Sobór Trydencki

Sobór Trydencki (1545-1563) - zwołany przez papieża Pawła III na 15 marca 1545, a rozpoczęty dopiero 13 grudnia, zgromadził 66 uczestników.

Sobór był odpowiedzią na narastającą potrzebę reform w Kościele katolickim, wywołaną przez reformację. Jest uznawany za początek okresu kontrreformacji. Odbył się w mieście Trydent (północne Włochy). Przez katolików uważany jest za dziewiętnasty sobór powszechny. Sobór trydencki objaśnił na nowo naukę Kościoła. Odbył się w trzech etapach:

• w latach 1545-1547 omawiano zagadnienia zaatakowane przez reformację, ale napięcie między cesarzem Karolem V a papieżem Pawłem III doprowadziło do zawieszenia obrad.
• w latach 1551-1552, za papieża Juliusza III, ogłoszono dekrety o Eucharystii, o sakramencie pokuty i ostatniego namaszczenia. Również te obrady soboru trydenckiego musiały zostać zawieszone wskutek buntu wielmożów przeciw Karolowi V.
• w latach 1562-1563, za pontyfikatu papieża Piusa IV, zdefiniowano pojęcie Eucharystii, sakrament kapłaństwa i małżeństwa oraz czyściec. Stwierdzono konieczność sporządzenia indeksu ksiąg zakazanych oraz postanowiono szereg reform Kościoła. Dekrety soboru trydenckiego zostały zatwierdzone przez Piusa IV (1564) i dały podstawę dla rozwoju późniejszej katolickiej nauki i teologii.

Postanowienia soborowe

1. obecność Chrystusa w Eucharystii i uznanie Mszy św. za ofiarę
2. znaczenie wszystkich sakramentów
3. potępienie predestynacji (wiara jest niezbędna, ale potrzebne są też dobre uczynniki)
4. podtrzymano koncepcję wolnej woli i odpowiedzialności za czyny
5. potępiono indywidualne interpretowanie Pisma Św.
6. zakazano by jedna osoba skupiała wiele beneficjów
7. obowiązkowa rejestracja ślubów, chrztów, pogrzebów
8. jezykiem liturgicznym pozostała łacina
9. została odnowiona instytucja inkwizycji

W 1559 ołoszony został Indeks ksiąg zakazanych (Index Librorum prohibitorum)