{{Nazwa_koreańska| nazwa= Tangsudo | transkrypcja_poprawiona= Dangsudo | transkrypcja_MCR= Tangsudo | transkrypcja_polska= | hangyl= 당수도 | hancha= 唐手道 | IPA= | wymowa= | }} Tangsoodo - koreańska sztuka walki, mocny wpływ na jej powstanie miały chińskie systemy i karate z Okinawy.

Nazwa

Nazwa tej sztuki walki oznacza "chińską sztukę walki rękami" (Tang - nazwa jednej z dynastii Chin, Su - ręka, cios obrona, Do - droga, sztuka, sposób życia). Używane w Korei przed 1930 rokiem chińskie ideogramy oznaczające tangsoodo i karate-do są bardzo podobne.

Różnice z taekwondo

W odróżnieniu od taekwondo, tangsoodo kładzie mniejszy nacisk na rywalizację sportową. Większy natomiast nacisk kładzie na rozwój psychofizyczny człowieka, dyscyplinę, wartości zdrowotne oraz umiejętność samoobrony i walki realnej.

Stopnie i ubiór

Uprawiający tangsoodo są klasyfikowani w 20 stopni zaawansowania: 10 szkoleniowych, tzw. gup (od 10 do 1) i 10 mistrzowskich, tzw. dan (od 1 do 10). Stopnie od 5 dan wzwyż uzyskuje się za wybitną działalność w tangsoodo. Zawodnicy ćwiczą w specjalnych białych ubiorach (tzw. dobok) przypominających strój zawodnika karate i składających się ze spodni, kaftana i pasa. Kolor pasa wyraża stopień zawansowania ćwiczącego poprzez analogię do pory roku: biały, żółty, zielony, niebieski (lub czarny). Posiadacze stopni dan noszą ciemno-niebieskie lub czarne pasy.

Techniki

Tangsoodoo jest w warstwie podstawowej podobne do shotokan karate ale ma nieco więcej kopnięć. Do używanych w tangsoodo technik walki należą: uderzenia ręką, nogą, bloki. W mniejszym stopniu stosuje się podcięcia, rzuty i dźwignie na kończyny.
Metody treningowe obejmują trening technik podstawowych, układy, walkę umowną oraz walkę wolną, oraz samoobronę.
Układy (kor. hyung) są ustalonymi sekwencjami ruchów wykonywanych bez przeciwnika. W tangsoodo podstawowe układy są odpowiednikami układów w karate (jap. kata) np. kicho, pyungahn czy Kong Song Koon, odpowiadają formom taikyoku, pinan, Kushanku w karate. Ponadto praktykuje się pewne formy specyficzne dla tangsoodo, jak chilsung, yukro, sorim-jangkwon oparte na formach kung-fu.Uderzenia są poparte ruchem skrętnym bioder. Tangsoodo oparte jest na technikach nożnych, zachowało jednakże wiele technik z ogólnie pojmowanego karate.

