Toronto
Kraj: Kanada
Prowincja: Ontario
Ludność: 2,518,772 ( 2004 )
Powierzchnia: 641 km²
Gestość zaludnienia: 3939.4/km²
Kody telefoniczne: (+1 416) (+1 647)
Czas strefowy: UTC -5
Położenie: 43°41' N
79°38' W
Mer: David Miller
Lotnisko: Lester B. Pearson Int'l Airport
Oficjalna strona Toronto

Toronto, największe miasto Kanady położone w południowej części prowincji Ontario, której jest stolicą. Miasto pełni funkcję ekonomicznej i kulturalnej stolicy Kanady. Ludność miasta 2,518,772 (2004). Ludność w zespole miejskim Toronto 5,715,386 (2004).
Toronto jest najbardziej wieloetnicznym miastem świata, zamieszkanym przez ponad 150 grup etnicznych,w 2001 roku, miasto otrzymało przez ONZ tytuł: World's Most Multicultural City.
Język angielski jest językiem ojczystym dla mniej niz 52% mieszkańców Toronto. Ponad 50% obecnych mieszkańców Toronto jest imigrantami co daje miastu drugie miesce na świecie co do ich liczby po Miami.
Polonia w zespole miejskim Toronto, według badań Kanadyjskiego Urzędu Statystycznego, liczy 166,700 osób. Nieoficjalnie ocenia się że ta liczba jest ponad dwukrotnie większa.

Historia

Nazwa Toronto pochodzi z języka indian plemienia Huron i jedno z prawdopodobnych znaczeń to miejsce spotkań. Przez teren przyszłego miasta prowadził indiański szlak między jeziorami Ontario i Huron. Pierwszym Europejczykiem który przeszedł tym szlakiem w 1615 był Étienne Brûlé. Po założeniu francuskich kolonii w Kanadzie szlak odgrywał ważną rolę w handlu futrami. Na początku tego szlaku francuscy handlarze założyli małą faktorię (1720-1730), a później ufortyfikowany Fort Rouillé (1750-1751). Fort ten został spalony przez Francuzów w 1759 gdy wycofywali się pod naporem Brytyjczyków w wojnie siedmioletniej. Pozostałości fortu zostały odnalezione na dzisiejszych terenach wystawowych (ang. Exhibition Grounds) w centrum Toronto.
Po podboju Kanady przez Brytyjczyków w 1760 okolice Toronto przez kilka następnych dziesięcioleci były dalej zamieszkiwane tylko przez Indian i nielicznych europejskich handlarzy. Dopiero po rewolucji amerykańskiej na północ zaczęli napływać Lojaliści, Amerykanie uchodzący ze Stanów Zjednoczonych, a chcący pozostać poddanymi korony brytyjskiej. Ich napływ do Kanady doprowadził do założenia prowincji Górna Kanada w 1791. Niedługo później brytyjski gubernator prowincji John Simcoe postanowił stworzyć w Toronto stolicę prowincji. W 1793 rozkazał wytyczyć miasto które nazwał York, lokując je niedaleko dogodnego naturalnego portu na jeziorze. Niedługo później miasto przejęło funkcję stolicy od miasta Newark, dzisiejszego Niagara-on-the-Lake. W 1796 wytyczono ulicę Yonge, dziś główną ulicę miasta. Simcoe nazwał ulicę imieniem ówczesnego sekretarza wojny Sir George Yonge'a. W 1812 York liczył tylko 700 mieszkańców, ale jego rola jako centrum rządowego oraz dogodne położenie gwarantowały wielką przyszłość.
W czasie wojny brytyjsko-amerykańskiej miasto było dwukrotnie splądrowane przez wojska amerykańskie w 1813. Po wojnie duży napływ brytyjskich imigrantów do Górnej Kanady spowodował gwałtowny wzrost ludności prowincji i jej stolicy. W 1834 miasto, liczące wtedy 9000 mieszkańców, otrzymało prawa miejskie pod nazwą Toronto. Pierwszym burmistrzem został William Lyon Mackenzie.
Od tego czasu miasto notowało nieustanny gwałtowny wzrost. Port w Toronto przyjmował wiele parostatków. Budowa linii kolejowych dała miastu połączenie z Montrealem, Nowym Jorkiem, Detroit i Chicago. Miasto stawało się finansowym i handlowym centrum prowincji, którym jest nieprzerwanie do dzisiaj. W 1839 z wcześniej instniejących college'ów utworzono Uniwersytet Toronto.
W 1867 po założeniu Konfederacji Kanady, Toronto stało się stolicą nowej prowincji Ontario. Miasto mające 30 tys. mieszkańców w 1851 było pięć razy większe w 1891. Budowa zakładów przemysłowych prowadziła do rosnącej industrializacji miasta. Na początku XX wieku budowa elektrowni wodnych w Niagara Falls dała miastu dogodne i tanie źródło elektryczności. W 1914 Toronto było, po Montrealu, drugim najważniejszym miastem Kanady.
We wczesnych latach 1920. miasto pojawiło się na światowej scenie naukowej gdy Frederick Banting,Charles Best, James Collip i John Macleod pracujący na Uniwersytecie Toronto odkryli insulinę. Co więcej, we współpracy z firmą farmaceutyczną Lily w piorunującym tempie opracowali metodę masowej produkcji insuliny i udostępnili ją milionom ludzi chorujących na cukrzycę, dotychczas skazanych na powolną śmierć. Za odkrycie Banting i Macleod otrzymali nagrodę Nobla z zakresu medycyny w 1923.
Miasto przeszło przez Wielką Depresję lat 30. stosunkowo mniej boleśnie niż inne miasta Kanady i Stanów Zjednoczonych. Lata drugiej wojny światowej przyniosły rozrost przemysłu elektronicznego i lotniczego. Ludność miasta przekroczyła jeden milion w 1951.
W 1953 stworzono nowy zarząd obszaru metropolitalnego, Metropolitan Toronto Authority. W 1949 rozpoczęto budowę metra. W 1967 przeprowadzono reorganizację samorządu miasta, tworząc strukturę składającą się z City of Toronto i pięciu podmiejskich borough, z których wszystkie za wyjątkiem East York stały się miastami przed 1991 rokiem w miarę wzrostu ich ludności. Wszystkie te części zostały z kolei połączone w jedno megacity w 1998.
W latach 60. Toronto powoli przejęło od Montrealu rolę centrum finansowego i komercyjnego Kanady. Rozwój ekonomiczny miasta Toronto był związany z ukończeniem w 1959 Drogi Wodnej Świętego Wawrzyńca łączącej Toronto a także Wielkie Jeziora z Oceanem Atlantyckim. Kolejnym plusem dla Toronto było zwycięstwo w wyborach prowincjonalnych w Quebecu - separatystycznej Parti Québécois. PQ wprowadziła cała gamę praw mających zachęcić do używania języka francuskiego, które nie były korzystne dla rozwoju Montrealu i jego statusu ekonomicznego. Pod koniec lat 70. i podczas lat 80. wiele firm i wielkich korporacji przeniosło swoje siedziby z Montrealu do Toronto, co pozwoliło na dalszy rozwój miasta.
Toronto -

