Stopnie wojskowe - są tytułami żołnierzy oznaczającymi miejsce danego żołnierza w hierarchii wojskowej oraz warunkują zajmowanie stanowiska służbowego o określonym stopniu etatowym. Stopnie wojskowe mają swoje oznaki składające się najczęściej z gwiazdek, tzw. diamentów, belek i krokiewek. Oznaki stopni umieszcza się na mundurze. W Wojsku Polskim oznaki stopni nosi się na naramiennikach, nakryciu głowy (czapce garnizonowej, berecie czy furażerce), rękawach mundurów (w Marynarce Wojennej) lub na lewej piersi kurtki mundurowej. Hierarchia stopni w wojsku często bywa powielana w innych służbach mundurowych danego kraju (policji, służbach granicznych, straży pożarnej itp.).

Stopnie wojskowe w Wojsku Polskim

W Wojsku Polskim żołnierze noszący określone stopnie wojskowe wchodzą w skład Korpusów Kadry Sił Zbrojnych RP. Korpusami tymi są korpusy: szeregowych, podoficerów i oficerów. Stopniami wojskowymi są następujące stopnie:

Korpus szeregowych:

oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
szeregowy
szer.
OR-01
starszy szeregowy
st. szer.
OR-02


Korpus podoficerów:

oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
kapral

kpr.
OR-03
starszy kapral

st. kpr.
OR-04
plutonowy

plut.
OR-05
sierżant

sierż.
OR-06
starszy sierżant

st. sierż.
OR-07
'zniesiono
1 lipca 2004
starszy plutonowy
st. plut.

oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia

skrót
kod NATO
młodszy chorąży

mł. chor.
.
chorąży

chor.
.
starszy chorąży

st. chor.
OR-08
starszy chorąży
sztabowy
st. chor. szt.
OR-09
zniesiono
1 lipca 2004'
młodszy chorąży
sztabowy
mł. chor. szt.
chorąży
sztabowy
chor. szt.

Uwaga - reformą pragmatyczną z 1 lipca 2004 zniesiono następujące stopnie wojskowe: starszy plutonowy, sierżant sztabowy, starszy sierżant sztabowy, młodszy chorąży sztabowy, chorąży sztabowy. Żołnierze zawodowi i rezerwy posiadający jeden z ww. stopni zachowują go dożywotnio. Żołnierze rezerwy mający jeden z ww. stopni są powoływani do służby czynnej w stopniu bezpośrednio niższym, nie zniesionym (np. st. sierż. sztab - st. sierż., chor. sztab. - st. chor.). Dodatkowo zniesiono korpus chorążych i przeniosiono żołnierzy z tego korpusu do korpusu podoficerów.

Korpus oficerów:

  • oficerowie młodsi:
oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
Stopień_wojskowy -
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
podporucznik
ppor.
OF-01 jak por.
porucznik
por.
OF-01 jak ppor.
kapitan
kpt.
OF-02


Uwaga - oficerowie młodsi na pagonach nie noszą belek.
  • oficerowie starsi:
oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
major
mjr
OF-03
podpułkownik
ppłk
OF-04
pułkownik
płk
OF-05


align="left", border="3" |-bgcolor=#efefef |
oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
|| || || || |-bgcolor=#efefef |
nazwa stopnia

skrót
kod NATO
||
generał
brygady

gen. bryg.
OF-06
||
generał
dywizji

gen. dyw.
OF-07
||
generał
broni

gen. broni
OF-08
||
generał1

gen.
OF-09

1 zgodnie z aktualnie obowiązującym tekstem jednolitym ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, po ostatniej reformie z 2004, jest to najwyższy stopień generalski (
generał, a nie występujący wcześniej generał armii)

Marynarka Wojenna RP:

Pełne zestawienie wszystkich oznak w Marynarce Wojennej od roku 1920 - patrz stopnie wojskowe w Polskiej Marynarce Wojennej.

Korpus szeregowych:

oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
marynarz
mar.
OR-01
starszy marynarz
st. mar.
OR-02


Korpus podoficerów:

oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
mat

mat
OR-03
starszy mat

st. mat
OR-04
bosmanmat

bsmt
OR-05
bosman

bsm.
OR-06
starszy bosman

st. bsm.
OR-07
'zniesiono
1 lipca 2004
starszy bosmanmat
st. bsmt.
bosman sztabowy
bsm. szt.
starszy bosman
sztabowy
st. bsm. szt.

oznaka
stopnia wojskowego'
na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia

skrót
kod NATO
młodszy chorąży
marynarki

mł. chor. mar.
.
chorąży
marynarki

chor. mar.
.
starszy chorąży
marynarki

st. chor. mar.
OR-08
starszy chorąży
sztabowy marynarki

st. chor. szt. mar.
OR-09
'zniesiono
1 lipca 2004
młodszy chorąży
sztabowy marynarki

mł. chor. szt. mar.
chorąży
sztabowy marynarki

chor. szt. mar.