Historia

Około 1794 roku Koreański urzędnik Lee Duk Moo ułożył podręcznik technik sztuk walki używanych przez koreańską armię. Dzieło zatytułowane Muye tobo t'ongji (武藝圖譜通志/무예도보통지Ilustrowany podręcznik sztuk walki) zostało napisane w klasycznej chińszczyźnie i przeznaczone dla arystokracji. Spośród 300 stron tekstu, jedynie 16 omawiało walkę bez broni. Pokazane tam techniki przypominają północną odmianę stylu z klasztoru Szaolin. Po drugiej wojnie światowej nawiązywano do Muye tobo t'ongji jako do źródła koreańskich sztuk walki. W XVIII wieku powstała gra taekkyon (przedtem nie zanotowano tej nazwy, wcześniejsze formy walki nazywając subak). W taekkyon stosowano podcięcia i kopnięcia, zaś rąk używano głównie do blokowania ciosów lub utrzymania równowagi. Celem tej gry było spowodować upadek przeciwnika trzema sposobami. 1. podcięcie nogi przeciwnika, 2. kopnięcie przeciwnika w klatkę piersiową lub w ramię, 3. wyskok i kopnięcie przeciwnika w głowę. Sztuka ta nie była podbudowana wartościami duchowymi i filozoficznymi i widzowie często robili zakłady podczas zawodów. Ze względu na nacisk na kopnięcia po łuku, w latach sześćdziesiątych XX wieku ten rodzaj współzawodnictwa wywarł wpływ na sportowe taekwondo. Jednakże termin taekkyon znaczeniowo nie ma nic wspólnego z terminem taekwondo.
22 sierpnia 1910 roku Japonia oficjalnie zaanektowała Półwysep Koreański, zmieniając go w swoją prowincję. Okupacja japońska despotycznie tłumiła wszelkie formy kultury koreańskiej. Koreańczykom zabroniono praktykować jakąkolwiek rodzimą sztukę walki, społeczeństwo wiedziało tylko o gumdo (kendo) i yudo (judo). Jednak tradycyjne koreańskie sztuki walki, takie jak taekkyon, praktykowała niejawnie garstka uczniów.
Powstałe podczas japońskiej okupacji koreańskie sztuki walki tangsooso i kongsoodo (inny sposób odczytania chińskich ideogramów oznaczających karate-do) wywodzą się od japońskiego karate. Od roku 1926 Koreańczyk Won-Guk Lee studiował prawo w Japonii i uczył się karate pod kierunkiem Gichina Funakoshi. W roku 1944 rozpoczął nauczanie Chung Do Kwan w Seulu, gdzie jednym z jego uczniów był Jhoon Rhee.
Duży wpływ na tangsoodo wywarł Kee Hwang (ur. 9 listopada 1914, zm. 14 lipca 2002). Pracując dla japońskiego przedsiębiorstwa kolejowego w Mandżurii Cho Sun Railway Company, Kee Hwang uczył się karate. Korzystał przy tym z dostępnych mu książek w języku japońskim. (Kee Hwang twierdził, że uczył się chińskich sztuk walki w Mandżurii, lecz wielu badaczy podważa to twierdzenie). W 1945 roku Kee Hwang założył szkołę karate Mu Duk Kwan (mu -- walka, duk -- cnota, zacność, kwan -- szkoła walki) zaś w 1953 organizację Korea Tang Soo Do Association
W roku 1955 grupa przedstawicieli szkół walki, oficerów koreańskiej armii i polityków zdecydowała, że tangsoodo i kongsoodo nie są wystarczająco patriotycznymi nazwami dla stylów karate praktykowanych w Korei i na wniosek generała Hong-Hi Choi uchwaliła, że w przyszłości wszystkie koreańskie style powinny być nazwane taekwondo. Nowa sztuka walki miała nawiązywać do koreańskiej gry zwanej taekkyon polegającej na kopnięciach i podcięciach.
Większość koreańskich sztuk walki przyłączyła się do nowej Taekwondo Association, lecz Kee Hwang zdecydował utrzymać niezależność Mu Duk Kwan, aby zachować czystość form i tradycyjne wartości. Po części Ji Do Kwan także utrzymała niezależność. Około roku 1957 Koreańczyk Jhoon Rhee zaczyna nauczać karate Ji Do Kwan, system oparty na karate Shotokan, w San Marcos (Teksas). We wrześniu 1961 roku style karate znane jako Chung Do Kwan, Chang Mu Kwan, Song Mu Kwan, Mu Duk Kwan i Ji Do Kwan reorganizuje się w zunifikowany system zwany taesoodo. Utworzono organizację Korea Taesoodo Association (KTA, od 1965 Korea Taekwondo Association) a taesoodo staje się częścią wojskowego szkolenia. Liderzy Mu Duk Kwan i Ji Do Kwan opierają się konsolidacji.
Z powodów politycznych ogranicza się japońskie pochodzenie stylu, co doprowadza do rozwoju nowych założeń etycznych, filozoficznych i technicznych tej sztuki. W 1965 KTA ustala komitet w celu zaprojektowania odmiennej praktyki form (zwanych poomse) które mają zastąpić tradycyjnie nauczane kata karate. Wprowadzenie walki sportowej w ochraniaczach pozwalających na większy kontakt zmieniło taktykę walki. Na przykład, karate kładzie nacisk na pojedyncze uderzenia pięścią, a taekwondo zaczęło kłaść nacisk na kopnięcia wyprowadzane w szybkiej kombinacji. Zabraniało używania technik ręcznych na twarz oraz jakichkolwiek ataków poniżej pasa. Ponadto, zmodyfikowano reguły walki sportowej, aby kładąc nacisk na ciągłą akcję.

Organizacje

W 1975 w Stanach Zjednoczonych została utworzona Tang Soo Do Moo Duk Kwan Federation Inc. (obecnie nosi nazwę U.S. Soo Bahk Do Moo Duk Kwan Federation Inc.). Inną organizacją jest World Tang Soo Do Association. Została założona w Filadelfii (USA) w 1982 przez Jae Chul Shina.
W roku 1983 Chun Sik Kim założył International Tang Soo Do Federation.
W roku 1994 Hwang Ki zmienił nazwę sztuki walki z tangsoodo na soobahkdo nawiązując do sztuki walki subak (soobahk) uprawianej dawniej w Korei.
Sztukę walki tangsoodo uprawiali: amerykański aktor i karateka Chuck Norris -- uczeń Jae Chul Shina i Ki Whang Kima, oraz reżyser walk w filmach akcji Pat Johnson.
Linki: Stowarzyszenie Tang Soo Do Polska
Tangsudo
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.