Toronto dzisiaj

W 1998., kolejna reforma, połączyła miasto Toronto z pięcioma przemieściami: East York, Etobicoke, North York, Scarborough i York. Wszystkie te części zostały połączone w tak zwane megacity.
W 2002 Toronto gosciło Światowy Dzien Młodzieży i było miejscem pielgrzymki Jana Pawła II, lokalny Związek Zawodowy Pracowników Publicznych ( CUPE ) zdecydował się na strajk parę tygodni przed tą wizytą papieża. Na skutek tego biblioteki, żłobki, przedszkola, opieka nad zielenią miejską, wywózka śmieci itp. nie działały. Progresywno-Konserwatywny rząd Ontario musiał stworzyć ustawę o powrocie do pracy Związku Zawodowego Pracowników Publicznych. W ten sposób miasto przygotowało się do wizyty papieża. Ironią losu partia Progresywno-Konserwatywna przegrała Ontaryjskie wybory prowincjalne parę miesięcy później,a żadnen jej deputowany nie został wybrany w Toronto.
W 2003 miasto było jednym ze światowych epicentrów (i największym poza Azją południowo-wschodnią) wirusa SARS, który spowodował śmierć ponad 30 osób w mieście. Zła sława przyczyniła się do spadku liczby turystów odwiedzających miasto. Kiedy władzom medycznym Toronto udało się opanować epidemię, zogranizowano wielki koncert "SARS Benefit Concert", ktory po festiwalu Woodstock 1969, był największym na świecie koncertem. Udział w nim wzięli tacy artysci jak The Rolling Stones, AC/DC, Rush, The Guess Who, Justin Timberlake. W 2003. roku miasto rownież było ofiarą północnoamerykanskiego *Blackoutu* kiedy w miescie wyłączono energię elektryczną. W listopadzie 2003 nowym merem Toronto został David Miller. Toronto relatywnie dobrze wyszło z tych wypadków 2003. roku i patrzy z nadzieją przyszłość. Pewnym sukcesem jest to, że w 2004 nowemu merowi po raz pierwszy od wielu lat udało się zrównoważyć miejski budżet.
Dziś Toronto jest niewątpliwie najważniejszym kanadyjskim miastem, najwazniejszą metropolią kraju i jego ekonomiczną stolicą. W przeciagu ostatnich pięciu lat liczba mieszkanców Toronto zwiększyła się o ponad 95 tysięcy.