Uwaga - reformą pragmatyczną z 1 lipca 2004 zniesiono następujące stopnie wojskowe: starszy bosmanmat, bosman sztabowy, starszy bosman sztabowy, młodszy chorąży sztabowy marynarki, chorąży sztabowy marynarki. Żołnierze zawodowi i rezerwy posiadający jeden z ww. stopni zachowują go dożywotnio. Żołnierze rezerwy mający jeden z ww. stopni powoływani są do służby czynnej w stopniu bezpośrednio niższym, nie zniesionym (np. st. bosm. sztab. - st. bosm., chor. sztab. mar. - st. chor. mar.). Dodatkowo zniesiono korpus chorążych i przeniosiono żołnierzy z tego korpusu do korpusu podoficerów.

Korpus oficerów:

  • Oficerowie młodsi
oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
Stopień_wojskowy -
Stopień_wojskowy -
nazwa stopnia

skrót
kod NATO
podporucznik
marynarki

ppor. mar.
OF-01 jak por.
porucznik
marynarki

por. mar.
OF-01 jak ppor.
kapitan
marynarki
kpt. mar.
OF-02


  • Oficerowie starsi
oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
Stopień_wojskowy -
Stopień_wojskowy -
Stopień_wojskowy -
nazwa stopnia

skrót
kod NATO
komandor
podporucznik

kmdr ppor.
OF-03
komandor
porucznik

kmdr por.
OF-04
komandor

kmdr
OF-05


oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
kontradmirał
kadm.
OF-06
wiceadmirał
wadm.
OF-07
adm. fl.
adm. floty
OF-08
admirał
adm.
OF-09


Marszałek Polski

  • Najwyższy stopień wojskowy dla całości Sił Zbrojnych RP. Na stopień ten mianuje Prezydent RP na wniosek Ministra Obrony Narodowej generała albo admirała za szczególne zasługi dla Sił Zbrojnych. Ostatnim Marszałkiem Polski był Marian Spychalski; obecnie żaden żołnierz nie nosi stopnia marszałka. Zwyczajowo powołuje się marszałków jedynie podczas wojny lub w obliczu zagrożenia wojną.
oznaka
stopnia wojskowego

na kurtce
mundurowej
nazwa stopnia

skrót
kod NATO
marszałek
Polski

marsz.
OF-10


Czy wiesz że:

  • Żołnierze mogą być dla siebie ze względu na posiadany stopień przełożonymi, podwładnymi, starszymi lub młodszymi, a także równymi stopniem. W zasadzie tylko bezpośredni przełożeni mogą podwładnym wydawać wiążące polecenia, czyli rozkazy. W sprawach nadzwyczajnych oraz w wypadku naruszania przez żołnierzy młodszych dyscypliny żołnierz starszy stopniem może wydać rozkaz żołnierzowi młodszemu stopniem.
  • Stopnie wojskowe są dożywotnie, ale żołnierz może stopień wojskowy stracić w wyniku zastosowania przez sąd środka karnego degradacji albo przez przełożonego kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia wojskowego. (W związku z wprowadzeniem w życie z dniem 01 lipca 2004 roku ustawy o zawodowej służbie wojskowej kara dyscyplinarna obniżenia stopnia wojskowego przestała obowiązywać).
  • Tradycyjnie, w niektórych rodzajach wojsk używano innych nazw dla niektórych stopni wojskowych:
    • w artylerii:
      • kanonier (kan.) - szeregowy
      • bombardier (bomb.) - starszy szeregowy
      • ogniomistrz (ogniom.) (także w Państwowej Straży Pożarnej) - sierżant
      • starszy ogniomistrz (st. ogniom.) - (także w Państwowej Straży Pożarnej) - starszy sierżant
    • W kawalerii (a także w wojskach pancernych w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, w dużej części sformowanych z byłych kawalerzystów):
      • ułan (uł.) - szeregowy,
      • starszy ułan (st. uł.) - starszy szeregowy,
      • wachmistrz (wachm.) - sierżant,
      • starszy wachmistrz (st. wachm.) - starszy sierżant,
      • rotmistrz (rotm.) - kapitan.
    • legiony:
      • legionista (leg.) - szeregowy
      • starszy legionista (st. leg.) - starszy szeregowy
  • W okresie PRL-u stopnie nadane przez Narodowe Siły Zbrojne były podawane oddzielnie i różnie traktowane, ale przez społeczeństwo uznawane. Sprawa formalnie została uregulowana w 1988. Od tego czasu wg przepisów są uznawane za stopnie nadane przez Polskie Siły Zbrojne.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.