Tonga - państwo leżące na archipelagu o tej samej nazwie na południowym Pacyfiku, położone w jednej trzeciej drogi pomiędzy Nową Zelandią a Hawajami, na południe od Samoa, na zachód od Fidżi.
br />

Historia

Znaleziska archeologiczne dowodzą, że pierwsi osadnicy na Tonga pojawili się ok. 6000 lat temu. Znajdowały się tam najprawdopodobniej najstarsze osady ludzkie na terenie Polinezji. Ok. XII wieku Tongijczycy tworzyli silną i znaczącą na terenie Pacyfiku cywilizację, określaną przez niektórych historyków jako "Imperium Tongijskie". W wieku XV, a potem w XVII trwały na Tonga wojny domowe. W tym oto czasie przybyli na wyspy pierwsi Europejczycy - holenderscy podróżnicy Willem Schouten i Jacob Le Maire w 1616 r., a następnie James Cook w latach 1773, 1774 i 1777, misjonarze z Londynu w 1794 i misjonarz kościoła metodystów Walter Lawrey w 1822.
W 1845 r. Tonga zostało zjednoczone w Królestwo Polinezji przez wodza Taufa'ahau, który został ochrzczony i przyjął imię George. W 1875 r. ogłosił on Tonga monarchią konstytucyjną, wprowadzając kodeks prawny, emancypację kobiet, prawo własności ziemi, wolność prasy oraz ograniczając swobodę lokalnych wodzów. W obliczu próby obalenia drugiego króla przez europejskich kolonizatorów i miejscowych kacyków, na mocy Traktatu o przyjaźni z 18 maja 1900 Tonga stało się protektoratem brytyjskim. Status ten zmienił się w 1970 r., kiedy to Tonga uzyskało niepodległość i przystąpiło do Wspólnoty Narodów. W 1999 wstąpiło w poczet krajów zrzeszonych w ONZ.

Polityka

Tonga jest jedyną monarchią na Pacyfiku, a władza królewska jest znacznie większa niż w monarchiach europejskich. Szacunek dla króla jest tak samo duży jak przed stuleciami i jest ściśle powiązany z tongańską tradycją. Bespośredni dziedzic pierwszego monarchy, Taufa'ahau Tupou IV wraz z rodziną, wpływowymi członkami szlachetnych rodów oraz wzrastającą w siłę nową elitą, żyją w dobrobycie i przepychu, podczas gdy reszta mieszkańców doświadcza biedy. Skutki tego rozdziału są niwelowane przez trzy główne czynniki: edukację, lecznictwo i posiadanie ziemi.
Tonga ma znakomity system szkolnictwa, które jest darmowe i obowiązkowe dla dzieci do dwunastego roku życia, oparte na symbolicznych opłatach za edukację średnią i systemie stypendiów zagranicznych na studia wyższe. Tongijczycy są narodem dobrze wykształconym, ze wskaźnikiem analfabetyzmu ok. 2%.
Dostęp do opieki medycznej jest nieograniczony. Jeśli chodzi o prawo posiadania ziemi, jest ono konstytucyjnie chronione - zakazana jest sprzedaż ziemi cudzoziemcom (choć może ona być im dzierżawiona). Na zurbanizowanych terenach głównej wyspy archipelagu, Tongatapu, gdzie zamieszkuje 60% populacji tongijskiej, ziemi jest stosunkowo niewiele. Ziemia uprawna jest jednak dostępna na innych wyspach, o charakterze bardziej rolniczym. Większość ludności utrzymuje się z produkcji żywności - rolnictwa, rybołówstwa i hodowli, co pokrywa ok. połowy potrzeb żywnościowych kraju. Kobiety i mężczyźni mają równy dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej. Stosunkowe równouprawnienie występuje także w sferze zatrudnienia, jednak kobiety są dyskryminowane w kwestii posiadania ziemi i polityki, często ma też miejsce przemoc domowa. Wskaźniki przestępczości są dość niskie, lecz wzrastają, co jest przypisywane powrotowi rodowitych Tongijczyków z zagranicy, np. w wyniku deportacji.
Na Tonga występują tendencje prodemokratyczne, kładące nacisk na potrzebę reform i lepszej reprezentacji większości w parlamencie. Mimo to, monarchia nadal cieszy się poparciem społecznym.

Dotychczasowi monarchowie Tonga

  1. George Tupou I (1875-1893)
  2. George Tupou II (1893-1918)
  3. Salote Tupou III (królowa) (1918-1965)
  4. Taufa'ahau Tupou IV (1965- )
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.