Problemy miasta

Pomimo tego, że liczba przestępstw w Toronto zmniejszyła się w ostatnim dziesięcioleciu, mieszkańcy zwracają szególną uwagę na przestępstwa z użyciem broni i przestępstwa zwiazane z różnymi gangami. Poziom morderstw w Toronto jest jednak względnie niski w porównaniu z miastami USA. Dla przykładu w 2003 dokonano w Toronto 65 moderstw, natomiast w Chicago, które ma podobną liczbę mieszkańców - 590. Co więcej, Toronto ma mniejszą liczbę przestępstw na jednego mieszkańca niż większość miast w Kanadzie. Prewencja wydaje się najskuteczniejszą bronią przeciw wzrostowi przestępczości. W obrębie miasta działa wiele funduszy i organizacji mających na celu zapobieganie przestępczości.
Jednym z problemów dzisiejszego Toronto są bezdomni. W ostatnim czasie władze miejskie zostały obciążone wieloma nowymi zadaniami, związanymi m.in. z pomocą społeczną. Postuluje się, że Toronto powinno znaleźć również nowe sposoby finansowania tych nowych zadań.

Zielone Toronto

Według władz Toronto, jest to najbardziej zielona metropolia świata. Blisko 1/5 powierzchni jakiej zajmują tereny zielone znacznie odbiega od przeciętnej tego kontynentu - 1/20 (5%). Na każdego mieszkańca przypada 10 drzew, a także statystycznie więcej pól golfowych niż w jakimkolwiek innym mieście. Rouge Valley Park to największy istniejący na świecie teren zielony w obrębie granic miasta – około 5 tysięcy hektarów.

Najwazniejsze atrakcje

  • Wieża CN (CN Tower), betonowa wieża transmisyjna (553 metrów, lub 1815 stóp) i jest największę strukturą samostojącą na świecie i najważniejszą atrakcją miasta.
  • SkyDome, pierwsza na świecie arena sportowa z całkowicie składającym się dachem.
  • Exhibition Place jest miejscem gdzie ma miejsce tradycyjna coroczna Canadian National Exhibition, i permanentna lokacja tzw. Wind Turbine
  • Nathan Phillips Square zlokalizowany przed ratuszem miejskim
  • Dundas Square
  • Queen's Park, siedziba prowincjonalnego rządu, dosłownie paręnaście metrów od największego kanadyjskiego uniwersytetu "University of Toronto"
  • Bay Street, ponad 25 wieżowców w których mieszczą się siedziby wielkich korporacji oraz gigantyczne domy towarowe
  • Wyspy Torontońskie (The Toronto Islands) o łącznej powierzchni 2,3 km² (568 akrów). Istnieje połączenie promowe między wyspami a nabrzeżem. Na Toronto Islands są plaże (w tym naturystów), park zabaw *Centre-Ville* i największa w Ameryce Północnej dzielnica deptaków.
  • Neighbourhoods - dzielnice o specyficznej atmosferze

Najważniejsze coroczne imprezy

  • Międzynarodowy festiwal filmów w Toronto. (Toronto International Film Festival), uważany wraz z Cannes, Wenecją i Berlinem jako jeden z najważniejszych na świecie.
  • Caribana - Festiwal Kultury Karaibskiej (trwa 2 tygodnie), karnawałowy pochód
  • Gay Pride Week - Największy na świecie festiwal mniejszości seksualnych. Co roku Pride Parade przyciąga ponad milion uczestników i widzów - w tym turystów i mieszkańców, którzy nie uważają się za gayów.
  • Kanadyjska Narodowa Wystawa (The Canadian National Exhibition)
  • The Taste of the Danforth - coroczny festiwal kultury i kuchni greckiej
  • Parada Świętego Mikołaja (The Santa Claus Parade) - uczestniczy w nim corocznie od 1905 roku ponad 1500 uczestnikow. Blisko milion małych widzów, retransmitowana w TV.

