{{Rostab_rodzaj|Rodzaj=Sosna|łacińska=Pinus|Domena=eukarioty|Królestwo=rośliny |Podkrólestwo=naczyniowe|Nadgromada=nasienne|Gromada=nagozalążkowe |Klasa=iglaste|Podklasa=|Rząd=sosnowce|Rodzina=sosnowate |Obrazek=
Pinus mugo mugo
}} Sosna (Pinus) - rodzaj roślin z rodziny sosnowatych obejmujący niemal 115 gatunków, występujących zasadniczo w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii). Są to drzewa lub krzewy posiadające przewody żywicze w drewnie. Sosny tworzą mieszane lub jednogatunkowe lasy.

Morfologia

Sosna -

Ulistnienie

Liście występują w dwóch formach. Na młodych gałązkach są to szpilki osadzone skrętolegle na pędzie. U starszych osobników przekształcone są w łuski z pachwin, z których wyrastają krótkopędy. Na końcu krótkopędu znajduję się pęk kilku (zazwyczaj 2 do 5) równowąskich szpilek (pozostają one na zimę, a opadają po okresie 3 do 15 lat).

Szyszki

Rośliny z tego rodzaju są jednopienne, lecz wytwarzają osobne kwiaty męskie i żeńskie. Są wiatropylne. Owoc stanowi szyszka o długości dochodzącej nawet do pół metra, o zdrewniałej powierzchni. W szyszkach znajdują się tarczki w kształcie rombu, w obrębie których znajdują się często ostre wyrostki. Szyszki dojrzewają dwa lub trzy sezony, po czym opadają na ziemię lub rozpadają się.

Gatunki chronione

W Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową znajduje się kosodrzewina i limba.

Zastosowanie


Sosny mają bardzo duże znaczenie w przemyśle drzewnym i budownictwie. Ze względu na dobre parametry techniczne stanowią obecnie ok. 75% drzewostanu polskich lasów. Drewno sosnowe jest łatwe w obróbce. Wykorzystywane jest jako materiał na słupy w energetyce, na stemple górnicze, podkłady kolejowe, w stolarstwie oraz do produkcji papieru, sklejki i wełny drzewnej. Jest odpowiednie na okleiny wewnętrzne, na stolarkę okienną i drzwiową, podłogi lub meble.
Poza samym drewnem wykorzystuje się także korę, gałęzie, szyszki, karpinę, igliwie, pąki i korzenie. Przed ścięciem drzewo poddaje się żywicowaniu, dzięki czemu uzyskuje się żywicę balsamiczną, z której produkowane są wysokiej jakości terpentyna i kalafonia. Produkty te, oraz pozyskiwane olejki eteryczne, znajdują zastosowanie w wielu działach gospodarki, w tym w branżach perfumeryjnych, kosmetycznych i w lecznictwie.

Przedstawiciele

* Gatunek rodzimy
** Gatunek introdukowany

Gatunki europejskie

Gatunki azjatyckie

  • sosna Armanda (Pinus armandii Franchet)
  • sosna chińska (Pinus tabuliformis Carr.)
  • sosna drobnokwiatowa (Pinus parviflora S. et Z.)
  • sosna gęstokwiatowa (Pinus densiflora S. et Z.)
  • sosna himalajska (Pinus wallichiana A.B. Jacks. syn. P. griffithii McClelland)
  • sosna karłowa (kosolimba) (Pinus pumila (Pall.) Regel)
  • sosna koreańska (Pinus koraiensis Sieb. et Zucc.)
  • limba syberyjska (Pinus sibirica Mayr.)
  • sosna Thunberga (Pinus thunbergii)
  • Pinus amamiana
  • Pinus bhutanica
  • Pinus bungeana
  • Pinus dalatensis
  • Pinus densata
  • Pinus fenzeliana
  • Pinus gerardiana
  • Pinus henryi
  • Pinus hwangshanensis
  • Pinus kesiya
  • Pinus krempfii
  • Pinus latteri
  • Pinus luchuensis
  • Pinus massoniana Lamb.
  • Pinus merkusii Jung. et de Vriese
  • Pinus morrisonicola
  • Pinus roxburghii
  • Pinus squamata
  • Pinus taiwanensis
  • Pinus wangii
  • Pinus yunnanensis

Gatunki północnoamerykańskie

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.