskiej rodziny. Jednak po pewnym czasie porzucił rolę i ok. roku 1550 przeprowadził się do miasta. Zajmował się tam wyrobem rękawic, a także handlem zbożem i drewnem, co uczyniło z niego zamożnego kupca. W Stratford-upon-Avon pełnił ważne funkcje miejskie. Jego matka, Mary pochodziła z katolickiej, szlacheckiej rodziny Ardenów. Mieli ośmioro dzieci, z których najstarszy był William. Uczęszczał do szkoły miejskiej (odpowiednik dzisiejszej szkoły średniej). Uczył się tam łaciny, historii, literatury antycznej i retoryki. Prawdopodobnie w okresie kłopotów finansowych ojca musiał przerwać naukę i udał się do posiadłości majętnych protektorów Aleksandra Houghtona w Lea Hall (hrabstwo Lancaster), a potem Thomasa Hesketha w Rufford, gdzie przebywał do ok. roku 1581. Tam być może po raz pierwszy Shakespeare zetknął się z teatrem, ponieważ obaj protektorzy byli mecenasami zespołów teatralnych.
W 1582 roku (miał wtedy 18 lat) poślubił Anne Hathaway, o osiem lat starszą córkę farmera. Z owego związku narodziło się troje dzieci: córka Zuzanna i bliźniaki: Judyta i Hamnet. Jak się przyjmuje ok. roku 1588 przybył do Londynu, gdzie pozostawał do roku 1610 zajmując się twórczością teatralną.
Jednak najprawdopodobniej Shakespeare pracował w różnych magnackich rezydencjach jako guwerner, sekretarz, a także aktor w dworskich przedstawieniach. Zdobywał ogładę, poszerzał wykształcenie, czytał, poznawał ludzi (w tym wielu możnych protektorów). Zdobył też koneksje w kręgach dworskich o czymś świadczą przyjacielskie dedykowacje dla lorda Southamptona, na stronach jego poematów Wenus i Adonis (Venus and Adonis, 1593) oraz Lukrecja (Rape of Lucrece, 1594).
Od roku 1594 należał do kompanii Sług Lorda Szambelana (The Lord Chamberlain's Men), po wstąpieniu na tron Jakuba I kompania ta przyjęła nazwę Sług Królewskich (The King's Men). Występowali oni w The Globe, a także w Blackfriars Theatre.
Shakespeare był współudziałowcem otwartego teatru The Globe. Stał się znanym aktorem, występując między innymi w rolach głównych w sztukach Bena Jonsona. Stał się człowiekiem majętnym, którego było stać aby kupić dla siebie i ojca tytuł szlachecki (1596), posiadłość w londyńskiej dzielnicy Blackfriars, a także jeden z najokazalszych domów w Stratfordzie - New Place.
Do tej pory nie wyjaśniona jest kwestia, dlaczego William opuścił Stratford. Do rodzinnego miasta przyjeżdżał często. Dbał o swoją rodzinę, starał się być dobrym, troskliwym synem, ojcem i mężem. Do Stratfordu wrócił ok. roku 1610, a rok później zaprzestał działalności.
Zmarł 23 kwietnia 1616 roku w rodzinnym Stratfordzie, gdzie został pochowany w prezbiterium Kolegiaty Świętej Trójcy.
Shakespeare uważany jest za głównego inspiratora reformy dramatu europejskiego (dramat szekspirowski). Żył w czasach Elżbiety I i Jakuba I, kiedy to powstał teatr elżbietański. Sztuki Szekspira są według niego "zwierciadłem i streszczoną żywą kroniką czasu". Jego twórczość przypada na zmierzch renesansu i po trosze zwiastuje nadejście baroku, więc bohaterowie jego dzieł zmagają się często z niszczącymi mrokami namiętności i złudzeniami. Szekspir studiuje naturę ludzką bez humanistycznej idealizacji.
Najważniejszym motywem jego dramatów jest problem władzy, która jawi się jako demoralizująca i niszcząca. Interesuje Szekspira mechanizm władzy, ukrytego obiektu ludzkich pragnień. Tematyka ta pojawia się przede wszystkim w kronikach królewskich i tragediach.
Napisał też cykl 154 "Sonetów" o tematyce miłosnej, które zostały opublikowane w roku 1609. Większość z nich jest adresowana do młodzieńca (fair lord), a pozostałe do damy (dark lady), tożsamość tych postaci stanowi po dziś przedmiot sporów.

Dzieła

Podobnie jak biografia tak i twórczość Williama Shakespeare'a budzi wiele wątpliowości. Nie zachował się żaden z jego rękopisów.
Za życia Shakespeare'a ukazało się w wydaniu pirackim zaledwie 7 jego sztuk. Były one niedokładne i miejscami niepoprawne stąd nazywane są Bad Quartos (od in quarto). Oprócz nich ukazało się 14 sztuk autoryzowanych nazywanych Good Quartos, które w części pokrywały się z Bad Quartos. Jak się sądzi mogły one być reakcją na ukazanie się nieautoryzowanych wersji pirackich.
W roku 1623 ukazało się Mr. William Shakespeare's Comedies, Histories & Tragedies opracowane przez Johna Hemingesa i Henry'ego Condella, członków trupy Sług Lorda Szambelana na podstawie manuskryptów i częściowo Good Quartos wydanie zawierające 36 sztuk Shakespeare'a, które obecnie nazywamy First Folio (Pierwsze Folio). Ta edycja ustaliła kanon szekspirowski i stała się podstawą wszystkich późniejszych wydań.
Autorstwo twórczości Shakespeare'a w całości lub w części było wielokrotnie kwestionowane. Ostatecznie przyjmuje się, iż Shakespeare jest autorem 38 sztuk (o nie do końca ustalonej chronologii), które są podzielone na: kroniki historyczne, tragedie i komedie.


Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.