Inne atrakcje

Teatr

Jest to 3 największy ośrodek teatru angielskojęzycznego na świecie. Mimo że jest znacznie mniejszym miastem plasuje się zaraz za Londynem i Nowym Jorkiem, zarówno pod względem ilości wystawianych przedstawień (ponad 10.000), jak i liczby kompanii teatralnych (ponad 200). Wiele ze sztuk wystawianych i produkowanych tutaj trafia na Broadway czy West End.
W Toronto jest ponad 30 teatrów z czego duża część w tak zwanym The Theatre District. Znajduje się tam wiele zaspołów wystawiających własne inscenizacje np. Soulpepper, The Canadian Stage czy Tarragon. Poza tym grane są tam prawie wszyskie teatralne hity z Broadwayu. Wiele sztuk z Toronto odniosło sukces na Broadwayu np. "Show Boat" i "Ragtime".
Więcej przeczytaj w Teatr w Toronto

Muzyka klasyczna

W Toronto znajduje się również orkiestra symfoniczna TSO [1], która występuje w prestiżowym Roy Thomson Hall [2]. Toronto jest też siedzibą orkiestry i chóru Tafelmusik [3] specjalizujących się w odtwarzaniu muzyki barokowej na autentycznych instrumentach z tamtej epoki.
W Toronto działa też teatr operowy Canadian Opera Company [4], jeden z dziesięciu największych w Ameryce Północnej. Przez wiele lat teatr nie miał stałej, wyspecjalizowanej sali operowej. Dopiero teraz budowana jest dla niego sala operowa najwyższej klasy (ang. Four Seasons Centre for the Performing Arts) która ma być gotowa w 2006.
Oprócz sztandarowych instytucji muzyki klasycznej jak wspomniane TSO, COC czy Tafelmusic, znajdziecie dziesiątki innych zespołów, które stoją na bardzo wysokim poziomie, jak choćby Toronto Mendelssohn Choir ([5]). Codziennie odbywają się koncerty, w tym wiele gratis, o których informacje najłatwiej znaleźć w bezpłatnym czasopiśmie The Wholenote Magazine [6].
Tą publikację i inne informacje znajdziecie w hallu wydziału muzycznego UofT, za planetarium/ROM lub w konserwatorium. Zainteresowani muzyką gitarową powinni sprawdzić informacje w Guitar Society of Toronto ([7]).

Muzea

Oprócz najbardziej znanych muzeów jak ROM, Bata czy AGO, w Toronto znajdziecie ponad 100 innych muzeów, mniej lub bardziej dziwnych. Istnieje tu na przykład jedyne na świecie muzeum antykoncepcji (Museum of Contraception, kontakt tel:416-449-9444), są takie jak telewizorów, cukru czy lalek. Słowem każdy może znaleźć coś dla siebie. Chyba najpełniejszą listę, co nie oznacza że są na niej wszystkie muzea, posiada The Ontario Museum Association (50 Baldwin St., tel:416-348-8672, [8]), na stronie web można wyszukać muzea o określonym profilu lub znajdujące się w danej miejscowości w całej prowincji Ontario.
Royal Ontario Museum
Już niedługo ROM ([9]) uzyska nową, zaskakującą i innowacyjną fasadę. Światowej sławy architekt, Daniel Libeskind, który wygrał międzynarodowy konkurs, zaprojektował wielką strukturę kryształu od strony Bloor St. w ramach programu Renaissance ROM, dzięki któremu liczne eksponaty, dotąd pozostające w magazynach, będą mogły zostać udostępnione widzom. A jest tego sporo, ponieważ muzeum posiada ponad 6 milionów eksponatów.
Najważniejsze zbiory to te dotyczące dalekiego wschodu i kamieni szlachetnych i kryształów. ROM posiada największy w zachodnim świecie i unikalny zbiór dzieł sztuki Chin i Korei. Kolekcja obejmuje 8.000 lat i znaleźć tu można zarówno misternie zdobione przedmioty codziennego użytku, jak i cały wspaniały grobowiec dynastii Ming.
Art Gallery Of Ontario
Jest bodaj najważniejszą galerią sztuki w Kanadzie i jedną z czołowych w Ameryce. AGO ([10]) ma już ponad stuletnią tradycję i zgromadziła około 26.000 dzieł sztuki zarówno europejskiej, jak kanadyjskiej czy amerykańskiej, z ostatnich 600 lat.
Galeria ma największą kolekcję rzeźb na świecie znanego brytyjskiego artysty Henrego Moor'a, jak i liczne obrazy światowych sław, jak choćby Picassa, Moneta, Rubensa, van Gogha, Renoira, by wymienić tylko paru.
W najbliższym czasie (2005-7) AGO przebuduje budynek według projektu sławnego architekta Franka Gehry, który - warto tu przypomnieć - pochodzi z Toronto.

