Sabaudia (fr. Savoie) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, we francuskich Alpach, przy granicy ze Szwajcarią i Włochami. Część regionu administracyjnego Rodan-Alpy (departamenty Savoie i Haute-Savoie).

Informacje ogólne

  • stolica: Chambéry
  • powierzchnia: 10 400 km²
  • liczba mieszkańców: 920 tys.
  • gęstość zaludnienia: 88,5 os./km²
  • główne miasta: Annecy
Sabaudia obejmuje Alpy Sabaudzkie z masywami Mont Blanc (4807 m) i Vanoiese (3852 m). Głębokie doliny rzek: Isère, Arc. Jeziora: Genewskie, Annecy, Bourget.
Podstawę gospodarki stanowi turystyka, liczne ośrodki sportów zimowych i uzdrowiska (m.in. Chamonix-Mont-Blanc, Albertville, Aix-les-Bains, Évian-les-Bains, Thonon-les-Bains).
Przemysł: Huty aluminium i stali szlachetnych, przemysł precyzyjny, drzewny, papierniczy, chemiczny, skórzany, wyrób serów, hodowla bydła i owiec. W dolinach uprawa zbóż, roślin pastewnych i winorośli.

Historia

W starożytności kraina była zamieszkana przez Celtów. W latach 122-118 p.n.e. została podbita przez Rzymian i przyłączona do Galii Narbońskiej. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego znalazła się w Królestwie Burgundii, po czym (w 534) trafiła we władanie Merowingów.
Po traktacie z Verdun (843 r.) trafiła do Lotara I, a następnie do Burgundii, a w 1032 r. Sabaudię włączono do Cesarstwa Niemieckiego jako odrębne hrabstwo. Najważniejsze 2 rodziny senioralne: na północy hrabiów Genewy i w części południowej wywodząca się od Humberta I Białorękiego – dynastia sabaudzka. W XI-XII w. (przez małżeństwa podboje, zakupy i wymianę ziem) Sabaudia powiększała swój stan posiadania po obu stronach Alp (w 1388 uzyskała Niceę wraz z dostępem do morza. W 1401 zakupiła księstwo genewskie, a w XV w. zaanektowała stopniowo opanowywany Piemont).
Od 1416 księstwo. Od końca XV w. teren rywalizacji m.in. między Francją a Hiszpanią (w 1536 Sabaudia utraciła na rzecz Szwajcarii Vaud, w 1601 na rzecz Francji – Bresse, Bugey, Valromey i Gex). Po traktacie w Utrechcie (1713 r.) otrzymała Sycylię, którą w 1720 r. wymieniono na Sardynię, tworząc Królestwo Sardynii, którego królem został książę Sabaudii, Wiktor Amadeusz II. Siedziba władcy pozostała w Turynie. W 1792 r. Sabaudia stanęła po stronie I koalicji antyfrancuskiej, wojska francuskie wkroczyły do tego kraju i wcieliły go Francji (1792-1813). W latach 1815-1860 powróciła do Królestwa Sardynii.
Sabaudia stała się motorem zjednoczenia Włoch. Władca z dynastii sabaudzkiej został królem włoskim. Jednak w zamian za pomoc w zjednoczeniu, sama Sabaudia została na mocy porozumienia z Plombières (w 1858 r.) włączona do Francji – odbyło się referendum, w którym ludność mogła wypowiedzieć się, czy woli być przyłączona do Francji czy do Włoch. Nie przewidziano opcji pozostania niepodległą, ani włączenia do sąsiedniej Szwajcarii, z którą Sabaudia utrzymywała zawsze bliskie stosunki. Pojawiły się również głosy, że referendum zostało sfałszowane.
Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.