Tora -
Tora -
Tora, תורה - (hebr. prawo, nauka, droga, dosł. nauczanie). W węższym znaczeniu - pięć pierwszych ksiąg Biblii (Pięcioksiąg, Pentateuch); w szerokim znaczeniu - cała Biblia hebrajska (Tora pisana, Tanach) oraz tradycja teologiczno-prawna judaizmu (Tora ustna).

Pięcioksiąg (Pentateuch, księgi Mojżeszowe)

Najważniejszy tekst objawiony judaizmu, składający się z 5 ksiąg w języku hebrajskim, spisanych wedle tradycji przez Mojżesza na polecenie Boga. W skład Tory wchodzą (w nawiasach transkrypcja nazwy hebrajskiej, stanowiącej pierwsze słowa danej księgi oraz chrześcijańskie nazwy polska i łacińska):
1. בראשית - 'Bereszit' (tłum. "Na początku"; pl. Księga Rodzaju łac. Genesis)
2. שמות - 'Szemot' (tłum. „Imiona"; pl. Księga Wyjścia; łac. Exodus)
3. ויקרא - 'Wajjikra' (tłum. "I zawołał"; pl. Księga Kapłańska; łac. Leviticus)
4. במדבר - 'Bemidbar' (tłum. "Na pustyni"; pl. Księga Liczb; łac. Numeri)
5. דברים - 'Dwarim' (tłum. "Słowa"; pl. Księga Powtórzonego Prawa; łac. Deuteronomium)

Głównym tematem Tory jest Przymierze pomiędzy Bogiem, a narodem Izraela za pośrednictwem Mojżesza zawarte podczas wędrówki z niewoli egipskiej do Ziemi Obiecanej. Opis kształtowania się narodu i kultu za czasów Mojżesza poprzedzony jest znajdującymi się w Księdze Rodzaju opowieściami o prapoczątkach ludzkości (od Stworzenia do Potopu i Wieży Babel) oraz pradziejach Izraela (dzieje Patriarchów: Abrahama, Izaak oraz Jakub i jego synów).
Dzisiejsza biblistyka przyjmuje, że księgi powstały z wielu starszych tradycji, a ich dzisiejsza forma ukształtowała się do końca V w. p.n.e. Teoria źródeł przyjmuje, że na Pięcioksiąg składają się cztery dokumenty pierwotne: jahwistyczne (J), elohistyczne (E), kapłańskie (P) oraz deuteronomistyczne (D), wielokrotnie redagowane i uzupełnione o tradycję ustną.

Zwoje Tory (Sefer Tora) i ich kult

Tora (Pięcioksiąg) jest spisana ręcznie na białym, skórzanym zwoju. Przechowywana jest bardzo uroczyście, zwinięta i ubrana w tzw. sukienkę, ukoronowana. Składana jest w Aron Hakodesz, specjalnej, zasłoniętej szafie w synagodze.
Tora stanowi samo centrum życia żydowskiego. Na niej opiera się cały system modlitw. Wszelkie poczynania religijnego Żyda są uwarunkowane nakazami i zakazami zawartymi w Torze. W synagodze Tora jest czytana na bimie w rytmie rocznym. Torze jest poświęcone specjalne święto, Simchat Tora, podczas którego Żydzi tańczą z radości z Torą w ramionach.

Tora ustna

Zwana również miszną. Cała tradycja ustna stanowiąca uzupełnienie Tory pisanej. Składa się z dodatków i komentarzy (midraszy), przepisów prawnych (halachy) oraz przypowieści i legend objaśniających (hagady). Tora ustna zawiera całą tradycję religijną Żydów i jest nierozłączna od Tory pisanej.

Tora w teologii chrześcijańskiej

Pięcioksiąg dla chrześcijan stanowi słowo Boże, przedstawiające dzieje relacji człowieka z Bogiem; zwłaszcza przymierza zawieranego z patriarchami, a zapowiadających Nowe Przymierze. Chrześcijanie są wolni od przepisów prawnych Tory, ale nie od nauk moralnych i religijnych (Dekalog).
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.