Róg, także znany jako róg francuski lub waltornia - muzyczny instrument dęty blaszany. Do tej samej rodziny instrumentów należą trąbka, puzon oraz tuba. Strój rogu jest nieco niższy niż puzonu i obejmuje zakres dźwięków muzycznych od H do f2.

XVII-wieczny róg
myśliwski

Współczesny róg
Róg bezpośrednio wywodzi się z archaicznych instrumentów wykonywanych ze zwierzęcych rogów. Świadczy o tym jego nazwa i to nie tylko w języku polskim. Także we francuskim cor, włoskim corno, hiszpańskim cuerno, angielskim horn, niemieckim Horn lub Waldhorn. Z tego ostatniego wywodzi się alternatywna nazwa polska - waltornia.
Metalowy róg zbudowany z rury zakończonej kielichowym rozszerzeniem tradycyjnie przyjął formę okrągłej, pojedynczej lub podwójnej pętli. Instrument posiadał różne rozmiary i stroje. Początkowo róg używany był tylko i wyłącznie do polowań, głównie we Francji. Zaczęto ich także używać w produkcjach teatralnych do tworzenia dźwiękowych elementów specjalnych.
Historia rogu jako instrumentu muzycznego rozpoczęła się w 1680r. za sprawą księcia Franza Anton von Spork. Odwiedzając on Francję zainteresował się instrumentem. Zachwycony jego czystym i donośnym brzmieniem polecił dwóm swoim przybocznym muzykom nauczyć się grać na tym instrumencie. Tymi osobami byli Wenzel Sweda i Peter Röllig, których można uznać za pierwszych profesjonalnych instrumentalistów grających na rogach. Za ich pośrednictwem róg dotarł do Niemiec i Austrii.

Nuty odpowaidające szeregowi harmonicznemu dla rogu
W pierwszych latach XVIII wieku róg stał się już istotnym w niemieckiej muzyce. Pierwszym wirtuozem i twórcą technik gry na rogu clarino (dźwięków z wyższego zakresu szeregu harmonicznego) był Anton Hempel (1711 - 1771). Był on także pomysłodawcą przedłużek dla rogów, dodatkowych rurek, które w łatwy i szybki sposób można było dołączać do rogu przedłużając jego całkowitą długość a co zatem idzie zmieniając strój. Najbardziej znanym uczniem Hempela był Johann Wenzell Stich, znany także jako Giovanni Punto. Zdobył on wielką reputację jako wirtuoz i zainspirował takich klasycznych kompozytorów jak Wolfgang Amadeusz Mozart, czy Joseph Haydn do komponowania muzyki na ten instrument. Mozart skomponował cztery koncerty na ten instrument a Haydn dwa. Kolejnym momentem przełomowym, wspólnym dla całej grupy instrumentów dętych blaszanych był rok 1813, kiedy to został wynaleziony zawór tłoczkowy, używany w instrumentach dętych. Z miejsca znalazł on zastosowanie w rogu. W 1832 zawór tłoczkowy w rogach zastał zastąpiony zaworem rotacyjnym przez wiedeńskiego wynalazcę Josepha Riedla. W ten sposób powstał standard rogu używany do dziś w symfonicznej praktyce.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.