Stalinizm to system polityczno-ekonomiczny, jaki powstał w ZSRR pod władzą Józefa Stalina.
Początkiem tego systemu był komunizm wojenny wprowadzony jeszcze przez Lenina, opierający się na całkowitym scentralizowaniu wszelkich decyzji polityczno-ekonomicznych i "prawie rewolucyjnym", czyli ostrym terrorze wprowadzanym metodą ogłaszania "ukazów" i bezwględnego ich egzekwowania bez pośrednictwa normalnego systemu prawnego.
Ten chaotyczny początkowo system wytworzył w końcu, w dużym stopniu pod przywódctwem Stalina swoje ramy instytucjonalne. Trzema podstawowymi filarami instytucjonalnymi stalinizmu były:
  1. Faktycznie totalna władza Stalina
  2. Biurokracja monopartyjna, działająca we wszystkich "powierzchniowych" obszarach władzy - wprowadzająca w czyn "jawne" decyzje Stalina
  3. Aparat przymusu i kontroli - realizujący bezpośrednio "niejawne" decyzje Stalina i kontrolujący zachowania wszystkich bez wyjątku, łącznie z biurokracją partyjną.
Podstawowymi cechami Stalinizmu były:
  • Pełne jednowładztwo Stalina
  • Ciągła totalna kontrola wszystkiego i wszystkich
  • Ciągły i stale narastający terror, który stale zagrażał wszystkim oprócz samego Stalina.
  • Ekonomia oparta na ścisłym, centralnym planowaniu wszelkich inwestycji i centralnej dystrybucji wszelkich dóbr.
Zazwyczaj przyjmuje się, że pełna "wersja" Stalinizmu trwała od roku 1929 (pozbycie się z kierownictwa WKP głównych oponentów Stalina) do roku 1953 (śmierć Stalina). Po 1953 system ten zaczął powoli ewoluować do komunizmu nomenklaturowego, w którym pod koniec istnienia ZSRR władzę sprawowała kilkusettysięczna grupa najważniejszych działaczy partii i podporządkowany tej grupie aparat biurokratyczny i aparat przymusu i kontroli. Stalinizm do roku 1945 funkcjonował wyłącznie w ZSRR. Po drugiej wojnie światowej, został jednak "eksportowany" do państw, które w wyniku tej wojny dostały się pod kontrolę ZSRR. Próbowano go też wprowadzić w Chinach, jednak tam przekształcił się on szybko w Maoizm.
Bilans Stalinizmu:
Pozytywy:
  • Błyskawiczny rozwój przemysłu ciężkiego w ZSRR
  • Błyskawiczna, ogólna industrializacja ZSRR (rozbudowa miast, kolejnictwa i systemu drogowego, elektryfikacja)
  • Błyskawiczny rozwój potęgi militarnej ZSRR
  • Rozwój badań naukowych i inżynieryjnych w niektórych dziedzinach (badanie kosmosu, atomistyka, lotnictwo)
  • Wybicie się ZSRR na jedno z dwóch najpotężniejszych państw na świecie.
Negatywy:
  • Terror, którego ofiary w latach 1929-1953 szacuje się na ok. 20 milionów ludzi
  • Zniszczenie środowiska naturalnego na ogromnych obszarach
  • Zniszczenie dziedzictwa kulturowego kilkunastu narodów
  • Faktyczna eksterminacja kilku narodów
  • Nienaturalna struktura gospodarcza, która w końcu zawaliła się pod "własnym ciężarem", a obecnie jest "kulą u nogi" większości państw byłego bloku wschodniego.
  • Całkowite zablokowanie wymiany wolnej myśli i związana z tym atrofia kultury i twórczych badań naukowych.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.