Ważki
Ważki -
Systematyka
Domena: eukarioty
Królestwo: zwierzęta
Typ: stawonogi
Gromada: owady
Podgromada: uskrzydlone
Rząd: ważki
Nazwa systematyczna
Odonata

Ważki (Odonata) - rząd owadów przeważnie średniej lub dużej wielkości (długość ciała 2 - 17 cm, rozpiętość skrzydeł 2 - 18 cm). Głowa z bardzo dużymi, złożonymi oczami (nawet 28.000 ommatidiów), dodatkowo posiadają 3 przyoczka. Czułki mają bardzo krótkie, 3-7 członowe, szczecinkowate. Aparat gębowy typu gryzącego. Tułów silnie rozwinięty, związane jest to m. in. z rozrośniętymi mięśniami poruszającymi skrzydłami. Nogi kroczne, długie i smukłe. Posiadają dwie pary, podobnych do siebie i bogato żyłkowanych skrzydeł. Odwłok ważek, zbudowany z 10 segmentów, jest długi i cienki (z kilkoma wyjątkami). U samców, na drugim segmencie, znajduje się aparat kopulacyjny o złożonej budowie.
Dorosłe ważki mają doskonały wzrok, są ponadto jednymi z najlepszych lotników wśród owadów. Potrafią latać we wszystkich kierunkach, przekraczając prędkość 10 m/s. Jako jedne z niewielu zwierząt opanowały lot wiszący. Polują na latające bezkręgowce. Larwy ważek żyją pod wodą i podobnie jak dorosłe prowadzą drapieżny tryb życia. W chwytaniu ofiar podstawową rolę odgrywa przekształcony aparat gębowy typu gryzącego, zwany maską.
M.in. na podstawie budowy skrzydeł, krajowe ważki dzieli się na dwa podrzędy:
  • różnoskrzydłe (Anisoptera) z rodzinami:
    • gadziogłówkowate (Gomphidae)
    • żagnicowate (Aeshnidae)
    • szklarnikowate (Cordulegastridae)
    • szklarkowate (Corduliidae)
    • ważkowate (Libellulidae)
  • równoskrzydłe (Zygoptera) z rodzinami:
    • świteziankowate (Calopterygidae)
    • pióronogowate (Platycnemididae)
    • pałątkowate (Lestidae)
    • łątkowate (Coenagrionidae)
przedstawicielami pierwszych są np:
  • ważka płaskobrzucha (Libelluna depressa)
  • żagnica (Aeschna cyanea)
  • husarz (Anax imperator)
a drugich:
    • łątka (Agrion sp.)
    • świtezianka dziewica (Calopteryx virgo)
Larwy pierwszej grupy posiadają skrzelotchawki ukryte wewnątrz odwłoka (w jelicie tylnym - tzw. skrzele rektalne), u drugiej leżą na zewnątrz w postaci trzech listków.
W Azji występuje jeszcze trzeci podrząd: Anisozygoptera, o cechach pośrednich między równo- i różnoskrzydłymi. Ma on charakter reliktowy i liczy tylko dwa gatunki. Poza tym, zależnie od ujęcia systematycznego, wyróżnia się 4-5 dalszych rzędów znanych tylko z materiałów kopalnych.
Ważki należą do najstarszych współczesnych owadów, najstarsi przedstawiciele rzędu są znani już z osadów górnokarbońskich (ok. 325 mln lat p.n.e.).
Dotychczas na świecie opisano ok. 5.600 współcześnie żyjących gatunków (w tym w Polsce 72).
Ważki -

Ważki -

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.