Wacław_Havel -
Václav Havel (ur. 5 października 1936) to czeski pisarz, dramaturg i polityk, sygnatariusz Karty 77. Był ostatnim prezydentem Czechosłowacji i pierwszym prezydentem Republiki Czeskiej.

Nota biograficzna

Václav Havel urodził się w Pradze 5 października 1936. Po wojnie i komunistycznym przewrocie w Czechosłowacji w 1948 jego rodzina została zaklasyfikowana jako kapitaliści i pozbawiona majątku. Młodemu Havlowi uniemożliwiono podjęcie studiów. Uczęszczał jednak do liceum wieczorowego, a następnie podjął studia na praskiej politechnice, skąd jednak został po niecałym roku relegowany i wcielony do wojska w 1957.
Po dwuletniej służbie wojskowej Václav Havel został przeniesiony do rezerwy. Jako że nie mógł podjąć pracy w żadnym przedsiębiorstwie państwowym utrzymywał się z prac dorywczych. Jednocześnie studiował korespondencyjnie scenopisarstwo. Zadebiutował scenicznie sztuką Zahradní slavnost ("Garden Party") w roku 1963. Wkrótce potem rozpoczął pracę w praskim teatrze "na zábradlí", początkowo jako montażysta sceny, potem kierownik literacki, a wreszcie jako główny dramaturg i scenarzysta.
Po stłumieniu Praskiej Wiosny w 1968 jego nazwisko znalazło się na indeksie. Havel został zmuszony do przerwania współpracy z teatrem i zajął się polityką. Był jednym z współorganizatorów i działaczy Porozumienia Obywatelskiego oraz jednym z sygnatariuszy Karty 77 w roku 1977. Za działalność opozycyjną dwukrotnie aresztowany, spędził w więzieniach ponad 5 lat. W tym czasie współpracował także z działaczami polskiego KOR, między innymi z Jackiem Kuroniem.
Jako jeden z liderów Porozumienia był jednym z najważniejszych uczestników tzw. aksamitnej rewolucji w 1989. 29 grudnia 1989 Zgromadzenie Narodowe wybrało go na prezydenta Czechosłowacji. Po pierwszych całkowicie wolnych wyborach w 1990 Havel pozostał prezydentem. W polityce Havel popierał utrzymanie federacji Czech i Słowacji, a także szybkie reformy i integrację z EWG i NATO. Nie udało mu się jednak przekonać większości Słowaków. 3 lipca 1992 parlamentowi federalnemu nie udało się wybrać Havla na kolejną kadencję z powodu absencji słowackich posłów. 20 lipca parlament w Bratysławie ogłosił niepodległość Słowacji, a w pięć dni później jego decyzję poparł parlament federalny. W ramach protestu Havel złożył urząd.
Po rozdziale Czech i Słowacji 1 stycznia 1993, Havel ubiegał się o urząd prezydenta nowopowstałej Republiki Czeskiej. Zgromadzenie Narodowe przegłosowało jego wybór 26 stycznia. Havel działał na rzecz pojednania między poszczególnymi frakcjami na czeskiej scenie politycznej, a także na rzecz zjednoczenia ze strukturami europejskimi. Pomimo coraz bardziej zaawansowanej choroby serca Havel został w 1998 wybrany na drugą kadencję. Po jej zakończeniu 2 stycznia 2003 Havel złożył urząd i wycofał się z polityki. Jego następcą został jeden z jego najzagorzalszych przeciwników politycznych, Václav Klaus.

sztuki teatralne

  • 1960 Rodinný večer
  • 1963 Zahradní slavnost
  • 1965 Vyrozumění (Powiadomienie, wydanie polskie 1966)
  • 1968 Ztížená možnost soustředění (Puzuk, czyli Uporczywa niemożność koncentracji, wyst. pol. w tym samym roku)
  • 1968 Anděl strážný
  • 1968 Motýl na anténě
  • 1971 Spiklenci
  • 1972 Žebrácká opera (Opera żebracza, oficjalne wystawenie 1990)
  • 1975 Audience (Audiencja, premiera polska 1981, ponowna premiera w 1990, premiera czeska w tymże roku)
  • 1975 Vernisáž (Wernisaż, wyd. pol. 1981 - podziemne)
  • 1976 Horský hotel (Górski hotel)
  • 1978 Protest (Protest, wyd. pol. 1981 - podziemne)
  • 1983 Chyba
  • 1984 Largo desolato (Largo desolato, wyd. pol. 1987 - podziemne)
  • 1985 Pokoušení (Kuszenie, wyd. pol. 1987 - podziemne)
  • 1987 Asanace (Rewaloryzacja, wyd. pol. 1989)
  • 1988 Zítra to spustíme

ważniejsze eseje

  • 1975 Dopis Gustávu Husákovi (List do Gustawa Husaka)
  • 1978 Moc bezmocných (Siła bezsilnych, wyd. pol. 1984 - podziemne)
  • 1984 Politika a svědomí (Polityka i sumiennie)
  • 1985 Anatomie jedné zdrženlivosti
  • 1986 Děkovná řeč za Erasmovu cenu
  • 1986 O smyslu Charty 77 (O sensie Karty 77)
  • 1987 Příběh a totalita
  • 1989 Slovo o slovu (Słowo o słowie)

wydania książkowe

  • 1983 Dopisy Olze (Listy do Olgi, wyd. pol. 1993)
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.