Tsunami -


Tsunami (z jap. 津波 = fala portowa (tsu - port, nami - fala)) - fale oceaniczna (fala oceaniczna), wywołana podwodnym trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu bądź osuwiskiem ziemi(lub dzieleniem się lodowców), rzadko w wyniku upadku meteorytu. Rozchodzą się pierścieniowo od miejsca jej wzbudzenia. Na pełnym morzu przejście fali tsunami, poruszającej się z wielkimi prędkościami (do 900 km/h), może być nawet niezauważone, jako że długość tych fal dochodzi do kilkuset kilometrów, a ich wysokość do kilkudziesięciu centymetrów. Dopiero w strefie brzegowej może ona osiągnąć wysokość kilkudziesięciu metrów niszcząc nadbrzeżne miejscowości. Najczęściej występuje w basenie Oceanu Spokojnego. Może osiągać brzeg jako łamiąca się fala, ściana wody lub podobnym do przypływu zalaniem.

Rodzaje tsunami

Wyróżnia się trzy rodzaje tsunami:
  1. lokalne - miejsce wzbudzenia fali znajduje się blisko wybrzeża, a czas jej przybycia wynosi do pół godziny,
  2. regionalne - fale mogą zagrozić większemu obszarowi przybrzeżnemu (juhu), czas przybycia do 5 godzin od wzbudzenia,
  3. ponadregionalne (pacyficzne) - mogą objąć wiele obszarów po obu stronach Pacyfiku, czas przybycia fali od kilku do kilkunastu godzin w zależności od odległości.

Historyczne tsunami

(od najnowszych wydarzeń po najstarsze)
Tsunami -
  • 26 grudnia 2004 - trzęsienie ziemi na Oceanie Indyjskim niszczy wybrzeża kilku krajów Azji Południowo-Wschodniej i Afryki, ok. 290 tys. zabitych,
  • 17 lipca 1998 - trzęsienie ziemi u wybrzeży Papui-Nowej Gwinei, 2200 zabitych,
  • 27 marca 1964 - "trzęsienie wielkopiątkowe" wywołuje tsunami, które niszczy zachodnie wybrzeże Ameryki Północnej,
  • 1960 - trzęsienie ziemi w Chile wywołuje jedno z najwyższych fal tsunami, które docierają do wybrzeży Japonii,
  • 1946 - trzęsienie ziemi na Aleutach, tsunami atakuje Hawaje i Alaskę, 196 ofiar, po tej katastrofie powstał system ostrzegania przed tsunami na Pacyfiku,
  • 1883 - wybuch wulkanu Krakatau wywołuje fale tsunami na Oceanie Indyjskim i Spokojnym,
  • 1755 - trzęsienie ziemi w Lizbonie i wywołane przez nie tsunami niszczy stolicę Portugalii,
  • 1600 p.n.e. - wybuch wulkanu na greckiej wyspie Santoryn,
  • 6100 p.n.e. i wcześniej - osuwiska Storegga wywołują kilka tsunami w północnej części Atlantyku.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.