Søren Aabye Kierkegaard (5 maja 1813 - 11 listopada 1855) - duński teolog, filozof.
Søren_Kierkegaard -

Filozofia Kierkegaarda kształtowała się pod wpływem głębokiej religijności domu rodzinnego i przejawianej przez jego ojca obsesji grzechu; duży wpływ na niego miały też zerwane zaręczyny z Reginą Olsen.
Kierkegaard nie stworzył żadnego pełnego systemu filozoficznego, a jego prace są bardzo osobistymi, na wpół poetyckimi esejami, w których próbuje się on rozprawiać z własnymi, dręczącymi go wątpliwościami natury etyczno-religijno-egzystencjalnej. Przy okazji jednak rozważa on szereg podstawowych zagadnień filozoficznych z teorii bytu i teorii poznania w sposób, w jaki nikt przed nim tego wcześniej nie czynił. Wnioski z tych rozważań stały w silnej opozycji do dominującego wówczas w filozofii racjonalizmu heglowskiego i panteizmu i za życia Kierkegaarda przeszły właściwie bez echa.
Podstawowym zagadnieniem dręczącym Kierkegaardam, który przewija się przez jego wszystkie dzieła jest poczucie absurdu śmiertelnej, ludzkiej egzystencji w obliczu czy to wszechmocy i nieskończoności Boga, czy też w obliczu niewiary w Boga i przyjmowania istnienia całkowicie obojętnej dla losu człowieka, wiecznie istniejącej przyrody.
W Bojaźni i drżeniu (Frygt og Bæven, 1843) filozof zadaje pytania o związek etyki z religią - czy działania nieakceptowalne z puktu widzenia etyki są usprawiedliwione obowiązkiem wobec Boga? Czy można mówić o istnieniu takiego obowiązku? Czy bycie 'rycerzem wiary' oznacza zamknięcie oczu na absurdy, do których ślepa wiara prowadzi? Czy lepiej pogrążyć się w bierności?
W pracy Stadier paa Livets Vei (1843) Kierkegaard wyróżnił trzy etapy rozwoju osobowości:
  1. estetyczny, charakteryzujący się dominacją pragnień egoistycznych; ponieważ realizacja tych pragnień jest zależna od warunków zewnętrznych podstawowym nastrojem okazuje się rozpacz wynikająca z uświadomienia sobie możliwości utraty tych warunków;
  2. etyczny, w którym jednostka wybiera siebie jako własne bycie, uniezależniając się od warunków zewnętrznych i włączając do społeczności ludzkiej; ten etap wywołuje poczucie winy wynikające z uświadomienia sobie własnej skłonności do zła;
  3. religijny, oznaczający rozpoznanie w sobie grzesznika, powrót do Boga i oddalenie od innych.
Kierkegaard pisał swoje dzieła w całkowitym odosobnieniu i oderwaniu od jakichkolwiek prądów filozoficznych. Dopiero 50 lat po jego śmierci twórczość tego myśliciela zaczęła inspirować filozofów, a on sam stał się prekursorem kierunku filozoficznego zwanego egzystencjalizmem.

Najważniejsze prace

  • Enten-eller (1843; Albo-albo, 1976)
  • Begrebet Angest (1843)
  • Frygt og Bæven (1843; Bojaźń i drżenie 1966)
  • Sygdommen til Døden (1843; Choroba na śmierć, 1966)
  • Philosophiske Smuler (1843; Okruchy filozoficzne, 1988)
  • Stadier paa Livets Vei (1843)
  • Afsluttende uvidenskabelig Efterkrift (1845)
  • Øieblikket (1955; Chwila, 1988)
Søren_Kierkegaard -

Karykatura S. Kierkegaarda
autorstwa W. Marstranda

Publikacja wraz ze zdjęciami jest udostępniona w Encyklopedii "Zgapedia" części portalu zgapa.pl. Treść objęta jest licencją GNU FDL Wolnej Dokumentacji w wersji 1.3 lub dowolnej pózniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów. Warunki użytkowania Encyklopedii znajdziesz na tej stronie.
Prezentowane filmy poczhodzą z serwisu YouTube, portal zgapa.pl nie jest ich autorem i nie ponosi odpowiedzialności za ich treści.