Scena muzyczna

Miasto ma bardzo ożywioną scenę muzyczną – zarówno klasyczną jak i jazzową czy rokową, a nawet awangardową/underground. Każdy znajdzie coś dla siebie. W niezliczonych klubach, ale także restauracjach i kawiarniach występują muzycy na żywo.
Więcej w Toronto-muzyka

Film

Także na tym polu Toronto ma się czym pochwalić. Oczywiście od Hollywood dzieli przepaść, ale ostatnio Toronto walczy o 2 miejsce produkcji filmowej z Nowym Jorkiem.
Więcej informacji: Toronto-film

Dzielnice Toronto

Toronto ma ponad 240 różnych dzielnic i miejsc różniących się od siebie. Poniższa lista wymienia tylko kilka sposród nich. Mimo ze wiele z tych dzielnic nie ma statusu oficjanego, ich nazwa jest znana dla wiekszosci mieszkańców.

Old Toronto

Stare Toronto (Old Toronto) odnosi się do obszaru miasta z okresu 1967-1997, czyli przed rozszerzeniem granic administracyjnych w 1998 roku. Czasami mówi się o tej okolicy jako South lub Central District.

East York

  • Leaside
  • Thorncliffe Park

Etobicoke

  • Islington
  • The Kingsway
  • Long Branch
  • Mimico
  • New Toronto
  • Rexdale

Scarborough

  • Agincourt
  • Bendale
  • Cliffcrest
  • Guildwood
  • Scarborough Village

North York

  • The Bridle Path
  • Downsview
  • Don Mills
  • Jane and Finch
  • North York Centre
  • The Peanut
  • Willowdale
  • York Mills

York

  • Baby Point
  • Weston

Przedmiescia Toronto

Przedmieścia bezpośrednio otaczające Toronto nazywa sie czasami The 905 belt czyli pasek 905, po kodzie telefonicznym uzywanym przez te miasta (Kody z Toronto to 416 i 647).

Edukacja

Na terenie Toronto znajdują się trzy olbrzymie kompleksy uniwersytetów, University of Toronto jest największym uniwersytetem w Kanadzie i studiuje na nim ponad 55 000 osób.
Innymi szkołami wyższymi są
  • Ontario College of Art & Design
  • Centennial College
  • George Brown College
  • Humber College
  • Seneca College
W granicach miasta Toronto znajduje się również wiele szkół prywatnich takich jak Branksome Hall, Bishop Strachan School, Crescent School, Havergal College, St. Michael's College School, St. Clement's School, Royal St. George's College oraz Upper Canada College.

Polityka

Obecni członkowie izby gmin z Toronto Jean Augustine, Carolyn Bennett, Sarmite Bulte, John Cannis, Roy Cullen, Ken Dryden, John Godfrey, Bill Graham, Tony Ianno, Jim Karygiannis, Jack Layton, Derek Lee, John McKay, Dan McTeague, Maria Minna, Jim Peterson, Yasmin Ratansi, Judy Sgro, Mario Silva, Alan Tonks, Joe Volpe, Tom Wappel, Borys Wrzesnewskyj Obecni członkowie Ontario Legislative Assembly z TorontoLorenzo Berardinetti, Laurel Broten, Michael Bryant, Donna Cansfield, David Caplan, Mary Anne V. Chambers, Marilyn Churley, Mike Colle, Joseph Cordiano, Alvin Curling, Brad Duguid, Gerard Kennedy, Monte Kwinter, Rosario Marchese, Gerry Phillips, Michael D. Prue, Shafiq Qaadri, Tony Ruprecht, Mario Sergio, George Smitherman, Kathleen O. Wynne, David Zimmer
Północ: Vaughan, Markham,Thornhill
Zachód: Brampton, Mississauga, Port Lotniczy Lester B. PearsonToronto Wschód: Pickering
Południe: Jezioro Ontario

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.