Szatan (hebr. תמם satan - nieprzyjaciel; w dziełach gnostyckich nazywany czasem Azazelem) - w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie naczelna personifikacja zła oraz jego sprawca.

Judaizm

Pojawił się w religii starożydowskiej, gdy Żydzi znaleźli się w sferze wpływów zaratusztrianizmu (okres niewoli babilońskiej), co znalazło odzwierciedlenie m.in. w treści legendy o Ewie i wężu-szatanie. Z kolei pod wpływem religii żydowskiej koncepcja szatana pojawiła się w chrześcijaństwie (gdzie szatan to przede wszystkim twórca zła i pan śmierci) oraz islamie (gdzie szatan pełni głównie rolę kusiciela).
W Starym Testamencie pojęcie szatana pojawia się w znaczeniu przeciwnik, nieprzyjaciel, przeszkoda na drodze. Szatan występuje też jako oskarżyciel przed Sądem Bożym. Wtedy jeszcze nie jest przeciwnikiem Jahwe.
W okresie międzytestamentowym szatana łączy się z demonami jako jego poddanymi. (Demony, zgodnie z zapisem w apokryficznej I Księdze Henocha miały powstać z "bezprawnego obcowania aniołów z kobietami ludzkimi".) Wtedy szatana zaczyna się uważać za personifikację zła.

Chrześcijaństwo

W Nowym Testamencie wiara w istnienie szatana i demonów jest już powszechna. Symboliści uznają te istoty za symbole zła, realiści mówią zaś o jak najbardziej osobowej, ponadludzkiej egzystencji szatana. Pozycja szatana jako przeciwnika Boga zostaje poszerzona o rolę kusiciela, przeciwnika Jezusa i wspólnoty chrześcijańskiej.
Problem szatana w religii odzwierciedla pytanie o początek zła w ogóle.

Islam

W islamie jedno z imion Szajtana (Szatana) przywódcy zbuntowanych aniołów to Iblis. Został on wygnany z nieba, gdy odmówił złożenia hołdu Adamowi, pierwszemu człowiekowi. Pozwolono mu pozostać na ziemi, aby wodził ludzi na pokuszenie i wystawiał ich na próbę. Jego pierwszymi ofiarami byli Adam i Hawwa (Ewa). Próbował także zwieść Mahometa, dyktując mu nieprawdziwe wersety Koranu, tzw. "szatańskie wersety". Pojawia się wszędzie tam, gdzie łatwo o występek (na bazarach, w łaźniach, przy muzyce i śpiewie) oraz tam, gdzie znajdują nieczystości.
W ludowych wierzeniach muzułmańskich Szatan (arab. Szajtan) to przede wszystkim zły duch szkodzący ludziom, utożsamiany zwykle z dżinnami.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.