Socjaldemokracja, ruch społeczny zapoczątkowany przez robotników zmierzający początkowo do zastąpienia kapitalizmu socjalizmem, a następnie do uspołecznienia gospodarki rynkowej i zmniejszenia nierówności społecznych.

Geneza

Nazwa wiąże się z powstaniem w 1869 roku Socjaldemokratycznej Parii Robotników w Niemczech. Powstające wówczas partie i ugrupowania często zawierały w swoich nazwach słowo socjaldemokrtyczna lub socjalistyczna. W 1889 wszystkie partie socjaldemokratyczne zrzeszała Międzynarodówka - międzynarodowa organizacja partii socjaldemokratycznych. Główną partią, która ukierunkowała inne europejskie partie była właśnie (SPR), to jej członkowie pełnili najważniejsze funkcje w Międzynarodówce. Obecne partie socjaldemokratyczne skupiają się w Międzynarodówce Socjalistycznej.

Partie socjaldemokratyczne w Europie

  • Partia Pracy (w Wielkiej Brytanii, rządząca)
  • Socjaldemokratyczna Partia Niemiec SPD (w Niemczech, rządząca)
  • Szwedzka Partia Socjaldemokratyczna (w Szwecji, rządząca)
  • Partia Socjalistyczna (we Francji, opozycyjna)
  • Norweska Partia Pracy (w Norwegii, opozycyjna)
  • Socjaldemokratyczna Partia Austrii (w Austrii, opozycyjna)
  • Duńska Partia Socjaldemokratyczna (w Danii, opozycyjna)
  • Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza PSOE (w Hiszpanii, rządząca)

Partie socjaldemokratyczne w Polsce

W Polsce aktualnie istnieje koalicyjny gabinet złożony z partii socjaldemokratycznych: Inne polskie partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne:

XX wiek

W XX wieku europejskie partie socjaldemokratyczne opierały swe programy na keynesowskiej ekonomii i polityce ekonomicznej zmierzającej do pełnego zatrudnienia i państwa dobrobytu. Oznaczało to rezygnację z hasła upaństwowienia własności. Celem stało się reformowanie kapitalizmu w kierunku zapewnienia każdemu prawa do pracy, równości szans w dostępie do oświaty, kultury, służby zdrowia, większej równości dochodów. Jednocześnie partie te przestały się uważać tylko lub głównie za partie klasowe klasy robotniczej, starając się reprezentować interesy większości społeczeństwa. Najdalej w tym kierunku zdołały pójść partie socjaldemokratyczne krajów skandynawskich, jako partie rządzące doprowadziły one do takich przeobrażeń w gospodarce i życiu społecznym, że często określa się ustrój tych krajów jako socjalistyczny. W ciągu kilku dziesięcioleci utrzymywały one bezrobocie na minim. poziomie (np. w Szwecji ok. 2%), zapewniały bezpłatne świadczenia zdrowotne i bezpłatną oświatę wszystkich szczebli oraz bardzo wysoki i powszechny poziom zabezpieczenia emerytalnego. Zachowały przy tym mechanizm rynkowy i prywatną własność. Obecnie bezrobocie w krajach socjaldemokratycznych często przekracza 5%, zaś efektywność gospodarrki jest zauważalnie niższa niż w krajach kapitalistycznych.

Europejscy politycy i twrócy myśli socjaldemokratycznej

Polscy politycy socjaldemokratyczni i socjalistyczni

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.