Prof. dr hab. Stanisław Tołpa (3 listopada 1901 w Rudzie Łańcuckiej - 11 października 1996 we Wrocławiu) – profesor botaniki wrocławskiej Akademii Rolniczej, opracował m.in. preparat torfowy nazywany jego nazwiskiem.
Urodzony w biednej chłopskiej rodzinie na Kresach Wschodnich.
Ukończył teologię, lecz następnie podjął studia na wydziale matematyczno-przyrodniczym Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, które zakończył doktoratem nt. torfowisk Czarnohory. Pracował jako nauczyciel biologii w kaliskim gimnazjum do 1939.
W 1939 brał udział w Kampanii wrześniowej, m.in. w bitwie nad Bzurą. Następnie trafił do obozu jenieckiego.
Po wojnie już w 1945 trafił do Wrocławia. Tutaj też rozwinął działalność naukową i dydaktyczną. Początkowo był dziekanem Wydziału Rolniczego Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej, później, po utworzeniu oddzielnej Wyższej Szkoły Rolniczej, został jej rektorem. Habilitował się i otrzymał tytuł profesora.
Całą swoją karierę naukową prof. Tołpa poświęcił torfowi. Pod jego kierunkiem przebadano bagna i torfowiska w Dolinie Biebrzy, na Mazurach i na Lubelszczyźnie. Opracował klasyfikację torfów europejskich. Z czasem zainteresowania przesuwały się z historii i morfologii torfowisk na chemiczne i biologiczne właściwości ich składników. Wykrył związki chemiczne o szczególnej aktywności biologicznej.
Na podstawie jego badań w latach 60. powstał słynny preparat torfowy, stosowany m.in. u chorych na stwardnienie rozsiane.
Jeden z twórców wrocławskiego oddziału Polskiej Akademii Nauk. Jego badania przyczyniły się także do uchwalenia ustawy o ochronie złóż torfowych w Polsce.
Po przejściu na emeryturę w 1971 nadal pracował nad swoim preparatem w specjalnie utworzonej dla niego Pracowni Biologii i Biochemii Torfu Akademii Rolniczej we Wrocławiu. W latach 70. i 80. przy ul. Rozbrat, gdzie mieściła się Pracownia, ustawiały się gigantyczne kolejki po preparat.
Patent na wytwarzanie preparatu przekazał uczelni. Zmarł w wieku 95 lat.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.